Việt Nam sẽ có di sản tư liệu thế giới thứ tư
Hoạt động hợp tác với Pháp xây dựng hồ sơ về khối tài liệu đệ trình UNESCO là một phần trong chiến lược hợp tác quốc tế về lưu trữ, nhất là với các quốc gia có bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực này như Nga, Pháp, Mỹ, Hàn Quốc. Với mục tiêu chính là tìm kiếm và làm phong phú thêm kho tài liệu quý giá của Việt Nam, trong đó có những tài liệu quốc tế lưu giữ về những nhân vật, sự kiện lịch sử của Việt Nam.
Cụ thể, Khối tài liệu thuộc Pháp bao gồm nhiều tài liệu hành chính của các cơ quan cấp Đông Dương, cấp kỳ (Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ) và cấp tỉnh. Ngoài ra, còn có gần 150 bản vẽ kỹ thuật về các công trình kiến trúc như dinh thự, trụ sở làm việc, bệnh viện, trường học, công trình giao thông và thủy lợi khắp cả ba miền. Bên cạnh đó, hơn 20.000 bản đồ do Sở Địa dư Đông Dương thực hiện cũng nằm trong khối tài liệu này.
Theo điều khoản trong Thỏa thuận ký kết năm 1950 giữa Cao ủy Pháp Léon Pignon và Bảo Đại, một phần khối tài liệu đã được chuyển sang Pháp và hiện đang lưu giữ tại Lưu trữ quốc gia Hải ngoại Pháp ở Aix-en-Provence. Số tài liệu còn lại tại Việt Nam đang được bảo quản tại ba Trung tâm Lưu trữ quốc gia: Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, II và IV, với tổng khối lượng lên đến 9.000 mét giá, bao gồm 84 phông tài liệu.
Hiện Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đang giao cho Trung tâm Lưu trữ quốc gia I phối hợp với lưu trữ Pháp thực hiện hồ sơ. Theo kế hoạch, hồ sơ sẽ được trình UNESCO trong năm 2025 và nếu được xem xét thuận lợi, Việt Nam sẽ chính thức có Di sản tư liệu thế giới thứ tư vào năm 2026. Việc xây dựng và trình hồ sơ ghi danh Di sản tư liệu thế giới sẽ đánh dấu bước tiến hợp tác giữa hai nước trong việc khai thác giá trị lịch sử, văn hóa chung.
Ngành lưu trữ bước vào giai đoạn mới
Cũng theo ông Đặng Thanh Tùng, ngành Lưu trữ đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển nhanh chóng của cách mạng công nghiệp trong năm 2024. Đây được coi là năm bản lề cho sự đổi mới với thành tựu đáng kể là việc Quốc hội thông qua Luật Lưu trữ mới, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
Luật Lưu trữ 2024 đề cao vai trò gìn giữ tài liệu như một bằng chứng lịch sử, đồng thời nhấn mạnh sứ mệnh phát huy giá trị của tài liệu lưu trữ để truyền lại những giá trị nhân văn cho thế hệ mai sau. "Việc gìn giữ và phát huy sẽ trở thành hai thành tố quan trọng song hành trong giai đoạn mới", ông Tùng nhấn mạnh.
 |
Ông Đặng Thanh Tùng phát biểu trong buổi gặp gỡ báo chí chiều 14/1. Ảnh: Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước |
Chuyển đổi số trong ngành Lưu trữ cũng đã gây ấn tượng với nhiều đổi mới trong các quy trình nghiệp vụ. Nhiều trung tâm lưu trữ quốc gia đã ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý tài liệu điện tử, tạo ra những kho lưu trữ hiện đại, phát huy hiệu quả trong việc bảo quản và phục vụ nhu cầu tra cứu.
Trong năm 2025, hơn 20 hoạt động nổi bật sẽ được Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước tổ chức trên cả nước kể từ ngày 03/01 (ngày truyền thống của ngành Lưu trữ Việt Nam) bao gồm triển lãm tài liệu lưu trữ, xuất bản các ấn phẩm chuyên đề, tổ chức hội thảo khoa học, hội thi văn nghệ, giải bóng đá và nhiều chương trình giao lưu khác.
Chuỗi hoạt động này không chỉ tôn vinh những đóng góp quan trọng của ngành Lưu trữ trong suốt 80 năm xây dựng và phát triển mà còn là dịp quảng bá giá trị tài liệu lưu trữ tới cộng đồng. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để ngành đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đổi mới tư duy, góp phần bảo tồn di sản văn hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
