Điều trị khi chưa được bàn giao máy
Sáng 16/1, trả lời thẩm vấn tại tòa, bị cáo Bùi Mạnh Quốc (GĐ Công ty TNHH xử lý nước Trâm Anh) thừa nhận có lỗi trong sự cố y khoa đặc biệt nghiêm trọng khiến 9 người tử vong. Song, bị cáo này cho rằng lỗi của mình chỉ là không thông báo rõ ràng máy chạy thận chưa sử dụng được, vì còn phải xét nghiệm chất lượng nước trong hệ thống lọc RO, dẫn đến việc BVĐK tỉnh Hòa Bình, mà cụ thể ở đây là Đơn nguyên Thận nhân tạo đã sử dụng để điều trị cho bệnh nhân gây chết người.
Quan điểm của cơ quan công tố thể hiện: Ngày 28/5/2017, GĐ Công ty TNHH xử lý nước Trâm Anh Bùi Mạnh Quốc trực tiếp sửa chữa, bảo dưỡng hệ thống RO số 2 theo yêu cầu của bị cáo Đỗ Anh Tuấn (GĐ công ty CP dược phẩm Thiên Sơn). Chiều tối 28/5/2017, Bùi Mạnh Quốc báo cho Trần Văn Sơn (từng là cán bộ Phòng Vật tư y tế, BVĐK tỉnh Hòa Bình) là máy đã sửa song. Sau đó, bị cáo Trần Văn Sơn báo cho Điều dưỡng viên Đỗ Thị Điệp và cô này đã báo lại cho bị cáo Hoàng Công Lương là hệ thống lọc RO số 2 đã sửa xong. Song, tại tòa, bị cáo Bùi Mạnh Quốc khẳng định chưa lấy mẫu nước đi xét nghiệm thì chưa được đưa vào sử dụng. “Bị cáo từng khuyến cáo anh Tuấn về việc bắt buộc phải xét nghiệm nước mới được đưa vào sử dụng. Bị cáo ý thức được việc đó vì trước đây từng hai lần phải đi xét nghiệm lại khi chất lượng nguồn nước không đảm bảo...” - bị cáo Bùi Mạnh Quốc nhấn mạnh.
Lời khai của bị cáo Bùi Mạnh Quốc tại tòa thể hiện rõ việc đơn vị sửa chữa (bị cáo Quốc làm thuê theo hợp đồng với bị cáo Đỗ Anh Tuấn) chưa bàn giao hệ thống lọc nước RO số 2 bằng văn bản cho Phòng Vật tư y tế (BVĐK tỉnh Hòa Bình). Sau đó, chỉ căn cứ vào “lời truyền miệng” của bị cáo Trần Văn Sơn thông qua Điều dưỡng viên Đỗ Thị Điệp, trong khi chưa có bất cứ căn cứ nào đảm bảo nguồn nước của hệ thống lọc RO số 2 đảm bảo an toàn, bị cáo Hoàng Công Lương đã ra y lệnh điều trị khiến 18 bệnh nhân chạy thận nhân tạo bị tai biến sau đó 9 người tử vong.
Đổ lỗi cho kỹ thuật viên
Cơ quan công tố khẳng định, bị cáo Hoàng Công Lương phải chịu trách nhiệm trong sự cố y khoa đặc biệt nghiêm trọng khiến 9 bệnh nhân tử vong, vì đã ra y lệnh điều trị khi chỉ nghe điều dưỡng viên thông báo bằng miệng là hệ thống lọc RO số 2 đã sửa xong. Tuy vai trò bác sĩ không có trách nhiệm với chất lượng nguồn nước, nhưng trước khi ra y lệnh điều trị chạy thận cho các bệnh nhân, bị cáo Hoàng Công Lương phải có căn cứ xác định hệ thống máy móc đã sửa xong và hoàn toàn an toàn cho người bệnh, chứ không phải chỉ bằng lời nói của một điều dưỡng viên (người không có trách nhiệm sửa chữa cũng như trách nhiệm đảm bảo nguồn nước an toàn).
