Hiện nay chưa đầy 50% thuốc ung thư trong danh mục các thuốc cần thiết của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) có mặt tại các nước thu nhập thấp và trung bình, trong khi gánh nặng liên quan đến căn bệnh này ngày càng lớn. Nếu không hành động kịp thời, đây sẽ là nguyên nhân dẫn đến gần 75% số ca tử vong do ung thư trong thập kỷ tới.
Trong bước đi đầu tiên hướng tới việc xây dựng Liên minh Tiếp cận thuốc ung thư (ATOM), Novartis đã cấp phép thuốc ưng thư máu nilotinib cho Tổ chức Bằng sáng chế thuốc của Liên hợp quốc (MPP), cho phép các nhà sản xuất thuốc generic (thuốc tương đương sinh học với biệt dược gốc) tiếp cận công thức để sản xuất thuốc trên quy mô lớn với chi phí thấp. Trước đó, công nghệ sản xuất thuốc điều trị HIV và COVID-19 đã được chia sẻ theo cách thức này, song nilotinib là loại thuốc đầu tiên điều trị bệnh không truyền nhiễm được đưa vào danh sách này. Mặc dù bản quyền này chỉ còn hiệu lực trong 1 năm, song Novartis khẳng định các nhà sản xuất đều tin rằng động thái này vẫn rất hữu ích.
Mục tiêu của ATOM không chỉ là cung cấp thấp mà còn hỗ trợ đào tạo, chẩn đoán và vận chuyển thuốc tới các bệnh nhân. Với 32 triệu USD do khu vực tư nhân đầu tư, liên minh ban đầu sẽ tập trung vào xây dựng các hoạt động tại 10 nước thu nhập thấp và trung bình, phát triển những sáng kiến sẵn có. Quỹ Tiếp cận thuốc, vốn kêu gọi giảm thiểu tình trạng bất bình đẳng trong việc tiếp cận thuốc và dịch vụ chăm sóc, cũng sẽ phối hợp hoạt động với liên minh này.
