Nikolay Vasilyevich Gogol không chỉ là cây bút văn xuôi xuất sắc hàng đầu trong lịch sử văn học Nga, được công nhận là nhà văn hiện thực vĩ đại, ông còn là một trong số ít những nhà văn đóng vai trò quyết định trong việc đặt nền móng phát triển cho sân khấu kịch Nga và châu Âu hiện đại ngay từ thập niên thứ ba của thế kỷ XIX. Danh tiếng của ông được Bách khoa toàn thư Anh quốc mô tả là "chiến thắng vĩ đại của nghệ thuật châm biếm Gogol".
“Quan thanh tra” được xuất bản lần đầu năm 1836. Vở kịch được Nikolay Vasilyevich Gogol viết dựa theo một số gợi ý của bậc văn tài đàn anh Puskin (một nhà văn tiền bối của Gogol). Câu chuyện kể về một công chức nhỏ lang thang đến một thị trấn miền Nam rồi bị tưởng nhầm là quan thanh tra từ Thủ đô Peterburg đi thị sát.
Thị trấn vốn yên bình bỗng đảo lộn, quan lại địa phương vốn là những kẻ tham nhũng vô cùng lo sợ, tìm mọi cách để mua chuộc, hối lộ cho quan lớn. Nhân dịp đó, chúng tố cáo lẫn nhau, nói xấu nhau để tâng công, giở mọi chiêu trò bẩn thỉu, hèn hạ khi đứng trước mối nguy bị vạch trần… Tệ hơn nữa, viên thị trưởng còn định dâng cả vợ và con gái cho quan thanh tra, hòng leo cao hơn lên bậc thang danh vọng, chiếm một địa vị to hơn, vững hơn để áp bức, bóc lột dân chúng được nhiều hơn.
Câu chuyện tuy xảy ra ở một vùng hẻo lánh, song với tài khái quát tuyệt diệu của Gogol, “Quan thanh tra” đã vạch trần bộ máy quan chức cồng kềnh, mục nát của chế độ Sa hoàng, chúng hầu như gồm những phường trộm cướp trắng trợn không làm được việc gì có ích.
Vở diễn được Nhà hát Kịch Việt Nam dàn dựng và công diễn vào tháng 10, như một luồng gió mới để chào đón Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 năm nay. Vở diễn do Tiến sỹ, Nhà giáo Ưu tú Lê Mạnh Hùng biên tập và đạo diễn, có sự góp mặt của các tên tuổi nghệ sỹ lớn như: các Nghệ sỹ Ưu tú Xuân Bắc, Kiều Minh Hiếu, Trịnh Mai Nguyên, Hoàng Lâm Tùng; các nghệ sỹ Hồ Liên, Hồng Quang… và những gương mặt nghệ sỹ trẻ đầy tài năng như Hồng Phúc, Hà Vy…
Theo Nghệ sỹ Ưu tú Xuân Bắc, Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam, “Quan thanh tra” là vở hài kịch rất nổi tiếng trên thế giới, được Nhà hát Kịch Việt Nam dàn dựng thành một không gian nghệ thuật đặc biệt. Ở đó, khán giả sẽ theo vị quan thanh tra đi vi hành, gặp đủ loại người với đủ mọi tình huống cười ra nước mắt. Rất nhiều tình huống trớ trêu, dở khóc dở cười và cả những bài học đắt giá. Khán giả được cười, được thoải mái, nhưng bên cạnh tiếng cười chúng ta sẽ có những điều suy ngẫm…
Vở diễn “Quan thanh tra” sẽ được Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn vào các ngày 3, 14, 15, 18, 19, 20 tháng 10/2023.