Tuy nhiên, tại tòa, bị cáo Hoàng Công Lương lại cho rằng mình bị oan khi bị cơ quan công tố cáo buộc tội vô ý làm chết người, bởi sự cố y khoa đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại BVĐK tỉnh Hoà Bình là do nguyên nhân sửa chữa thiết bị còn sót lại tồn dư hóa chất cấm, không liên quan gì đến chuyên môn điều trị cho bệnh nhân của bị cáo. Trong khi trước đó, năm 2010, bị cáo Hoàng Công Lương được cử đi học lớp lọc máu cơ bản tại Bệnh viện Bạch Mai, trong đó có dạy về ý nghĩa của nước trong lọc máu.
Không hài lòng với câu trả lời của bị cáo Hoàng Công Lương, HĐXX hỏi vặn: Theo bị cáo trách nhiệm đó là của ai? Bị cáo Hoàng Công Lương thản nhiên: Trách nhiệm thuộc về kỹ sư Phòng Vật tư y tế. Bị cáo này thừa nhận biết hệ thống lọc nước RO số 2 phục vụ việc chạy thận được sửa chữa vào ngày 28/5/2017, nhưng cho rằng mình không có trách nhiệm phải biết quy trình sửa chữa là thế nào.Vậy nên sáng 29/5/2017, khi Điều dưỡng viên Đỗ Thị Điệp thông báo hệ thống đã sửa xong thì cho sử dụng bình thường. Chủ tọa Nghiêm Hoài Anh gay gắt: Điều dưỡng viên Điệp có trách nhiệm đảm bảo chất lượng nước không? Có được phân công quản lý hệ thống lọc nước không? Có trưởng, phó khoa, phòng nào thông báo về việc hệ thống lọc nước đã được vận hành hay không? “Điệp là cán bộ của đơn nguyên lọc máu nên ai cũng tin chị ấy nhận tin từ kỹ thuật viên Phòng Vật tư rồi thông báo lại, với bị cáo như vậy là đủ. Không có quy định nào về việc trưởng, phó khoa đồng ý mới được sử dụng nước RO...” – bị cáo Hoàng Công Lương biện minh.
Thực hiện quyền im lặng
Trả lời thẩm vấn tại tòa, bị cáo Trần Văn Sơn tỏ ra bất ngờ khi bị Hoàng Công Lương đổ vấy trách nhiệm. Bị cáo này khai: Được BVĐK tỉnh Hòa Bình ký hợp đồng lao động dạng tập sự trong hai năm (2013-2015), sau đó chưa được ký lại nhưng vẫn làm việc bình thường tại Phòng Vật tư y tế. Bị cáo khẳng định, nhiều năm nay mỗi lần sửa chữa xong thiết bị máy móc đều phải lấy mẫu nước đi xét nghiệm, khi đảm bảo an toàn mới được sử dụng (mất khoảng một tuần). Trần Văn Sơn tỏ ra khá bức xúc với lời khai của Hoàng Công Lương: Trong sự cố y khoa đặc biệt nghiêm trọng này có lỗi thiếu trách nhiệm của bị cáo. Song, việc bị cáo Hoàng Công Lương nói bị cáo phải chịu trách nhiệm về nguyên nhân khiến 9 người tử vong là không thỏa đáng.
Lúc này, đại diện VKS giữ quyền công tố tại tòa muốn tiếp tục thẩm vấn Hoàng Công Lương, song bị cáo này từ chối trả lời câu hỏi và xin giữ quyền im lặng. Bị cáo Hoàng Công Lương khẳng định đã làm đơn xin HĐXX cho giữ quyền im lặng tại tòa nên sẽ thực hiện quyền im lặng của mình, nhất là với những câu hỏi không liên quan đến chuyên môn của bị cáo này. “Bị cáo có quyền im lặng nhưng lời khai của bị cáo Lương tại tòa không phải căn cứ duy nhất để HĐXX định tội, mà còn xem xét các chứng cứ, lời khai khác trong hồ sơ vụ án...” – công tố viên nhấn mạnh.
