Băng biển Bắc Cực chạm ngưỡng thấp đáng lo ngại trong năm 2026

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Diện tích băng biển Bắc Cực tiếp tục ở mức thấp đáng báo động, lớp băng lâu năm, dày và bền vững đang suy giảm. Gần 5 thập kỷ quan sát, dữ liệu vệ tinh cho thấy băng biển trong khu vực này đang thu hẹp cả vào mùa hè lẫn mùa đông, làm gia tăng nguy cơ Bắc Băng Dương gần như không còn băng vào mùa hè trong những thập niên tới.
Băng biển Bắc Cực chạm ngưỡng thấp đáng lo ngại trong năm 2026

Bắc Băng Dương được bao phủ bởi một vùng băng biển rộng lớn, liên tục mở rộng và thu hẹp theo mùa. Trong mùa đông dài và tối, băng hình thành và phát triển, thường đạt diện tích lớn nhất vào tháng 3. Khi thời tiết ấm lên, băng tan dần và thu hẹp xuống mức thấp nhất vào tháng 9. Chu kỳ này đã diễn ra trong hàng nghìn năm. Tuy nhiên, các phép đo vệ tinh cho thấy diện tích băng biển Bắc Cực đang suy giảm đáng kể ở cả hai thời điểm cực đại và cực tiểu trong năm.

Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) và Trung tâm Dữ liệu Băng tuyết Quốc gia Mỹ (NSIDC), diện tích băng biển Bắc Cực trong năm 2026 đạt mức thấp nhất trong năm vào ngày 12/9, với khoảng 4,6 triệu km2. Con số này ngang bằng các mức ghi nhận vào năm 2008, 2010 và 2025, đồng thời là mức thấp thứ 10 kể từ khi hoạt động theo dõi bằng vệ tinh bắt đầu. Dù chưa lập kỷ lục thấp nhất, số liệu tiếp tục cho thấy những thay đổi đáng kể đang diễn ra tại vùng cực Bắc.

Từ cuối năm 1978, vệ tinh đã liên tục ghi nhận quá trình băng biển Bắc Cực mở rộng và thu hẹp theo mùa. Chuỗi dữ liệu kéo dài gần 5 thập kỷ cho thấy diện tích băng giảm trong dài hạn, đặc biệt tốc độ suy giảm gia tăng trong những năm 2000.Một dấu hiệu đáng chú ý là tất cả các mùa hè từ năm 2007 đến năm 2026 đều nằm trong nhóm 20 năm có diện tích băng biển tháng 9 thấp nhất trong lịch sử quan trắc vệ tinh. Mức thấp nhất từng được ghi nhận xảy ra vào tháng 9/2012.

Tuy nhiên, tốc độ mất băng vào mùa hè không diễn ra đồng đều qua các năm. Trong khoảng một thập kỷ gần đây, diện tích băng biển tháng 9 tương đối ổn định hơn so với giai đoạn suy giảm nhanh trước đó. Các nhà khoa học lưu ý rằng điều kiện thời tiết trong từng năm có thể ảnh hưởng đáng kể đến lượng băng tan vào mùa hè. Chẳng hạn, trong những năm gần đây, mây xuất hiện nhiều hơn trên Bắc Cực đã làm giảm lượng ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống bề mặt băng, qua đó hạn chế phần nào quá trình tan chảy.

Dù vậy, sự ổn định tương đối này không đồng nghĩa băng biển Bắc Cực đã phục hồi. Diện tích băng vào tháng 9 vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trung bình lịch sử.

Sự thay đổi tại Bắc Cực không chỉ thể hiện ở diện tích bề mặt được băng bao phủ. Cấu trúc và tuổi của lớp băng cũng đang biến đổi rõ rệt, với xu hướng ngày càng trẻ và mỏng hơn.

Trước đây, một phần lớn Bắc Băng Dương được bao phủ bởi băng nhiều năm tuổi, tức lớp băng tồn tại qua ít nhất một mùa hè. Do tiếp tục tồn tại và tích tụ qua nhiều mùa đông, loại băng này thường dày hơn, có khả năng chống chịu tốt hơn trước nhiệt độ cao so với lớp băng mới hình thành trong một mùa đông.

