Một chiều cuối đông Hà Nội nhiều nắng, tôi rẽ vào con ngõ nhỏ ven sông Hồng để đến thăm studio của họa sĩ Hùng Rô (Nguyễn Mạnh Hùng), nơi anh đang miệt mài với series tranh Tết Bính Ngọ.
_______________
Ngay từ cửa bước vào, tôi đã bị cuốn hút bởi sự tương phản đầy thú vị và chân thực của không gian sáng tạo này. Tầng hai - khu vực trưng bày tranh và tiếp khách - sạch sẽ, gọn gàng đến mức gần như tinh khôi. Ánh sáng tự nhiên tràn ngập qua những khung cửa sổ lớn, một bàn trà gỗ nhỏ và hai chiếc sofa đơn bọc đệm họa tiết cẩm chướng nhiều màu. Những bức tường trắng, và loạt tranh màu sắc tươi vui, nổi bật. Mọi thứ được sắp xếp ngăn nắp, lau chùi sạch đẹp, khiến cho người xem có thể cảm nhận được trọn vẹn mọi tác phẩm.
Còn khi bước chân vào không gian studio tầng một khuất sau cầu thang – nơi anh thực sự “chiến đấu” với màu và toan - tôi như lạc vào một thế giới khác. Những lọ màu được xếp san sát, sàn nhà, tường góc, thậm chí quần áo và đôi bàn tay anh nhuốm đầy những vết màu bắn tung tóe, lấm lem, chồng chéo. Tổng thể căn phòng tựa như một bức tranh trừu tượng khổng lồ đang sống và thở, đầy năng lượng sáng tạo và họa sĩ Hùng Rô cũng là một thực thể trong đó.
Sự tương phản về mặt thị giác ban đầu ấy cũng thể hiện chính trạng thái khác nhau tồn tại trong con người họa sĩ Hùng Rô. Anh có thể vẽ rất nhiều tranh Phật, tranh hoa sen với màu sắc an nhiên tĩnh tại, anh chọn một lối sống trung dung, anh có một nụ cười hiền hậu, nhưng mặt khác, anh cũng luôn không ngừng nhắc đến một khát khao đi lên, được đặt chân, chạm tay đến những vùng đất mới.
“Để tự nhận xét, tôi nhận mình ở tầm vừa phải thôi, có rất nhiều những họa sĩ xuất sắc trong nghề. Tranh của tôi ai có điều kiện đều có thể tiếp cận được”, anh chia sẻ. “Nhưng tôi luôn hướng đến tầm cao hơn, đương nhiên rồi. Nếu tôi thành công hơn nữa, thì kể cả những người đã từng mua tranh của tôi cũng sẽ hạnh phúc hơn vì họ sở hữu những tác phẩm giá trị”.
Kể từ năm 2023, tranh của họa sĩ Hùng Rô đã được định giá cao hơn trên thị trường so với trước, sau khi một hãng rượu có tiếng lựa chọn bức “Đại ngàn” của anh để in lên những chai rượu dành riêng cho khách quý. Sự kiện này khiến anh nhận được nhiều sự chú ý hơn từ quốc tế. Trong kế hoạch dài hạn cho tương lai, Hùng Rô đặt mục tiêu là kết hợp với tổ chức nghệ thuật uy tín để cho ra đời những triển lãm tại quốc tế, và tranh của anh sẽ được đem lên sàn tranh lớn, nơi có tiêu chí đánh giá rõ ràng và độ nhận diện cao.
Họa sĩ Hùng Rô cười: “Nhưng theo tôi, thì giá tranh không nên cao quá kẻo ảnh hưởng đến sức làm việc của một người nghệ sĩ. Hơn hết, tôi cũng mong muốn tranh và thông điệp truyền tải của mình có thể tiếp cận được với nhiều khán giả, được lan tỏa rộng rãi. Những thông điệp rõ ràng nhất là ước lệ về thiên nhiên, khao khát về cuộc sống, sự vươn lên, niềm tin và tương lai”.
