Chuyên gia cảnh báo nguy cơ từ kế hoạch Thay đổi bức xạ Mặt Trời

0:00 / 0:00
0:00
Hơn 60 chuyên gia chính sách và nhà khoa học ngày 17/1 lên tiếng kêu gọi các chính phủ ngăn chặn các hệ thống địa kỹ thuật quy mô toàn cầu trong khuôn khổ kế hoạch đang rất gây tranh cãi mang tên Thay đổi bức xạ Mặt trời (SRM), vốn được thiết kế nhằm làm mát bề mặt Trái Đất và giảm tác động của hiện tượng ấm lên toàn cầu.
Chuyên gia cảnh báo nguy cơ từ kế hoạch Thay đổi bức xạ Mặt Trời

Trong một bức thư ngỏ, các chuyên gia lập luận rằng dù việc bơm hàng tỷ hạt lưu huỳnh vào tầng bình lưu của khí quyển giúp phản lại phần lớn tia sáng Mặt Trời, nhưng hậu quả có thể lớn hơn những lợi ích có được.

Bức thư, được đăng trên tạp chí về biến đổi khí hậu WIREs Climate Change, nêu rõ: “Không thể quản lý trên phạm vi toàn cầu việc triển khai địa kỹ thuật Mặt Trời một cách công bằng, toàn diện và hiệu quả. Vì vậy, chúng tôi kêu gọi các chính phủ, Liên hợp quốc (LHQ) và các thể chế khác ngay lập tức nhằm ngăn chặn việc coi địa kỹ thuật Mặt Trời như một lựa chọn chính sách khí hậu bình thường”.

Việc nhiệt độ tăng thêm 1,1 độ C so với mức nhiệt vào giữa thế kỷ 19 đã làm tăng cường độ, tần suất và thời gian xảy ra các đợt nắng nóng chết người, hạn hán và các trận siêu bão. Các nước trên thế giới đã cam kết khống chế mức tăng nhiệt bề mặt Trái Đất ở 1,5 độ C so với giữa thế kỷ 19, nhưng các nhà khoa học của LHQ cho biết giới hạn này sẽ bị vượt qua, có thể trong một thập kỷ tới.

Việc giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính đã khiến một số nhà hoạch định chính sách dựa vào địa kỹ thuật Mặt Trời – vốn cách đây không lâu còn bị coi là khoa học viễn tưởng – để “câu giờ” trong khi tìm một giải pháp bền vững hơn.

Từ lâu mọi người đều biết rằng việc bơm một lượng lớn các hạt phản xạ ánh sáng vào tầng cao khí quyển có thể "làm mát" hành tinh. Trong tự nhiên cũng từng xảy ra hiện tượng tương tự: tro bụi từ vụ phun trào núi lửa năm 1991 ở Philippines đã giảm nhiệt độ trung bình bề mặt của Trái Đất trong hơn 1 năm.

Nhưng bức thư ngỏ đã nêu ra một số lý do để phản bác lộ trình hành động theo hướng này. Một số nghiên cứu đã chứng tỏ rằng việc làm giảm bức xạ Mặt Trời một cách nhân tạo sẽ làm gián đoạn mưa theo mùa ở Nam Á và Tây Phi, đồng thời hủy hoại những mùa vụ cần nước mưa mà hàng triệu người đang sống phụ thuộc vào đó.

Trong đánh giá khoa học mới nhất, Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) cho biết: “Việc bơm lưu huỳnh vào khí quyển làm giảm lượng mưa mùa Hè tại châu Á, châu Phi và gây khô hạn tại rừng Amazon”. Tuy nhiên, cũng có những khu vực sẽ được lợi: một nghiên cứu hồi năm ngoái kết luận rằng SRM có thể ngăn chặn các nguy cơ hạn hán ở miền Nam châu Phi.

Các nhà khoa học cũng lo ngại về cái gọi là "cú sốc kết thúc" khi việc bơm lưu huỳnh này bất ngờ dừng lại. IPCC cho biết nếu SRM “dừng lại vì bất cứ lý do gì, nhiều khả năng nhiệt độ bề mặt Trái Đất sẽ tăng lên nhanh chóng”. Bên cạnh đó, công nghệ trên không làm gì để ngăn chặn sự gia tăng liên tục của CO2 trong khí quyển, vốn làm thay đổi bản chất hóa học trong các đại dương.

Thư ngỏ cũng lo ngại rằng việc hy vọng nhiều vào một cách giải quyết về khí hậu “có thể khiến các chính phủ, doanh nghiệp và xã hội không tiếp tục nỗ lực hết mình để đạt trung hòa CO2 càng sớm càng tốt”.

Cuối cùng, hiện chưa có hệ thống quản lý nào ở quy mô toàn cầu để giám sát hoặc thực hiện các cơ chế địa kỹ thuật Mặt Trời. Các nhà khoa học kêu gọi một thỏa thuận quốc tế nhằm ngăn chặn các quốc gia tài trợ và tiến hành các thí nghiệm ngoài trời không tốt và từ chối cấp bản quyền cho các công nghệ SRM. Thư ngỏ nêu rõ một thỏa thuận như vậy “sẽ không ngăn cản các nghiên cứu khác về khí quyển hay khí hậu”.

