Tổ chức Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á (AMTI) thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược quốc tế (CSIS), trụ sở tại Washington hôm 8/2 cho biết Trung Quốc có 20 tiền đồn quân sự trái phép trên 8 đảo ở Hoàng Sa của Việt Nam, theo SCMP.
"Ba trong số các đảo này có khả năng chứa số lượng lớn tàu hải quân và tàu dân sự. Bốn tiền đồn khác có cảng nhỏ hơn, cảng thứ 5 được xây ở đảo Duy Mộng", AMTI cho biết.
Ngoài ra, Trung Quốc được cho là đã có bãi đỗ trực thăng trên 5 đảo. Đảo Quang Hòa có căn cứ trực thăng đầy đủ. Trên đảo Phú Lâm, đảo có diện tích tự nhiên lớn nhất Hoàng Sa của Việt Nam, Trung Quốc còn cho xây trái phép một đường băng, nhà chứa máy bay và hệ thống tên lửa đất đối không HQ-9.
AMTI cho rằng sự mở rộng trái phép có thể giúp Bắc Kinh củng cố sự hiện diện và phô trương sức mạnh trong khu vực.
"Không phải toàn bộ các tiền đồn quân sự của Trung Quốc ở Hoàng Sa đều chứa cơ sở hạ tầng quan trọng. Nhiều tiền đồn không chứa nhiều hơn một hoặc hai tòa nhà. Tuy nhiên, sự hiện diện của các tòa nhà nhỏ và vật liệu xây dựng cho thấy Trung Quốc có thể mở rộng các tính năng ở nơi này", AMTI cho biết.
"Đây là một phần trong tham vọng của Trung Quốc về kiểm soát Biển Đông", Richard Heydarian, giáo sư chính trị tại Đại học De La Salle ở Manila, Philippines, nói.
Trung Quốc từng nhiều lần cam kết sẽ không quân sự hóa các đảo nhân tạo ở Biển Đông. Tuy nhiên, AMTI hồi tháng 12 năm ngoái cho biết Bắc Kinh đã đưa vũ khí lên 7 đảo xây phi pháp trên Biển Đông.
Các nhà phân tích Trung Quốc bao biện rằng lập trường cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm vào Bắc Kinh là một trong các nguyên nhân dẫn đến hành động quân sự hóa đảo nhân tạo.
"Đó là cách Trung Quốc phản ứng với thế giới bên ngoài. Nếu Trump không đưa ra các nhận xét chống Trung Quốc một cách vô trách nhiệm thì việc quân sự hóa đảo nhân tạo trên Biển Đông có thể chậm lại", Chu Chấn Minh, chuyên gia bình luận quân sự Trung Quốc, nói.
Bộ Ngoại giao Việt Nam nhiều lần lên án việc Trung Quốc ngang nhiên xâm phạm chủ quyền ở Hoàng Sa và yêu cầu Bắc Kinh chấm dứt các hành động sai trái.
