Việc sơ cứu hoặc cứu người không đúng cách có thể vô tình làm người bị nạn nặng hơn hoặc làm tổn thương đến bản thân. Việc trang bị những kiến thức sơ cứu cơ bản và cách xử trí khi gặp tai nạn giao thông là vô cùng cần thiết.
Trước tiên khi gặp nạn nhân trong tai nạn giao thông cần bình tĩnh, quan sát hiện trường và thực hiện các bước cơ bản sau để có thể cứu nạn nhân và đảm bảo an toàn cho bản thân.
Gọi ngay sự trợ giúp từ bên ngoài và gọi đến trung tâm cấp cứu 115, bệnh viện gần nhất.
Khi gọi đến bệnh viện hoặc trung tâm cấp cứu 115 cần bình tĩnh mô tả chính xác vị trí xảy ra tai nạn, số lượng người bị thương, cơ bản tình trạng của người bị thương như: bộ phận nào chảy máu, tỉnh hay bất tỉnh, mắc kẹt ở đâu không,...Đặc biệt không được tắt điện thoại cho đến khi cấp cứu có mặt.
Đặt cảnh báo
Sau khi gọi 115, ngay lập tức đặt biển cảnh báo để tránh các cuộc va chạm của xe khác với hiện trường, đặc biệt là khi tai nạn xảy ra vào ban đêm. Đặt biển cảnh báo xa hiện trường tai nạn. Nếu bạn đi ôtô hoặc xe máy, hãy đỗ xe bên lề đường, tắt máy (điều này rất quan trọng, phòng cháy nổ tại hiện trường) và bật đèn nhấp nháy làm cảnh báo. Không sử dụng xe của bạn như một rào chắn.
Tiếp cận hiện trường
Khi tiếp cận hiện trường, tìm và cảnh báo những mối nguy hiểm như dây điện rơi, kính vỡ, xăng tràn, xe tiếp tục lăn... để đảm bảo an toàn cho bạn, nạn nhân, cũng như những người cứu hộ. Nếu bạn đang hút thuốc lá, phải dập tắt thuốc lá trước khi tiếp cận hiện trường. Nếu xe bị nạn đang nổ máy, cố gắng tắt máy, ngắt nguồn phóng điện đề phòng cháy nổ. Phải đảm bảo thật sự an toàn cho bạn mới tiến hành tiếp cận người bị nạn. Nếu cần giúp sức, bạn đứng vẫy xe, yêu cầu những xe đang đi tới gần dừng lại cùng hỗ trợ sơ cứu người bị nạn.
Cách sơ cứu người gặp nạn
Tìm kiếm các nạn nhân bị thương. Không di chuyển nạn nhân trừ khi họ đang trong tình huống nguy hiểm. Trong tai nạn ôtô, nạn nhân rất dễ bị gãy xương, chấn thương cột sống, đặc biệt là cột sống cổ, nếu di chuyển mà không được bất động sẽ làm cho tổn thương của họ trở nên trầm trọng hơn, dễ gây sốc, nguy hiểm đến tính mạng.
Nếu gặp tình huống nguy hiểm tại hiện trường (ví dụ nguy cơ chập điện, cháy nổ...), bắt buộc phải di chuyển nạn nhân ra khỏi hiện trường. Khi đó cố gắng tránh các động tác làm xoắn vặn, gập cổ, gập người. Tốt nhất là có nhiều người hỗ trợ để giữ thẳng lưng, cổ và chân trong quá trình di chuyển. Nếu nạn nhân gãy xương chi gây biến dạng gập góc, cố gắng giữ nguyên tư thế biến dạng khi di chuyển.
Khi di chuyển nạn nhân ra khỏi vùng nguy hiểm, trong điều kiện nào đó (nền đất, bãi cỏ...) nên kéo nạn nhân hơn là cố gắng bế nạn nhân. Cách tốt nhất để kéo nạn nhân là túm lấy cổ áo hoặc ống quần.
Khi tiếp cận được người bị nạn, đầu tiên hỏi họ tên họ là gì, nếu người bị nạn trả lời được thì họ còn tỉnh táo, nếu không thấy nạn nhân phản ứng gì, cấu véo nhẹ lên người họ xem họ có đáp ứng không. Khi cấu véo không đáp ứng, cho thấy nạn nhân đang hôn mê, có thể đang trong tình trạng nguy kịch.
Quan sát đường thở, nếu có đất cát, răng giả và các dị vật khác ở miệng, mũi gây cản trở hô hấp, dùng tay móc lấy dị vật làm thông thoáng đường thở. Bằng cách quan sát chuyển động của lồng ngực hoặc áp má lên gần sát mũi nạn nhân, nếu thấy nạn nhân không thở, hoặc thở bất thường, tiến hành ngay hô hấp nhân tạo (hà hơi thổi ngạt, ép tim ngoài lồng ngực).
Nếu bạn chưa từng được học cách hô hấp nhân tạo thì không nên làm, mà đề nghị người đi cùng biết làm thực hiện, hoặc gọi 115 yêu cầu hướng dẫn, cho đến khi đội cấp cứu đến. Nếu nạn nhân hôn mê và mũi, miệng có nhiều máu, chất nôn, nhẹ nhàng nghiêng đầu nạn nhân về một bên phòng khi máu, chất nôn tràn vào đường thở.
Tìm và băng bó, cầm máu các vết thương
Chảy máu là nguyên nhân chính gây nên tình trạng sốc, do đó bằng mọi cách bạn phải cầm máu bằng được cho nạn nhân. Dùng miếng vải sạch gập thành nhiều lớp, đặt lên miệng vết thương. Nếu nạn nhân tỉnh, bảo họ dùng tay tự ép chặt vào miếng vải đó và bạn sơ cứu cho những nạn nhân khác nặng hơn.
Nếu nạn nhân trong tình trạng nặng, dùng khăn, vải... băng ép chặt lên miếng vải. Khi miếng vải thấm nhiều máu, không nên bỏ ra để thay thế miếng vải khác, mà nên đệm thêm lớp vải và quấn thêm nhiều vòng băng.
Nếu máu vẫn chảy nhiều và không có bằng chứng của gãy xương, dùng tay ép chặt lên vết thương, đồng thời nâng chân nạn nhân lên cao hơn ngực, như thế sẽ giảm được áp lực máu trong lòng động mạch, sẽ hạn chế chảy máu qua vết thương.
