Hội thảo này tập trung vào các vấn đề an ninh kinh tế, kết nối và chiến lược ảnh hưởng tại Đông Nam Á, với sự tham gia của giới nghiên cứu, hoạch định chính sách và doanh nghiệp Canada. Trong bối cảnh quan hệ thương mại Canada-Mỹ đối mặt với nhiều thách thức, các chuyên gia cho rằng việc mở rộng hợp tác với những nền kinh tế ổn định, có tính bổ trợ như Việt Nam đang trở thành lựa chọn mang tính chiến lược của Canada.
Giáo sư Richard Ouellet của Đại học Laval nhận định Canada đang chịu sức ép lớn từ những biến động trong quan hệ thương mại với Mỹ. Những bất định trong chính sách thuế quan và tương lai của Hiệp định thương mại Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) đang thúc đẩy Canada tìm kiếm các đối tác đáng tin cậy để đa dạng hóa thị trường.
Theo Giáo sư Ouellet, Việt Nam ngày càng có ý nghĩa chiến lược đối với Canada do hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao, với nhiều sản phẩm và lĩnh vực có thể hợp tác, trao đổi. Việt Nam cũng là nền kinh tế ổn định, có quan hệ thương mại ngày càng phát triển với Canada và là một đối tác quan trọng trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Trong bối cảnh hai nước vừa nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược, các chuyên gia cho rằng điều quan trọng hiện nay là phải chuyển những cam kết cấp cao thành các hoạt động hợp tác cụ thể, đặc biệt trong thương mại, đầu tư, công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.
Tham tán Thương mại Đại sứ quán Việt Nam tại Canada Trần Thu Quỳnh cho biết Việt Nam có thể trở thành cửa ngõ giúp doanh nghiệp Canada tiếp cận thị trường ASEAN, trong khi Canada có thể là cầu nối để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hoạt động tại Bắc Mỹ. Với mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng lớn, hai nước có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo bà, việc nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược là cam kết chính trị quan trọng và nhiệm vụ của Thương vụ Việt Nam tại Canada là góp phần cụ thể hóa cam kết này. Việc phối hợp tổ chức hội thảo tại Québec lần này nhằm tạo diễn đàn đối thoại giữa giới ngoại giao, các nhà hoạch định chính sách, trường đại học và doanh nghiệp, qua đó tìm kiếm những cơ chế hợp tác thiết thực.
Từ góc độ doanh nghiệp, cố vấn chiến lược Công ty Sherpa International Martin Beaulieu cho rằng các thỏa thuận hợp tác giữa chính phủ và trường đại học chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp. Đặc biệt, đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc tiếp cận những thị trường xa như Việt Nam đòi hỏi sự hỗ trợ thiết thực về thông tin, đối tác và cơ hội kinh doanh. Ông cho rằng các trường đại học có thể là cầu nối giữa nghiên cứu và thị trường, giúp doanh nghiệp tìm kiếm đối tác và triển khai các dự án phù hợp. Để những hiệp định như CPTPP phát huy tác dụng, doanh nghiệp hai bên cần được kết nối và trực tiếp làm việc với nhau, thay vì chỉ dừng lại ở những bản ghi nhớ.
Một ví dụ cụ thể là Công ty WaterShed Monitoring, doanh nghiệp công nghệ của Québec chuyên cung cấp các giải pháp về khoa học và quản lý tài nguyên nước, đang tìm kiếm cơ hội mở rộng hợp tác tại Việt Nam. Bà Karine Mailhot-Sarrasin, đại diện doanh nghiệp, cho biết Việt Nam là thị trường có thái độ tích cực đối với công nghệ và chuyên môn của Canada. Việc hợp tác giữa hai bên không nên chỉ dừng lại ở việc cung cấp giải pháp kỹ thuật mà còn phải bao gồm cả chia sẻ kiến thức, đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao năng lực quản lý tại địa phương.
Với kinh nghiệm của Canada trong nghiên cứu và quản lý nguồn nước ngọt, WaterShed Monitoring mong muốn hỗ trợ Việt Nam ứng phó với những thách thức do biến đổi khí hậu, quản lý nguồn nước xuyên biên giới và bảo vệ các hoạt động kinh tế phụ thuộc vào tài nguyên nước. Doanh nghiệp tỏ ra đặc biệt quan tâm đến khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi đang đối mặt với nhiều sức ép về biến đổi khí hậu và an ninh nguồn nước.
Bên cạnh hợp tác doanh nghiệp, các chương trình trao đổi học thuật cũng đang góp phần tạo nền tảng lâu dài cho quan hệ song phương. Giáo sư Richard Ouellet cho biết Đại học Laval đang duy trì nhiều hoạt động trao đổi nghiên cứu với các trường đại học Việt Nam. Theo ông, những hoạt động này có ý nghĩa lâu dài, góp phần xây dựng nền tảng bền vững cho quan hệ hai nước thông qua kết nối tri thức, giáo dục và thế hệ trẻ.
Trong bối cảnh Canada đẩy mạnh đa dạng hóa kinh tế và Việt Nam tiếp tục hội nhập quốc tế, hội thảo lần này cho thấy những cơ hội hợp tác đang được thúc đẩy từ ở cả cấp chính sách, nghiên cứu đến doanh nghiệp. Việc tận dụng hiệu quả CPTPP, tăng cường kết nối thị trường và chuyển giao tri thức được kỳ vọng sẽ góp phần đưa quan hệ đối tác chiến lược đi vào chiều sâu, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân hai nước.
