Theo PGS.TS Đỗ Trường Thành, Trưởng khoa Phẫu thuật Tiết niệu, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, sỏi tiết niệu chiếm 45-50% các bệnh tiết niệu ở Việt Nam. Tỷ lệ nam là 60%, ở nữ tỷ lệ này là 40%. Lứa tuổi t hường gặp từ 30-60 tuổi chiếm 75-80%.
Bác sỹ cho biết, các yếu tố địa dư, khí hậu và chế độ ăn uống ảnh hưởng đến sự hình thành sỏi thận. Nguyên nhân hình thành sỏi gồm: Rối loạn chuyển hoá gây tăng can-xi máu và can-xi niệu; thay đổi pH nước tiểu; dị dạng đường tiết niệu bẩm sinh hoặc hẹp đường tiết niệu mắc phải gây ứ đọng nước tiểu tạo điều kiện thuận lợi hình thành nên sỏi. Đa số các trường hợp sỏi can-xi không rõ nguyên nhân, một số tăng can-xi do chế độ ăn uống, bệnh lý như mất nước, nằm bất động lâu, tăng can-xi niệu gây sỏi hoặc do cường tuyến cận giáp gây tăng can-xi, hạ phốt-pho.
Sỏi nhỏ trong thận có thể di chuyển xuống niệu quản gây cơn đau quặn thận, xuống bàng quang và bệnh nhân có thể đi tiểu ra ngoài hoặc sỏi gây tắc nghẽn niệu quản dẫn đến ứ nước, ứ mủ thận và suy chức năng thận có sỏi.
“Khi để muộn, sỏi đài bể thận sẽ gây biến chứng như: Nhiễm khuẩn tiết niệu; Viêm đài bể thận, viêm thận kẽ, viêm hẹp cổ đài thận; Giãn đài bể thận, ứ nước, ứ mủ thận, áp xe thận; Viêm quanh thận xơ hoá (fibrose - xanthogranulomatose); Cao huyết áp do sỏi san hô thận gây thiếu máu nhu mô thận, teo thận; Suy thận do sỏi thận 2 bên gây tắc nghẽn”, bác sỹ Đỗ Trường Thành nhấn mạnh.
Để phòng bệnh và theo dõi sau điều trị sỏi thận, người bệnh cần có chế độ ăn uống nhiều nước trên 2 lít/ngày, hạn chế thức ăn nhiều can-xi xalate như sữa, phomai, chè; điều trị nhiễm khuẩn Proteus, điều chỉnh pH nước tiểu kiềm; Hạn chế protit động vật và điều trị. Theo dõi sau điều trị rất quan trọng cho dù bệnh nhân được điều trị theo phương pháp nào để kiểm soát được diễn biến bệnh sỏi thận. Bệnh nhân cần phối hợp đến khám định kỳ nhằm phát hiện sỏi thận tái phát hoặc các biến chứng, di chứng sau can thiệp để có kế hoạch điều trị tích cực và dự phòng sỏi thận tái phát.
Đồng thời, khi có những dấu hiệu bệnh, người bệnh cần tìm đến các cơ sở y tế, bệnh viện có đủ chuyên môn chẩn đoán và điều trị kịp thời - bác sỹ Thành đưa lời khuyên.
