Tỉnh có hơn 1.300 di tích, trong đó trên 500 di tích đã được xếp hạng với 4 di tích - cụm di tích quốc gia đặc biệt, 65 di tích quốc gia và hơn 400 di tích cấp tỉnh. Nhiều di tích có giá trị về lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật, khoa học tiêu biểu như Khu di tích lịch sử và danh thắng Tây Thiên (Tam Đảo); di tích khảo cổ học Đồng Đậu, đền Thính (Yên Lạc); tháp Bình Sơn (Sông Lô); đình Thổ Tang, đền Phú Đa (Vĩnh Tường); đền thờ Trần Nguyên Hãn (Lập Thạch)…
Tỉnh đã ban hành và triển khai hiệu quả Đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị di tích khảo cổ học Đồng Đậu giai đoạn 2023-2025, định hướng đến năm 2030”; Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên, giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030”. Đồng thời lập hồ sơ khoa học, xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia, di tích cấp tỉnh; triển khai kế hoạch bảo tồn, phát huy giá trị Khu di tích chiến khu Ngọc Thanh; tu bổ, chống xuống cấp di tích đã xếp hạng…
Thực hiện các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định số 558/QĐ-TTg ngày 24/6/2024 về phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử và kiến trúc - nghệ thuật quốc gia đặc biệt đình Thổ Tang và Quyết định số 598/QĐ-TTg ngày 5/7/2024 phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử và kiến trúc - nghệ thuật quốc gia đặc biệt tháp Bình Sơn, thị trấn Tam Sơn, huyện Sông Lô), UBND tỉnh giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, triển khai thực hiện các quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích được phê duyệt theo các quyết định nêu trên. Sở có trách nhiệm tham mưu thực hiện các nhiệm vụ rà soát, hoàn thiện hồ sơ đồ án Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử và kiến trúc - nghệ thuật quốc gia đặc biệt đình Thổ Tang và Di tích lịch sử và kiến trúc - nghệ thuật quốc gia đặc biệt tháp Bình Sơn (thuyết minh, bản đồ, quy định quản lý...) bảo đảm đúng quyết định phê duyệt.
UBND tỉnh đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham mưu, xin ý kiến Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định nội dung chuyên môn đối với các dự án thành phần thuộc Khu di tích đình Thổ Tang và tháp Bình Sơn thuộc nội dung quy hoạch được duyệt; xây dựng các sản phẩm du lịch, chương trình tham quan, tuyến du lịch… theo hướng phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch theo quy hoạch được phê duyệt.
Sở đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá di tích bằng nhiều cách, tăng cường đào tạo đội ngũ thuyết minh viên tại khu di tích; tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho nhân dân về bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Đồng thời hướng dẫn cộng đồng tham gia bảo tồn và phát huy giá trị di sản; phối hợp với UBND huyện Vĩnh Tường, Sông Lô tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường di tích và các khu vực phụ cận...
