Dịp Lễ 2/9 tại Tiệm cà phê Xứ Nam Kỳ: 24A Đường D5, Phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM diễn ra trưng bày góc “Văn hóa ký ức” từ ngày 31/8 đến 5/9, vào cửa tự do. Các hiện vật về văn hóa lịch sử nước nhà lần đầu tiên ra mắt thuộc sưu tập của ông Huỳnh Minh Hiệp (Phó Chánh Văn phòng Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn cổ vật Việt Nam).
Bộ tiền đầu tiên của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa
Nhà sưu tập Huỳnh Minh Hiệp cho biết ông trưng bày bộ tiền xu và tiền giấy đầu tiên của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa được chính thức phát hành đầu năm 1946, đánh dấu mốc quan trọng khẳng định nền tài chính độc lập của đất nước, mục đích thay thế dần đồng tiền Đông Dương của thực dân Pháp và thống nhất tiền tệ trong kháng chiến, kiến quốc bấy giờ.
Cụ thể, bộ tiền gồm có 4 tiền xu đầu tiên, được đúc chủ yếu bằng chất liệu nhôm và đồng. Tiền xu có các mệnh giá gồm các loại 2 hào, 5 hào, 1 đồng (bằng nhôm) và 2 đồng (bằng đồng). “Đặc điểm của đồng 1 đồng có in hình chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh nghiêng rất trang trọng” – ông Hiệp cho biết.
 |
Bộ tiền đầu tiên của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (1946) tại góc “Văn hóa ký ức” |
Bộ tiền giấy ra đời vào thời điểm Chính phủ ban hành Sắc lệnh phát hành giấy bạc Việt Nam (thường được gọi là "giấy bạc Tài chính" hay “giấy bạc Cụ Hồ”) tháng 1/1946. Bấy giờ dưới sự chỉ đạo của đồng chí Phạm Văn Đồng, những đồng tiền đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra đời tại hầm nhà Bát Giác từ cuối năm Ất Dậu 1945. Tiền Việt Nam được phát hành có nhiều mệnh giá: 1 đồng, 5 đồng, 10 đồng, 20 đồng, 50 đồng, 100 đồng, 200 đồng.
Giấy bạc Việt Nam một mặt có chữ “Việt Nam Dân chủ Cộng hòa” (chữ Quốc ngữ và chữ Hán), có hình Chủ tịch Hồ Chí Minh. Một mặt có hình Nông - Công - Binh. Các loại giấy bạc đều có có ghi chữ số Ả Rập, chữ Quốc ngữ, chữ Hán, Lào, Campuchia chỉ mệnh giá.
Báo in từ hơn nửa thế kỷ
Những tờ báo gốc số đặc biệt kỷ niệm ngày Cách Mạng Tháng 8 và Quốc khánh 2/9 từ trên dưới nửa thế kỷ như Nhân Dân, Quân đội nhân dân, Sài Gòn Giải Phóng, Tuổi Trẻ… lần đầu tiên trưng bày tại góc “Văn hóa ký ức” cũng là điểm nhấn thú vị.
 |
Những tờ báo in từ hơn nửa thế kỷ |
Nhà sưu tập Huỳnh Minh Hiệp cho biết hơn 10 trang báo được ông trưng bày gồm tờ Thống Nhất ra ngày 2/9/1958; Tiền Phong ra ngày 2/9/1974; Quân Giải Phóng ra ngày 2/9/1975; Sài Gòn Giải Phóng ra ngày 5/5/1975; 4 tờ báo Nhân Dân ra ngày 2/9/1975, 2/9/1976, 2/9/1978 và 2/9/1983; Quân Đội Nhân dân ra ngày 2/9/1976; Tin Sáng ra ngày 2/9/1977; Tuổi Trẻ ra ngày 2/9/1976 và 2/9/1989; Công Giáo & Dân tộc ra ngày 2/9/1984 …
“Chiêm ngưỡng và đọc lại những tờ báo ra đúng ngày Quốc Khánh 2/9 của nhiều năm trước, chúng ta sẽ thấy niềm tự hào son sắt cũng như sự thay đổi phát triển không ngừng của đất nước Việt Nam. Mong các bạn sẽ yêu quý cuộc sống và cùng chung tay xây dựng đất nước thêm tươi đẹp” – ông Huỳnh Minh Hiệp bày tỏ.
Bộ ảnh tư liệu quý hiếm
Tâm điểm của đợt trưng bày ra mắt góc “Văn hóa ký ức” có lẽ là bộ ảnh đen trắng quang cảnh phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì vào ngày 3/9/1945 tại Hà Nội.
Bộ ảnh gốc quý hiếm gồm hơn 20 ảnh đen trắng khổ 5x7cm, phía sau các bức ảnh có đóng mộc của Ban Công Tác Số 8 thuộc Ủy ban Kháng Chiến Hành chánh Nam Bộ, được ông Huỳnh Minh Hiệp sưu tầm và gìn giữ đã lâu.
 |
Ảnh quang cảnh phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong bộ sưu tập của ông Huỳnh Minh Hiệp |
 |
| Bản nhạc “Khải hoàn ca” và các hình ảnh quý hiếm từ 81 năm trước |
“Ông cố của tôi là Cao Triều Phát, thời đó làm Cố vấn Ủy ban Kháng Chiến Hành chánh Nam Bộ, từng được Bác Hồ thân mật gọi là “người bạn zà ở miền Nam”. Nhờ vị trí của ông cố nên gia đình tôi lưu giữ được bộ ảnh này cho đến nay” - ông Huỳnh Minh Hiệp kể.
Qua việc ra mắt góc “Văn hóa ký ức” trưng bày hình ảnh, hiện vật văn hóa lịch sử nước nhà… trong dịp Lễ Quốc khánh 2/9, nhà sưu tập Huỳnh Minh Hiệp bày tỏ mong muốn giới trẻ, các bạn học sinh, sinh viên yêu thích quan tâm, tìm hiểu hơn về lịch sử văn hóa nước nhà, giá trị của độc lập, tự do dân tộc và từ đó học tập, rèn luyện, cống hiến cho công cuộc xây dựng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
