Ngang nhiên xả thải
Ông Ðỗ Hữu Cát, 61 tuổi, ở xã Tam Hiệp (Phúc Thọ) cho biết: Trước đây không khí ở đây rất trong lành. Tại các mương máng có nhiều cá, tôm… sinh sống. Từ khi Công ty cổ phần Cồn, giấy, rượu Hà Tây (Công ty) cho một số đơn vị sản xuất bim bim, chế biến miến, cơ khí, thú nhồi bông… thuê đất để làm xưởng sản xuất khiến môi trường bị ô nhiễm. Nhà có nhiều cháu nhỏ cho nên chúng tôi phải thường xuyên đóng cửa để tránh khói đen, mùi khét nồng nặc thải ra từ các cơ sở sản xuất ở đây có thể gây các bệnh về hô hấp.
Bên cạnh đó, Công ty cổ phần Thương mại và Xây dựng Gia Khánh mỗi lần sản xuất cọc bê-tông, bê-tông tươi đều xả thải trực tiếp ra đồng ruộng gây ô nhiễm môi trường. Các hộ dân nhiều lần gửi đơn phản ánh lên xã và các ban, ngành của huyện nhưng chưa được giải quyết thỏa đáng…
Ông Nguyễn Hữu Phong làm nghề trồng hoa ở xã Tam Hiệp chia sẻ, dịp đầu năm gia đình ông trồng 0,72 ha hoa ly, hoa loa kèn nhưng khi thu hoạch có quá nửa số diện tích hoa bị chết. Tìm hiểu nguyên nhân thì được biết nguồn nước dưới mương, đất trồng hoa và không khí ở đây đã bị ô nhiễm nghiêm trọng. Do vậy, nhiều vụ hoa gia đình ông Phong đều bị thiệt hại nặng nề. Quan sát nguồn nước gần Công ty và khu vực ruộng hoa của ông Phong, chúng tôi thấy những vệt mầu tím, đen hoặc trắng xóa, xen lẫn mùi hôi tanh nồng nặc.
Trao đổi với Phó Chủ tịch UBND xã Tam Hiệp Trần Anh Tuấn, chúng tôi được biết những ý kiến phản ánh của người dân về các cơ sở sản xuất trong Công ty gây ô nhiễm là có cơ sở. Tiếp thu những kiến nghị của người dân, lãnh đạo xã đã báo cáo lãnh đạo huyện, đồng thời thành lập đoàn kiểm tra, Công ty.
Tại thời điểm kiểm tra một số cơ sở sản xuất trong khuôn viên Công ty không hoạt động. Kiểm tra, Công ty cổ phần Thương mại Vĩnh Hưng sản xuất miến, phồng tôm đoàn công tác phát hiện nước thải có mầu đen, mùi hôi và khét nồng nặc. Trước đó, qua phản ánh của người dân, đoàn kiểm tra của xã cũng phát hiện tại Công ty KL VINA có mùi hóa chất lạ, vật liệu sản xuất, chất thải chưa xử lý theo quy định mà được tập kết ở bãi rác của cơ sở này…
Ông Trần Anh Tuấn thừa nhận những khó khăn, bất cập của xã trong quá trình xử lý các đơn vị gây ô nhiễm môi trường, như: Số cán bộ của xã có trình độ chuyên môn về môi trường quá mỏng; không có các trang thiết bị đo lường, xét nghiệm, đánh giá tiêu chuẩn bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, chế tài và thẩm quyền của lãnh đạo xã trong việc xử phạt các đơn vị gây ô nhiễm môi trường còn hạn chế…
Xử phạt nghiêm nếu tiếp tục vi phạm
Làm việc với các ban, ngành của huyện Phúc Thọ, chúng tôi được biết Công ty hiện đang cho bảy đơn vị thuê đất để sản xuất dược phẩm, chế biến nông sản, cắt may quần áo, cơ khí, sản xuất chất đốt sinh học… Trước những kiến nghị, phản ánh của người dân và lãnh đạo xã Tam Hiệp về tình trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương, Phòng Tài nguyên và Môi trường (TN và MT) huyện phối hợp các ban, ngành liên quan tổ chức kiểm tra tại Công ty. Thời điểm kiểm tra, Công ty không có báo cáo đánh giá tác động môi trường; không có đề án bảo vệ môi trường chi tiết được cấp có thẩm quyền xác nhận; không thực hiện quan trắc môi trường định kỳ theo quy định; không có hệ thống thu gom xử lý nước thải trước khi thải ra môi trường. Công ty tự ý xây dựng thêm khoảng 700 m2 nhà xưởng mà chưa được cấp phép xây dựng; xây dựng sai quy định gần 600 m2 nhà lợp tôn trên toàn bộ diện tích hành lang lưới điện.
