Không phải ngẫu nhiên Tổng Bí thư Tô Lâm xác lập tư tưởng "kỷ nguyên vươn mình của dân tộc." Đây không phải tuyên bố mang tính cảm xúc hay hình thức, mà là kết luận chính trị dựa trên nền tảng khoa học, thực tiễn và xu thế thời đại.
Câu hỏi đặt ra: Điều gì đảm bảo rằng Việt Nam đã đủ điều kiện để bước vào giai đoạn phát triển bứt phá?
Về điều kiện khách quan, mặc dù thế giới vẫn xảy ra các cuộc xung đột, tranh chấp căng thẳng, kéo dài nhưng về cơ bản, hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn. Các cường quốc tiếp tục đóng vai trò chính trong việc thiết lập các mối quan hệ quốc tế. Việt Nam có nhiều cơ hội hơn để tham gia vào các diễn đàn khu vực, quốc tế và tham gia vào giải quyết các vấn đề toàn cầu, là thời cơ để Việt Nam khẳng định và chứng tỏ tiềm lực, vị thế, uy tín của mình.
Xu hướng liên kết quốc tế, nhất là liên kết về kinh tế tiếp tục được thúc đẩy, hình thành nên các chu trình sản xuất, cung ứng, mở ra cơ hội để Việt Nam tham gia vào các chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam có nhiều cơ hội mở rộng thị trường, gia tăng vốn đầu tư, đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ để phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư với tốc độ phát triển nhanh chóng dựa trên nền tảng của trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), cơ sở dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud computing)… sẽ tạo động lực và sức bật cho nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới vào phát triển sản xuất cũng như hiện đại hóa xã hội…
Những điều đó cho thấy thế giới đang trong thời kỳ thay đổi có tính thời đại. Từ nay đến năm 2030 là giai đoạn quan trọng nhất để định hình trật tự thế giới mới. Đây là giai đoạn để Việt Nam xác lập vị thế của mình và hoàn thành mục tiêu chiến lược nhân 100 năm thành lập Đảng. Sự biến chuyển có tính thời đại này là cơ hội to lớn đối với Việt Nam.
Về điều kiện chủ quan, sau gần 40 năm tiến hành đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng lòng, đồng thuận và nỗ lực của nhân dân, Việt Nam đã khai thác được tiềm năng, khơi thông được các nguồn lực, tích lũy được thế và lực cho sự phát triển bứt phá trong giai đoạn tiếp theo. Những thành tựu to lớn đó được thể hiện trên tất cả các phương diện:
Về chính trị, Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định được vai trò to lớn cũng như uy tín của mình trong việc lãnh đạo trực tiếp, toàn diện mọi mặt của đời sống xã hội. Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị tiếp tục đã mang lại những kết quả to lớn, đặc biệt là công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí đã góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh.
Về kinh tế, trải qua gần 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã đạt được những thành tựu phát triển vượt bậc trên tất cả các lĩnh vực.
Từ một nước nghèo nàn, lạc hậu với trình độ phát triển thấp, đời sống của người dân còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, hiện nay, Việt Nam đã trở thành một trong những nước đang phát triển có thu nhập trung bình với quy mô nền kinh tế vào năm 2023 tăng gấp 96 lần so với năm 1986, thuộc top 40 nền kinh tế lớn nhất trên thế giới và 20 nền kinh tế hàng đầu về thương mại và thu hút đầu tư nước ngoài. Năm 2024, quy mô nền kinh tế đã đạt hơn 470 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới.
Về xã hội, cùng với việc đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế gắn với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, các lĩnh vực của đời sống xã hội tiếp tục được coi trọng, tạo điều kiện cho con người Việt Nam phát triển toàn diện, quyền con người ngày càng được đảm bảo. Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh, hiện chỉ còn 1,93% (theo chuẩn đa chiều) so với mức 60% năm 1986, chỉ số phát triển con người (HDI) đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận…
Về an ninh, quốc phòng và đối ngoại, mặc dù cục diện thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, nhiều quốc gia vừa và nhỏ phải gia tăng sự phụ thuộc vào các cường quốc trên thế giới nhưng Việt Nam vẫn kiên trì và giữ vững phương châm: độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên hàng đầu. Từ một nước từng chịu bao vây, cấm vận, Việt Nam đã tích cực, chủ động hội nhập quốc tế trên mọi lĩnh vực một cách sâu rộng, toàn diện.
Không những thế, Việt Nam đang phát huy mạnh mẽ vai trò tích cực của mình tại nhiều tổ chức, diễn đàn đa phương quan trọng, chủ động, tích cực đóng góp sáng kiến và tham gia giải quyết các vấn đề quốc tế để chung tay xây dựng, giữ vững môi trường quốc tế hòa bình, ổn định theo đúng phương châm: Là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực và có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế được khẳng định tại Đại hội XIII.
Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với 194 nước là thành viên Liên hợp quốc. Tính đến ngày 16/5/2025, Việt Nam đã thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với 13 quốc gia trên thế giới, và là Đối tác Chiến lược, Đối tác Toàn diện với hầu hết các cường quốc trên thế giới và khu vực.
Phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 10 (9/2024), Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: "Với thế và lực đã tích lũy được sau 40 năm đổi mới, với sự đồng lòng, chung sức của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, với những thời cơ, thuận lợi mới, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, chúng ta đã hội tụ đủ những điều kiện cần thiết và văn kiện Đại hội XIV phải đề ra được định hướng chiến lược, nhiệm vụ, giải pháp quan trọng để giải phóng toàn bộ sức sản xuất, phát huy tối đa nội lực, tranh thủ ngoại lực, lấy nguồn lực nội sinh, nguồn lực con người là nền tảng, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo là đột phá để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam."
Thực tiễn trên cho thấy, không chỉ được xác định, làm rõ những nội dung cơ bản về mặt lý luận, kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Việt Nam còn hội đủ mọi điều kiện để hiện thực hóa trên thực tế.
Với những thành tựu vĩ đại đạt được trên tất cả lĩnh vực, chúng ta có thể tự hào khẳng định rằng: "Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay" như cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã từng nhận định.
