Đúng như dự đoán, cái tên đầu tiên trong danh sách phải ra đi là bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions, theo tin của Reuters. Ông Sessions, người ủng hộ Tổng thống Trump thời kỳ đầu, đã đối đầu với tổng thống, từ chối tiến hành các thủ tục pháp lý để đưa ông Trump thoát khỏi các rắc rối trong cuộc điều tra chuyện người Nga can thiệp bầu cử Mỹ năm 2016.
Trong một bức thư gửi tới tổng thống Trump, ông Sessions nói đã đệ đơn từ chức “theo yêu cầu của ông”.
Vị cựu thượng nghị 71 tuổi đã được chánh văn phòng Nhà Trắng Staff John Kelly thông báo qua điện thoại sáng 8/11 (giờ Mỹ) rằng đã đến lúc ra đi, theo lời một trợ lý của ông Sessions. Có nhiều đồn đoán nói bàn thân ông John Kelly cũng có tên trong danh sách phải rời chức vụ.
Sự ra đi của ông Sessions có thể mở màn cho một loạt thay đổi nhân sự ở Nhà Trắng, như dự báo của nhiều nhà quan sát. Việc này, theo họ, là nỗ lực của ông Trump nhằm “xốc lại đội hình” hướng tới cuộc tranh đua tổng thống nhiệm kỳ tiếp theo, diễn ra năm 2020.
Ông Trump tạm thời giao Bộ Tư pháp cho chánh văn phòng cơ quan này là Matthew Whitaker và nói ông sẽ nêu tên ứng cử viên thay thế sớm.
Sự ra đi của ông Sessions không phải là điều gì bất ngờ. Ngay trong khi nước Mỹ đang chờ đợi kết quả bỏ phiếu quyết định hình hài quốc hội lưỡng viện, nhiều nguồn tin trong và ngoài chính quyền của ông Donald Trump nói với CNN rằng một kế hoạch thay đổi nhân sự trong chính phủ đã được âm thầm chuẩn bị.
Trong ngày đầu tuần, ông Trump đã hé lộ điều này. “Chính quyền thường thay đổi nhân sự, sau bầu cử giữa kỳ. Và có lẽ chúng tôi cũng sẽ làm như vậy”, ông nói với các phóng viên tại căn cứ không quân Andrew trước khi đi Ohio vận động tranh cử. “Tôi nghĩ đây là điều đã thành thông lệ”.
Trong thời gian gần đây, tổng thống Trump thường xuyên thể hiện sự không hài lòng đối với một số thành viên nội các và nhân vật đầu bảng là bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions.
Quan hệ giữa ông Trump và bộ trưởng Quốc phòng James Mattis cũng nhạt đi trong thời gian gần đây. Hai ông nói chuyện với nhau ít hẳn nếu so với năm đầu tiên khi ông Trump nhậm chức. Và sự khó chịu của ông chủ Nhà Trắng đối với bộ trưởng An ninh Nội địa Kirstjen Nielsen đã được công khai thể hiện trong nhiều trường hợp. Ông tổng thống cho rằng bà bộ trưởng không giải quyết được các thách thức đặt ra từ chuyện nhập cư bất hợp pháp.
Và càng gần tới thời điểm giữa nhiệm kỳ, ông Trump thường xuyên nói với các đồng minh chính trị, các cố vấn về khả năng có thay đổi lớn trong nội các. Sẽ có hơn 10 cái tên trong danh sách phải ra đi, trong đó nổi lên những cái tên như Sessions, Mattis, Nielsen, kể cả chánh văn phòng Nhà Trắng John Kelly. Một người khác thì đang chuẩn bị rời vị trí: đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley đã thông báo bà sẽ rời chức vụ này vào cuối năm nay.
Các nhà quan sát cho rằng sự ra đi của các ông John Kelly và Jim Mattis là điều gây khó hiểu hơn cả. Hai người đều là tướng về hưu, đều được cho là sẽ ở lại trong chính quyền càng lâu càng tốt. Câu hỏi nhiều người đặt ra là họ có cố ở lại cho đến khi bị sa thải hay không? Hay họ sẽ từ chức, để ông Trump sắp xếp lại bô sậu mới cho hai năm tiếp theo của nhiệm kỳ tổng thống?
Hồi tháng 7, tướng Kelly có vẻ cố ý tuyên bố ông Trump đã yêu cầu ông giữ ghế chủ tịch Hội đồng Tham mưu Liên quân cho đến năm 2020 và ông đã đồng ý. Nhưng tuyên bố đó cũng không dập tắt được những đồn đoán, cả trong và ngoài Nhà Trắng, rằng ông Kelly có thể phải ra đi bất cứ lúc nào.
Còn với Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis. Tương lai của ông gần đây thường xuyên bị đặt câu hỏi sau khi ông Trump, trong một cuộc trả lời phỏng vấn trên truyền hình, đã gắn mác cho ông Mattis là “một dạng người của phe Dân chủ”. Tổng thống Trump nói vị tướng về hưu “có thể ra đi”. Đài CNN trong những ngày gần đây đã phỏng vấn nhiều quan chức đương nhiệm và về hưu, những người từng làm việc cùng, làm việc cho ông Mattis. Tất cả đều nói ông sẽ không từ chức bởi ông cảm thấy ông có nghĩa vụ đối với binh lính Mỹ. Ông Mattis được nói là vẫn coi mình là một vị tướng và cũng như binh lính của ông không bỏ mặt trận, ông cũng không bao giờ từ rời bỏ vị trí.