 |
|
|
|
|
|
Một trong những bức tranh anh vẽ cho Tết Bính Ngọ thể hiện thông điệp ấy rõ ràng nhất chính là bức “Bính Ngọ” được chọn làm bìa ấn phẩm Tết cho Tạp chí Ngày Nay. Bức tranh mang đến tương phản thị giác quyết liệt giữa nền đỏ đặc, hình tượng ngựa đa sắc bên trái và một nhành đào hoa bên phải. Sắc đỏ liên tưởng đến nhiệt huyết, đam mê. Chú ngựa bên trái trong tư thế chồm đứng tạo cảm giác chuyển động, bứt phá và năng lượng dâng tràn. Thân ngựa được cấu tạo từ nhiều mảng màu loang, vỡ tựa hồ như những mảnh kính, mảnh ký ức hay năng lượng phân ra. Bức tranh nghiêng về biểu đạt cảm xúc và trạng thái, người xem có thể cảm nhận được một thôi thúc chuyển động - như một khoảnh khắc trước khi bùng nổ. Trong khi đó, nhành hoa đào Tết bên phải tạo thế đối trọng mềm với chú ngựa. Sự cân bằng này dẫn mắt người xem di chuyển từ trái sang phải, từ động sang tĩnh. Đào Tết mang tinh thần của khởi đầu, tái sinh và bình an. Sự xuất hiện của những cánh đào kéo tác phầm ra khỏi một cảm xúc thuần cá nhân, mà đưa vào bối cảnh văn hóa - thời gian, gợi liên tưởng đến năm mới, chu kỳ mới và hy vọng mới.
|
|
|
|
Anh nói mình có “một linh cảm tốt” về năm Bính Ngọ: “Chỉ là cảm thấy mọi thứ chắn chắn sẽ tốt hơn với mình. Như năm ngoái, thì tranh Tết không được thành công, tôi có vẽ ba bức về Rắn, nhưng hình tượng rắn dữ quá, vẽ khó đẹp”. Nhưng với hình tượng ngựa thì họa sĩ dễ có cảm hứng hơn, khi là một chú ngựa thong thả gặm cỏ, lúc lại ngẩng đầu nhìn ngắm bầu trời, khi thì tung vó trên thảo nguyên rộng lớn, lúc lại tựa đầu kề bên nhau.
“Bức tranh “Bính Ngọ” với sắc đỏ được Tạp chí Ngày Nay chọn làm trang bìa số Tết 2026 thể hiện một chú ngựa đầy sự mạnh mẽ tiến lên, khao khát cho những kế hoạch lớn trong năm mới”, họa sĩ Hùng Rô tin rằng người chọn bức tranh của anh cũng có những linh cảm và tần số tương đồng về một năm mới khởi sắc.
Từ chuyến đi Tây Bắc nơi hoa đào vừa nở rộ dưới mưa xuân phùn, hoa lê thì e ấp chuẩn bị bung, anh đã mang về nguồn cảm hứng dồi dào. “Hai tháng tôi vẽ được hơn chục bức tranh ngựa cho Tết Bính Ngọ, và trong số đó thì 3 bức đã tìm được chủ nhân”. Series không cần tên gọi cầu kỳ: “Cái tên không quá là quan trọng, tôi có thể đặt là Xuân Bính Ngọ 1, 2, 3, 4. Nó là một series, không nhất thiết phải để quá nhiều tên”.
Với công chúng, anh cũng kiệm lời như vậy: “Tại các triển lãm, công chúng đặt câu hỏi thì tôi trả lời, nhưng hầu như tôi không nói quá nhiều. Tranh mà, phải cảm nhận là chính. Họa sĩ thì thể hiện cái hay trên tác phẩm của mình thôi, còn câu từ ra sao thì xin nhường người khác”. Anh cười: “Mà tôi cũng chỉ thích khán giả nhận xét kiểu như tranh có đẹp không, họ có cảm nhận được gì không - kể cả diễn giải không đúng với ý của tôi”.
|
Họa sĩ Hùng Rô (Nguyễn Mạnh Hùng) |
Anh cho biết, bản thân sẽ tiếp tục vẽ tranh ngựa đến cận kề Tết Bính Ngọ, bức ngựa tiếp theo sẽ thuộc về trường phái trừu tượng. Nhưng Tết về rồi thì không vẽ nữa, để giữ cho số lượng tranh anh vẽ ra cho một chủ đề sẽ “giới hạn”, và giá trị từng bức sẽ được nhìn nhận cao hơn: “Chắc có lẽ phải đến 12 năm sau, một năm Ngọ tiếp theo thì tôi mới vẽ thêm về loài vật này”.
***
Khi rời studio, nhìn lại chú ngựa đỏ trên canvas, tôi chợt nghĩ: Giống như chú ngựa ấy đang vươn mình dưới mưa đào Tây Bắc, họa sĩ Hùng Rô cũng đang vươn tầm - từ ven sông Hồng ra thế giới rộng lớn hơn. Khát vọng ấy không chỉ nằm trong từng nét vẽ, mà còn trong sự kiên định, kỷ luật và niềm tin vào một năm mới tốt đẹp. Chú ngựa trong bức
Quỳnh Liên
