"Lo lắng an toàn nước sạch, tái diễn đội vốn, ép giá"
Mới đây, Công ty CP Nước sạch Vinaconex – Viwasupco đã có thông cáo báo chí về "kết quả triển khai công tác lựa chọn nhà thầu cung cấp ống Gang dẻo - Dự án Nước Sông Đà - Giai đoạn II".
Theo đó, sau quá trình đấu thầu, Công ty Viwasupco đã lựa chọn Nhà thầu trúng thầu là Công ty TNHH Sản xuất Ống gang dẻo Xinxing (địa chỉ: Lạc Dương Bắc, thành phố Vũ An, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc) với giá trúng thầu thấp hơn khoảng 11,8% so với giá gói thầu được phê duyệt.
 |
Tiến sĩ vật lý Nguyễn Văn Khải: "Người dân có lý khi lo lắng, cần phải kiểm nghiệm các thành phần có trong đường ống một cách khách quan."
Sau khi thông tin trên được công bố, dư luận đã có nhiều ý kiến trái chiều. Hầu hết tỏ ra băn khoăn, lo lắng, nhiều người đặt ra câu hỏi rằng: “Trước đó một số dự án nhà thầu Trung Quốc làm đã chậm trễ, đội vốn và xảy ra sự cố. Sản phẩm đường ống nước có đảm bảo chất lượng, để không gây ảnh hưởng đến sức khỏe hàng vạn người dân cho 1 nhà thầu Trung Quốc khác thì liệu có an tâm?”
Nhận định với PV về vấn đề này, Tiến sĩ vật lý Nguyễn Văn Khải, người được gọi bằng cái tên “ông già Ôzôn” cho rằng: “Lo lắng của người dân và dư luận là rất có cơ sở bởi hàng hóa Trung Quốc mà người dân biết có khá nhiều hàng kém chất lượng, độc hại”.
Theo tiến sĩ Khải, việc chất phóng xạ, chất độc, chì hay bất cứ các chất hóa học độc hại nào đều có thể được cho vào thành phần ống dẫn nước khiến gây ảnh hưởng đến sức khỏe người dân dùng.
Tiến sĩ Khải nhấn mạnh: Trước những lo lắng trên của dư luận, nhất thiết đơn vị chức năng phải tiến hành kiểm tra, xét nghiệm các mẫu, các thành phần có trong ống nước.
“Để khách quan, theo tôi việc xét nghiệm, phân tích cần thiết phải các nhà khoa học uy tín, tránh việc có sự yếu kém” – Tiến sĩ Khải đưa ra nhận định.
Tiến sĩ Khải phân tích thêm: “Theo tôi biết, họ chỉ cung cấp đường ống nên chúng ta cần xác định các tính chất vật lý, hóa họ, thành phần cấu tạo, sức bền vật liệu sau đó mới tính đến vấn đề kinh tế tránh việc “đội vốn, chây ì kiểu đâm lao phải theo lao như 1 số dự án của nhà thầu Trung Quốc”.
Cùng nhận định, trên 1 tờ báo, giáo sư Nguyễn Trọng Giảng - (chuyên gia luyện kim, Nguyên hiệu trưởng Đại học Bách khoa Hà Nội) đặt ra 2 vấn đề:
Thứ nhất về khoản tiền đầu tư: "Liệu chúng ta có đảm bảo được chuyện giá trúng thầu đó nó có đứng được như thế cho đến khi dự án kết thúc không hay là cuối cùng lại trục trặc, lại tăng giá, trượt giá... như tiền lệ bao nhiêu vụ Trung Quốc đứng thầu đã xảy ra. Cần làm việc phải có luật của nó, phải có cam kết rõ ràng."
Thứ hai, về nguyên vật liệu, chúng ta luôn phải cảnh giác vì đường ống dẫn nước là rất quan trọng liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, con người. Nói riêng về công nghệ gang dẻo "rất có thể có một số yếu tố nào đó không có lợi cho sức khỏe thì điều này hết sức nguy hiểm, hàm lượng chì có thể có, hàm lượng một số chất phóng xạ khác có thể có thì sao?"
 |
Lãnh đạo Vinasupco ông Nguyễn Văn Tốn (trái) và ông Trương Quốc Dương (phải) - (Ảnh: Thanh Niên).
