Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, với sự tham dự của đại diện các cơ quan ngoại giao, văn hóa, các nhà khoa học, cán bộ bảo tàng và nghệ nhân Việt Nam, Hàn Quốc. Chương trình hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và hướng tới kỷ niệm 73 năm Ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (2/12/1953 – 2/12/2026).
Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Đinh Thị Mai, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cho rằng những hoạt động hợp tác cụ thể, thiết thực cho thấy quan hệ văn hóa Việt Nam – Hàn Quốc đang đi vào chiều sâu, với sự gắn kết giữa nghiên cứu khoa học, bảo tồn di sản và ngoại giao nhân dân. Bà cũng nhấn mạnh trách nhiệm của Viện trong thúc đẩy nghiên cứu, giới thiệu các giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới, đồng thời đề cao việc bảo vệ tri thức nghề, tôn vinh nghệ nhân và duy trì vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn di sản.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hải Đăng, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, nghề làm giấy Hanji và giấy Dó lưu giữ tri thức từ khâu lựa chọn nguyên liệu, chế tác, tổ chức lao động đến cách sử dụng giấy trong đời sống văn hóa. Từ đó, hội thảo đặt ra những vấn đề cụ thể về điều kiện duy trì nghề, vai trò của người làm giấy và khả năng sử dụng giấy truyền thống trong nghệ thuật, giáo dục, bảo tồn tư liệu. Theo ông, cùng với việc sưu tầm hiện vật, ghi chép quy trình và lưu trữ hình ảnh, công tác bảo tồn cần duy trì những điều kiện để nghệ nhân, cộng đồng và thế hệ kế tiếp tiếp tục thực hành, trao truyền nghề.
 |
Các đại biểu quan sát thao tác làm giấy trực tiếp từ nghệ nhân |
Trong phiên thứ nhất, “Nghề làm giấy Hanji và giấy Dó: Tri thức bản địa và giá trị đương đại”, các tham luận đi sâu vào kỹ thuật chế tác, tri thức địa phương và cách truyền nghề. Nghiên cứu về nghề làm giấy Dó của người Việt ở Bắc Ninh và nghề làm giấy Hanji tại Hàn Quốc là cơ sở để thảo luận về giá trị truyền thống, khả năng thích ứng và những điều kiện để nghề tiếp tục tồn tại trong đời sống hiện nay.
Ở phiên thứ hai, “Từ làng nghề đến bảo tàng: Diễn giải di sản và kết nối công chúng”, các đại biểu bàn về cách giới thiệu nghề giấy thông qua trưng bày, giáo dục và các hình thức thực hành văn hóa đương đại. Thảo luận cũng làm rõ mối liên hệ giữa bảo tàng với nơi di sản đang được thực hành, qua các vấn đề như sự tham gia của nghệ nhân, khả năng phục hồi hệ sinh thái nghề và tính bền vững của cộng đồng làm nghề.
Phiên thứ ba, “Thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc qua đối thoại và giao lưu văn hóa”, mở rộng trao đổi sang hợp tác bảo tàng và giáo dục liên văn hóa. Qua ba phiên, hội thảo hướng tới những gợi ý thiết thực cho việc nghiên cứu, tư liệu hóa, bảo tồn và giới thiệu di sản nghề giấy, đồng thời bàn về cách ghi nhận đóng góp, tôn trọng tiếng nói và lợi ích của những người nắm giữ di sản.
Bên cạnh các phiên thảo luận, chương trình có hoạt động trình diễn và trải nghiệm nghề làm giấy Hanji với nghệ nhân Hàn Quốc, nghề làm giấy Dó của người Việt ở Bắc Ninh và nghề làm giấy Dó của người Nùng ở Cao Bằng.
Tại đây, công chúng có thể quan sát thao tác làm giấy, hỏi trực tiếp nghệ nhân và tìm hiểu kinh nghiệm gắn với từng công đoạn. Qua những gì được xem và thực hành, người tham dự có dịp đối chiếu các nội dung được bàn tại hội thảo với công việc của người làm giấy, từ đó hiểu thêm nét riêng của mỗi truyền thống và cách các cộng đồng gìn giữ, truyền nghề qua các thế hệ.
