Được công bố trên tạp chí Air Quality, Atmosphere & Health, nghiên cứu này do các nhà khoa học từ Đại học bang São Paulo (UNESP) và Đại học São Paulo (USP) thực hiện. Nhóm nghiên cứu đã thu được kết quả thông qua việc cho chuột tiếp xúc với không khí ô nhiễm được thu thập từ một khu vực đô thị ở thành phố São Paulo, trong một môi trường được kiểm soát nghiêm ngặt.
Ông Luis Carlos Spolidorio - Giáo sư tại Trường Nha khoa UNESP và là trưởng nhóm nghiên cứu - cho biết: “Đã có nhiều tài liệu chứng minh rằng ô nhiễm ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác nhau. Vì khoang miệng liên tục tiếp xúc với môi trường bên ngoài, chúng tôi nghi ngờ rằng nó cũng có thể bị ảnh hưởng do ô nhiễm. Điều chúng tôi không ngờ tới là quan sát thấy những thay đổi đáng kể như vậy trong các mô miệng”.
Nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc với PM2.5 làm trầm trọng thêm tình trạng viêm ở mô nha chu và làm gia tăng mất xương ổ răng. Quá trình này làm suy yếu cấu trúc nâng đỡ răng – đặc điểm chính của bệnh viêm nha chu, một bệnh lý gây mất răng phổ biến ở người lớn.
Tuy nhiên, những phát hiện bất ngờ nhất lại nằm ở niêm mạc bao phủ lưỡi. Giáo sư Spolidorio giải thích: “Ngay cả ở những động vật không bị gây viêm nha chu, chúng tôi cũng đã xác định được những thay đổi đáng kể ở niêm mạc miệng, bao gồm sự dày lên của mô lót lưỡi, tăng lắng đọng keratin và số lượng tế bào Mast mất hạt cao hơn. Những kết quả này cho thấy niêm mạc miệng có thể đặc biệt nhạy cảm với các tác động của ô nhiễm không khí”.
Bên cạnh những thay đổi về cấu trúc, nghiên cứu ghi nhận sự gia tăng sản xuất các protein cytokine và căng thẳng oxy hóa ở lưỡi cũng như các mô nha chu. Căng thẳng oxy hóa – trạng thái mất cân bằng giữa việc sản xuất các phân tử phản ứng và khả năng phòng vệ chống oxy hóa của cơ thể – có thể làm hỏng tế bào. Cơ chế này được xác định là một trong những con đường chính khiến ô nhiễm không khí tàn phá mô miệng và thúc đẩy bệnh nha chu phát triển.
Giáo sư Spolidorio khẳng định kết quả nghiên cứu đã củng cố mối liên hệ sinh học giữa việc phơi nhiễm với không khí ô nhiễm và những biến đổi tiêu cực trong miệng. Ông lưu ý: “Mặc dù cần có thêm các nghiên cứu để hiểu đầy đủ về các cơ chế này ở người, nhưng các dữ liệu cho thấy sức khỏe răng miệng cũng có thể bị ảnh hưởng do chất lượng không khí mà chúng ta hít thở”.
Dù vậy, các biện pháp chăm sóc răng miệng truyền thống vẫn đóng vai trò cốt lõi. Ông Spolidorio nhấn mạnh mặc dù không thể loại bỏ hoàn toàn các tác động sinh học của việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí, song việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ đã biết đối với các bệnh răng miệng là rất quan trọng. Đánh răng đúng cách, dùng chỉ nha khoa thường xuyên, chế độ ăn uống lành mạnh và khám răng định kỳ vẫn là những biện pháp thiết yếu để bảo vệ sức khỏe răng miệng.
Kết quả nghiên cứu nêu trên cũng nêu bật tính cấp thiết của các chính sách công nhằm cải thiện chất lượng không khí. Ông Spolidorio kết luận: “Việc ngăn ngừa các tác động của ô nhiễm phụ thuộc vào sự chăm sóc cá nhân cũng như các chiến lược bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Khi chúng ta hiểu rõ hơn về tác động của ô nhiễm không khí đối với các cơ quan và mô khác nhau, tầm quan trọng của việc giảm thiểu phơi nhiễm của người dân với các chất làm ô nhiễm không khí ngày càng trở nên rõ ràng”.