Công ty nước sạch nói gì?
Trước những thắc mắc được dư luận quan tâm, Phó Tổng Giám đốc Viwasupco - Trương Quốc Dương cho biết: Bản chất doanh nghiệp, ở đây là Công ty TNHH Sản xuất Ống gang dẻo Xinxing bán sản phẩm cho cả thế giới chứ không riêng Việt Nam. Công ty này cũng được 1 tổ chức của Anh (nước Anh – PV) chứng nhận đảm bảo an toàn cấp nước vệ sinh.
Ông Dương khẳng định: Trước khi bán nước cho người dân thì Công ty cũng phải thuê các trung tâm y tế kiểm định, thí nghiệm an toàn đạt các tiêu chuẩn về nước sạch dùng cho sinh hoạt của Bộ Y tế mới đưa vào sử dụng.
Trong khi đó, trả lời báo chí về quá trình đánh giá và thẩm định hồ sơ dự thầu, lãnh đạo Công ty Viwasupco khẳng định: “Không vì ham rẻ mà chúng tôi lựa chọn nhà thầu Xinxing của Trung Quốc, vì nếu rẻ mà chất lượng không đảm bảo thì chúng tôi sẽ là đơn vị đầu tiên phải chịu trách nhiệm”.
Theo ông Nguyễn Văn Tốn – Tổng giám đốc Viwasupco: Quá trình đấu thầu doanh nghiệp đã công bố rộng rãi, công khai và ghi nhận 4 nhà thầu tham gia. Trong đó, 1 nhà thầu Pháp (có nhà máy sản xuất ở Trung Quốc) do không có thư bảo lãnh nên không đủ điều kiện; nhà thầu Jindal đến từ Ấn Độ hồ sơ năng lực không đáp ứng yêu cầu. Ngoài ra, còn 1 nhà thầu đến từ Trung Quốc nhưng cũng không đáp ứng được yêu cầu.
Bên cạnh đó, để bảo đảm tính cẩn trọng, chính xác, Viwasupco đã thuê Trung tâm Hỗ trợ đấu thầu (Cục Quản lý đấu thầu- Bộ KH&ĐT) thẩm định kết quả đánh giá hồ sơ đề xuất kỹ thuật/tài chính và kết quả lựa chọn nhà thầu.
Trong quá trình sản xuất, theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu chủ đầu tư yêu cầu Xinxing phải đệ trình 01 nhà thầu quốc tế độc lập, có uy tín kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi xuất xưởng. Khi sản phẩm đến chân công trình thì Chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu cắt mẫu thí nghiệm tại đơn vị có uy tín của Bộ Khoa học công nghệ Việt Nam để kiểm tra (trước sự giám sát của Chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn thiết kế), nếu mẫu kiểm tra không đạt yêu cầu thì Chủ đầu tư sẽ không nghiệm thu. Chủ đầu tư chỉ nghiệm thu và thanh toán khi đã lắp đặt xong và thử áp thành công.
Ngoài ra, Chủ đầu tư cũng giữ lại 10% giá trị hợp đồng và nhà thầu phải có bảo lãnh bảo hành của 1 ngân hàng tại Việt Nam với giá trị là 20% giá trị hợp đồng. Tổng cộng họ bị ràng buộc với ta còn 30% tổng giá trị gói thầu nên họ không thể dùng cách gì ép lại.
Cũng theo lãnh đạo Viwasupco phải tháng 9/2016 mới có thể hoàn thành, trong khi theo cam kết ban đầu sẽ hoàn thiện vào cuối tháng 5/2016. Trước đó, dự án này cũng phải sau 2 lần trì hoãn mới chính thức được khởi công vào tháng 10/2015 vừa qua.
Nhất Nam