Tuy nhiên, quan sát vệ tinh cho thấy diện tích băng nhiều năm tuổi đã suy giảm đáng kể. Hệ quả là Bắc Cực ngày càng được bao phủ bởi băng năm thứ nhất, lớp băng hình thành trong những tháng lạnh và dễ tan chảy hơn khi mùa hè đến. Sự thay đổi này khiến lớp băng còn lại dễ bị tổn thương trước những đợt nắng nóng và biến động thời tiết. Khi băng mỏng tan nhanh hơn, khả năng duy trì lớp phủ băng qua các mùa cũng giảm xuống. Đáng chú ý, xu hướng suy giảm không chỉ xuất hiện vào mùa hè, thời điểm băng tan mạnh nhất, mà còn thể hiện trong mùa đông.

Thông thường, diện tích băng biển Bắc Cực đạt mức lớn nhất vào tháng 3. Tuy nhiên, trong năm 2026, mức cực đại này ngang bằng với tháng 3/2025 và là mức đỉnh mùa đông thấp nhất trong chuỗi dữ liệu vệ tinh. Điều đó cho thấy sự thu hẹp của băng biển đang tác động đến toàn bộ chu kỳ đóng băng và tan chảy hằng năm tại khu vực.

Diện tích băng biển Bắc Cực chịu ảnh hưởng của các hình thái khí hậu tự nhiên, khiến mức độ đóng băng và tan chảy thay đổi qua từng năm. Một ví dụ là Dao động Bắc Cực (Arctic Oscillation), hình thái biến đổi trong hoàn lưu khí quyển có ảnh hưởng đến nhiệt độ, gió và điều kiện băng biển trên toàn khu vực.

Tuy nhiên, những biến động tự nhiên không thể giải thích đầy đủ xu hướng suy giảm kéo dài được ghi nhận kể từ năm 1978. Theo các nhà khoa học, nhiệt độ toàn cầu tăng cùng những dao động khí hậu tự nhiên đã góp phần thúc đẩy tình trạng mất băng tại Bắc Cực.

Trong những thập niên tới, triển vọng của khu vực này tiếp tục làm dấy lên nhiều lo ngại. Các nhà khoa học dự báo Bắc Băng Dương có thể trải qua ít nhất một mùa hè gần như không còn băng biển trước giữa thế kỷ XXI. Đây sẽ là thay đổi lớn đối với một khu vực đã duy trì lớp băng theo mùa trên diện rộng trong hàng nghìn năm.

Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
(Ngày Nay) - Từ ngày 21 đến 23/11/2026, 11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu với 22 suất chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu giữa khán giả với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất và thành viên các đoàn phim. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm dành cho công chúng trong khuôn khổ Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” (Hai Phong Film Port) do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với thành phố Hải Phòng tổ chức.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại buổi lễ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám – Quốc học Việt Nam
(Ngày Nay) - Tối 13/11, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thành phố Hà Nội trọng thể tổ chức Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam.
Du khách trải nghiệm vẽ sáp ong tại Bản Mây
Đi đâu xem triển lãm men gốm, học vẽ sáp ong, nghe EDM dân gian đương đại dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 2026?
(Ngày Nay) - Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 sẽ trở thành không gian hội tụ những trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật đặc sắc. Từ triển lãm di sản trên núi Bà Đen (Tây Ninh), trải nghiệm nghề thủ công tại Fansipan (Sa Pa), đến lễ hội dân gian đương đại ở Ninh Bình, Sun Group mang đến những gợi ý du lịch thú vị cho du khách thưởng thức văn hóa Việt.
Cảnh báo lốc xoáy, gió giật mạnh trên biển
Cảnh báo lốc xoáy, gió giật mạnh trên biển
(Ngày Nay) - Ngày và đêm 14/11, nhiều vùng biển trên cả nước có mưa rào và dông rải rác, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra lốc xoáy, gió giật mạnh cấp 7 - 8 và sóng cao trên 2 m, đe dọa an toàn tàu thuyền đang hoạt động trên biển.
Thủ tướng Lê Minh Hưng rời Hà Nội, lên đường tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan tại Manila, Philippines. Ảnh: Dương Giang/TTXVN
Thủ tướng Lê Minh Hưng lên đường dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49
(Ngày Nay) - Sáng 14/11, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Hà Nội lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị cấp cao liên quan tại Manila, Philippines từ ngày 14 - 17/11 theo lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN năm 2026.
Cao điểm chống buôn lậu, hàng giả dịp Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027
Cao điểm chống buôn lậu, hàng giả dịp Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027
(Ngày Nay) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đã ký Quyết định số 186/QĐ-BCĐ ngày 12/11/2026 ban hành Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dịp trước, trong và sau Tết nguyên đán Đinh Mùi 2027 (Kế hoạch). Thời gian triển khai Kế hoạch cao điểm từ ngày 12/11/2026 đến ngày 28/02/2027.