Khoảng cách khoa học dai dẳng đe dọa các nước đang phát triển, báo cáo mới của UNESCO cảnh báo
Khoảng cách khoa học dai dẳng đe dọa các nước đang phát triển, báo cáo mới của UNESCO cảnh báo
(Ngày Nay) - Ngày 15/7/2026, UNESCO khai mạc Hội nghị Toàn cầu 2026 của Thập kỷ Quốc tế về Khoa học vì Phát triển Bền vững (International Decade of Sciences for Sustainable Development - IDSSD), đồng thời công bố những dữ liệu mới cho thấy bức tranh trái chiều của khoa học toàn cầu: cộng đồng khoa học đã có sự huy động mạnh mẽ trong hai năm qua, nhưng khoảng cách giữa các quốc gia vẫn còn rất lớn, đặc biệt đối với các nước đang phát triển.
Sự kiện AI quy tụ hơn 1.000 chuyên gia và doanh nghiệp sẽ diễn ra tại TP.HCM vào tháng 8
Sự kiện AI quy tụ hơn 1.000 chuyên gia và doanh nghiệp sẽ diễn ra tại TP.HCM vào tháng 8
(Ngày Nay) - Hơn 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia công nghệ và nhà đầu tư từ nhiều quốc gia Đông Nam Á dự kiến sẽ tham dự The Future of Artificial Intelligence: Chapter 4 , diễn ra ngày 18/8/2026 tại TP.HCM. Đây là lần thứ tư hội nghị được tổ chức, do JDI và Hiệp hội Doanh nghiệp Hồng Kông tại Việt Nam đồng tổ chức, với sự hỗ trợ của NVIDIA AI Technology Centre (NVAITC) và Singapore Global Network.
Quốc lộ 12A là tuyến giao thông huyết mạch có hàng trăm lượt phương tiện vận tải lưu thông mỗi ngày. (Ảnh: Hoàng Anh)
Xe chở vật liệu vượt thành thùng trên Quốc lộ 12A, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông
(Ngày Nay) - Dù các quy định về tải trọng, kích thước xếp hàng và che chắn phương tiện đã được tuyên truyền, kí cam kết chấp hành trong hoạt động vận tải, tình trạng xe chở vật liệu xây dựng rời mỏ với hàng hóa chất cao vượt thành thùng vẫn được ghi nhận trên Quốc lộ 12A, tỉnh Quảng Trị. Thực trạng này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và ảnh hưởng đến môi trường.
Gemini Hùng Huỳnh, UPRIZE cùng dàn nghệ sĩ trẻ hội tụ tại VSHOW Hòa Âm Quang Phổ
Gemini Hùng Huỳnh, UPRIZE cùng dàn nghệ sĩ trẻ hội tụ tại VSHOW Hòa Âm Quang Phổ
(Ngày Nay) - VShow Hòa Âm Quang Phổ sẽ diễn ra lúc 19 giờ ngày 25/7 tại Quảng trường Châu Âu, Vinhomes Royal Island (Vũ Yên, Hải Phòng), với sự góp mặt của UPRIZE, Hoàng Duyên, Phúc Du, MaiQuinn, Gemini Hùng Huỳnh và OgeNus. Lấy thông điệp "Bùng nổ giác quan" , chương trình được xây dựng như một không gian nơi sáu cá tính âm nhạc cùng hội tụ, tạo nên bức tranh thanh xuân với nhiều gam màu khác nhau. 
Nhiều trang báo quốc tế đưa tin về DANAFF IV
Nhiều trang báo quốc tế đưa tin về DANAFF IV
(Ngày Nay) - Khép lại vào đầu tháng 7/2026, Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) đã tạo được sự chú ý đáng kể trên truyền thông quốc tế. Từ những tạp chí chuyên ngành điện ảnh của Hollywood đến hệ thống báo chí, trang tin giải trí tại châu Á và châu Âu, hơn 40 cơ quan truyền thông tại Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Bangladesh, Italy, Thổ Nhĩ Kỳ và Pháp đã đưa tin về sự kiện, cho thấy vị thế ngày càng rõ nét của DANAFF trên bản đồ liên hoan phim khu vực.
Trung Quốc - Kính AI trở thành công cụ gian lận mới
Trung Quốc - Kính AI trở thành công cụ gian lận mới
(Ngày Nay) - Sự xuất hiện của kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra thách thức mới đối với công tác coi thi tại Trung Quốc, khi một số thí sinh lợi dụng thiết bị này để gian lận trong các kỳ thi.
Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư chủ trì giao ban. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú chủ trì Hội nghị giao ban quý II/2026
(Ngày Nay) - Sáng 14/7, tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú chủ trì Hội nghị giao ban quý II/2026 với các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy, các ban đảng, 4 văn phòng, các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Trung ương, đánh giá thực hiện nhiệm vụ quý II/2026 và triển khai những nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.