UBND huyện đã ban hành Quyết định số 113/QÐ-XPVPHC xử phạt hành chính Công ty cổ phần Thương mại Vĩnh Hưng (một cơ sở thuê đất của Công ty) 15 triệu đồng về hành vi xả nước thải gây ô nhiễm môi trường. Trước những sai phạm này, đoàn kiểm tra liên ngành huyện Phúc Thọ đã kiên quyết yêu cầu lãnh đạo Công ty khắc phục ngay những sai phạm mà Phòng TN và MT huyện đã chỉ ra trong Báo cáo số 24/BC-TNMT và Thông báo số 03/TB-TNMT về kết quả kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường của Công ty.
Cũng theo đại diện lãnh đạo Phòng TN và MT huyện Phúc Thọ, sau khi phát hiện những sai phạm của Công ty, huyện chỉ đạo các ban, ngành kiểm tra, giám sát việc khắc phục các sai phạm này. Ðồng thời đưa Công ty vào danh sách kiến nghị Sở TN và MT thành phố Hà Nội thanh tra toàn diện công tác quản lý sử dụng đất và bảo vệ môi trường. Trên cơ sở kiến nghị của UBND huyện Phúc Thọ, Sở TN và MT thành phố đã ban hành Quyết định số 926/QÐ-STNMT-TTr thanh tra việc chấp hành pháp luật về đất đai và bảo vệ môi trường đối với Công ty... Về phía đơn vị, bà Nguyễn Thị Nhàn, Giám đốc Công ty cũng gửi lãnh đạo Phòng TN và MT huyện văn bản thừa nhận một số sai phạm, đồng thời nêu rõ các giải pháp khắc phục vi phạm và cam kết hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục theo quy định của pháp luật...
"UBND huyện Phúc Thọ (Hà Nội) cần đề ra nhiều giải pháp cứng rắn như xử phạt thật nặng, thu hồi giấy phép kinh doanh… đối với các cơ sở sản xuất cố tình gây ô nhiễm môi trường ở xã Tam Hiệp và các xã khác trong huyện. Nếu cơ sở kinh doanh nào tiếp tục gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và không khắc phục hậu quả thì căn cứ vào các quy định của pháp luật để khởi tố...”.
“Phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù 1-5 năm với các hành vi: Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường chất thải nguy hại hoặc chất hữu cơ khó phân hủy cần phải loại trừ trái quy định của pháp luật từ 3.000 kg đến dưới 5.000 kg. Xả nước thải ra môi trường có chứa chất phóng xạ gây nhiễm xạ môi trường vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 2 lần đến dưới 4 lần. Phát tán ra môi trường bức xạ, phóng xạ vượt quá quy chuẩn kỹ thuật hoặc vượt mức giới hạn theo quy định từ 2 lần đến dưới 4 lần… Các hành vi vi phạm này nếu ở mức cao hơn có thể bị phạt tiền từ 1 đến 3 tỷ đồng hoặc phạt tù 3-7 năm”.
“Trước những sai phạm gây ô nhiễm môi trường của Công ty cổ phần Thương mại Vĩnh Hưng,… lãnh đạo Phòng TN và MT huyện đã xử lý nghiêm minh, đồng thời kiến nghị lãnh đạo UBND huyện, Sở TN và MT thành phố Hà Nội thanh tra toàn diện Công ty CP Cồn, giấy, rượu Hà Tây. Lãnh đạo Phòng cũng chỉ ra các sai phạm và yêu cầu Công ty tạm dừng hoạt động để sớm hoàn thiện hệ thống xử lý chất thải và các hồ sơ, thủ tục về môi trường theo quy định của pháp luật”.
