Trí tuệ nhân tạo: Những hứa hẹn và hiểm nguy

[Ngày Nay] - Máy tính và robot hiện đang học cách đưa ra quyết định! Tất nhiên, “quyết định” là một từ dường như quá khó đối với máy móc vốn không có ý thức và mức độ “lý luận” thậm chí không được phát triển bằng loài ếch. Nhưng những phát triển mới nhất trong lĩnh vực AI (trí tuệ nhân tạo) đủ để làm hoảng sợ một số người và khơi dậy trí tưởng tượng của những người khác.

Giữa huyền thoại và thực tế, chính xác thì nghiên cứu hiện tại về công nghệ này đã đe dọa đến các mặt của cuộc sống như thế nào? Trong chuyên mục Góc rộng, Tạp chí Courier đã thử giải mã cuộc nghiên cứu theo các hướng đi khác nhau và cung cấp một số thông tin để giúp độc giả có thể tiếp cận được đến thế giới đầy mê hoặc và cũng vô cùng đáng sợ của AI.

Đối với nhiều người, từ “thông minh” chỉ là một phép ẩn dụ khi được áp dụng cho máy móc hoặc robot được cài đặt chương trình từ nhằm hỗ trợ những công việc đơn giản và bình thường cho loài người. AI giúp chúng ta từ việc vượt qua rào cản ngôn ngữ thông qua máy dịch, đến việc thực hiện các công việc thường xuyên khác, thậm chí làm việc nhà, sản xuất hàng hóa, phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm hơn so với bác sĩ, và tạo ra bộ phận giả có thể được kích hoạt bằng ý nghĩ.

Trí tuệ nhân tạo: Những hứa hẹn và hiểm nguy ảnh 1

Tác phẩm kỹ thuật số của nghệ sĩ Evgenija Demnievska vẽ Janus, vị thần La Mã với hai khuôn mặt: một người nhìn vào quá khứ, người kia hướng đến tương lai, vị thần của sự khởi đầu và quá trình chuyển đổi từ trạng thái này sang trạng thái khác. Sự phát triển công nghệ trở nên phức tạp, các câu hỏi về vấn đề đạo đức càng trở nên phức tạp.

Mặc dù vậy, sự kết hợp giữa tự học hỏi và dữ liệu lớn không chỉ gây ra một cuộc cách mạng trong AI mà còn tạo ra Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, mà xã hội loài người có thể chưa hoàn toàn sẵn sàng đón nhận. Nhiều chuyên gia tin rằng AI là một cuộc cách mạng văn hóa hơn là công nghệ, và nền giáo dục sẽ phải thích nghi nhanh chóng với thực tế mới - để các thế hệ tương lai học được cách sống trong một thế giới hoàn toàn khác với thế giới chúng ta biết ngày nay.

Câu hỏi được nêu ra là: Có thể nào Dữ liệu chuẩn bị sẵn cho AI sẽ được sử dụng và xác nhận các tư tưởng và định kiến đã định ra từ trước? Phân biệt chủng tộc, kiểm duyệt, dự đoán tính cách tội phạm..vv.. - các tiêu chí phân biệt đối xử này đã được đưa vào các máy móc như một kiểu mẫu cho các hành vi. Sự phát triển công nghệ trở nên phức tạp, các câu hỏi về vấn đề đạo đức càng trở nên phức tạp. Sự phát triển của robot sát thủ là một ví dụ nổi bật về điều này.

Cùng với những thách thức đạo đức, một mối hiểm nguy khác liên quan đến việc độc quyền. Trong khi AI chỉ mới được triển khai các bước đầu tiên ở châu Phi, tại một số ít quốc gia, một vài nhà sản xuất máy tính khổng lồ đã và đang đầu tư hàng tỷ đô la vào nghiên cứu cơ bản. Những thách thức mang tính liên quốc gia này kêu gọi sự phối hợp ở tầm quốc tế. Điều này là cần thiết để AI được phát triển có trách nhiệm trên toàn cầu.

Đồng loạt triển khai chống hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ tại Thủ đô
Đồng loạt triển khai chống hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ tại Thủ đô
(Ngày Nay) - Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương, UBND Thành phố và Sở Công Thương Hà Nội về việc tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng quản lý thị trường thành phố đang đồng loạt triển khai nhiều biện pháp đấu tranh, ngăn chặn.
TS. Trần Hoài, Trưởng bộ môn Di sản học, Khoa Công nghiệp Văn hoá & Di sản, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: NVCC)
Ứng dụng thực tế ảo: Mở rộng trải nghiệm nhưng không thay thế di sản thật
(Ngày Nay) - Sự phát triển nhanh của công nghệ thực tế ảo đang góp phần làm thay đổi cách công chúng tiếp cận di sản theo hướng sinh động, tương tác hơn; tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ này cũng đặt ra yêu cầu cân bằng giữa tính hấp dẫn và tính xác thực, giữa trải nghiệm số và giá trị nguyên bản của không gian di tích, bảo tàng.
Giá dầu tăng vọt sau khi Mỹ từ chối đề xuất của Iran
Giá dầu tăng vọt sau khi Mỹ từ chối đề xuất của Iran
(Ngày Nay) - Thị trường năng lượng ghi nhận đà tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 11/5, một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố phản hồi của Iran đối với đề xuất từ phía Mỹ là "không thể chấp nhận được". Động thái trên đã làm dấy lên những lo ngại về nguồn cung trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn đóng cửa trên diện rộng, khiến thị trường toàn cầu tiếp tục duy trì trạng thái thắt chặt.
Con người và thiên nhiên: UNESCO gìn giữ sự sống và di sản
Con người và thiên nhiên: UNESCO gìn giữ sự sống và di sản
(Ngày Nay) - Báo cáo “Con người và thiên nhiên tại các khu vực được UNESCO công nhận: Những đóng góp ở quy mô toàn cầu và địa phương” cho thấy có 2.260 khu vực sinh sống nơi con người và thiên nhiên cùng tồn tại hài hòa, từ Dja đến Greenland, được hình thành qua các thách thức khí hậu, sự gìn giữ của cộng đồng và tri thức bản địa.