Ngày 17/9, tại buổi họp Giao ban báo chí Thành ủy Hà Nội thường kỳ, Chánh Văn phòng UBND thành phố Hà Nội Vũ Đăng Định cho biết, nguyên nhân vụ cháy tại Công ty Cổ phần Bóng đèn phích nước Rạng Đông là do sự cố điện ở bảng mạch điện tử của bóng đèn chiếu sáng (đèn led) tại vị trí cách vách tôn phía Đông Bắc khoảng 7m, cách vách tôn phía Tây Bắc 3,4 m bên trong tầng 2 của kho bán thành phẩm làm cháy các chi tiết bên trong của bóng đèn led, sau đó cháy lan ra xung quanh, dẫn đến vụ cháy.
Thượng tá Nguyễn Xuân Trường, Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Hà Nội khẳng định: Không có sự tác động hay có sự phát hoại của con người trong vụ cháy. Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) có bản kết luận giám định số 5306/C09-P2 kết luận nguyên nhân vụ cháy có điểm xuất phát nằm ở khu vực cách vách tôn phía Đông Bắc khoảng 7m; cách vách tôn phía Tây Bắc khoảng 3,4 m bên trong tầng 2 (theo quy ước trong biên bản khám nghiệm hiện trường) của kho bán thành phẩm.
Hiện, dưới sự hướng dẫn, giám sát của Bộ Tư lệnh Hóa học, Bộ Tư lệnh Thủ Đô, Viện Hóa học môi trường quân sự, Công ty Cổ phần Bóng đèn phích nước Rạng Đông đã phối hợp cùng Công ty cổ phần Môi trường đô thị và công nghiệp 10 (URENCO 10), Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đang khẩn trương tổ chức thu gom, vận chuyển để xử lý tro xỉ rác thải nguy hại, nhằm khẩn trương khắc phục hậu quả sau vụ cháy.
Tính đến 3 giờ sáng 16/9, các đơn vị đã vận chuyển 44,68 tấn rác thải nguy hại (tro xỉ của đèn và các sản phẩm đèn huỳnh quang, Compact bị hư hại) về Nhà máy xử lý rác thải nguy hại NEDO tại khu xử lý chất thải Nam Sơn để xử lý và vận chuyển 19,44 tấn rác thải khác (sắt, thép phế liệu) ra khỏi khu vực cháy của nhà máy.
Việc thu gom vận chuyển rác thải sau vụ cháy sạch đến đâu được Bộ Tư lệnh Hóa học tiến hành tẩy độc ngay đến đó.
Ngoài ra, từ ngày 12 đến ngày 14/9/2019, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thoát nước đô thị đã huy động 30 cán bộ, công nhân viên và 12 phương tiện chuyên dùng các loại hoàn thành công tác nạo vét hút bùn khơi thông hệ thống thoát nước thải xung quanh khu vực nhà máy Bóng đèn phích nước Rạng Đông với tổng chiều dài 2.405 m, thu gom khoảng 10 tấn bùn.
Sở Tài nguyên và Môi trường cũng trưng cầu Công ty Trách nhiệm hữu hạn tư vấn kỹ thuật, thiết bị và công nghệ môi trường Nguyễn Gia tiến hành quan trắc, lấy mẫu phân tích môi trường không khí xung quanh trong vòng bán kính 200 m và 500 m.
Từ ngày 9/9/2019 đến ngày 12/9/2019, lực lượng chức năng đã lấy mẫu không khí xung quanh trong vòng 24 giờ hằng ngày đối với 8 vị trí.
Kết quả so sánh với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về một số chất độc hại trong không khí xung quanh cho thấy các thông số NO2, SO2, CO đều nằm trong giới hạn cho phép, hàm lượng thủy ngân (trung bình 24 giờ) trong không khí nằm dưới ngưỡng giới hạn Quy chuẩn Việt Nam cho phép.
Trong các ngày 13-14/9/2019, các đơn vị tiếp tục lấy mẫu không khí xung quanh trong vòng 24 giờ hằng ngày đối với 3 vị trí.
Kết quả phân tích so sánh với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về một số chất độc hại trong không khí xung quanh cho thấy các thông số NO2, SO2, CO đều nằm trong giới hạn cho phép, hàm lượng thủy ngân (trung bình 24 giờ) trong không khí nằm dưới ngưỡng giới hạn cho phép.
Trả lời câu hỏi của phóng viên về tình trạng sức khỏe của người dân bị ảnh hưởng bởi vụ cháy, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Trần Thị Nhị Hà cho biết, tính đến ngày 16/9/2019 đã tư vấn và khám sức khỏe miễn phí cho 2.124 người dân trong khu vực xung quanh vòng bán kính 500 m và trực 24/24 tại các Trạm Y tế; tư vấn và khám sức khỏe miễn phí cho 1.987 trẻ mẫu giáo, các cô nuôi dạy trẻ tại các trường mầm non và học sinh, giáo viên tại các trường tiểu học, trung học cơ sở trên địa bàn 2 phường Hạ Đình và Thanh Xuân Trung.
Qua quá trình tư vấn, khám sức khỏe cho giáo viên, học sinh, người dân chưa phát hiện các biểu hiện cấp tính bất thường.
Kết quả xét nghiệm chuyên sâu của Viện Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường (Bộ Y tế) cho thấy: Số lượng mẫu máu và nước tiểu 24 giờ chuyển đến Viện Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường là 483 mẫu (cập nhật đến hết ngày 16/9/2019, trong đó có 254 mẫu máu, 229 mẫu nước tiểu).
Kết quả xét nghiệm cho thấy thủy ngân trong máu và nước tiểu của toàn bộ mẫu được phân tích đều trong giới hạn cho phép và được tham chiếu theo Hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới.
Cũng trao đổi về vấn đề công khai minh bạch thông tin về trong quá trình khắc phục vụ cháy cũng như ổn định đời sống dân sinh, Chánh Văn phòng UBND quận Thanh Xuân Vương Thị Vân Khánh cho biết: Chính quyền địa phương đã hướng dẫn, đôn đốc các trường tuyên tuyền, thông báo tới 100% phụ huynh học sinh về kết quả quan trắc môi trường, về chương trình khám sức khỏe cho học sinh, giáo viên, nhân viên các trường trên địa bàn 2 phường.
Bộ phận chức năng của quận cũng đã cập nhật và đăng tải các thông tin về môi trường liên quan đến vụ cháy trên Cổng thông tin điện tử quận và Trang thông tin điện tử các phường; phối hợp với Sở Y tế tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn cho người dân tổ chức các biện pháp phòng ngừa ảnh hưởng môi trường đến sức khỏe; duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận tăng tần suất thu gom rác thải (gấp 2 lần trước đây) đảm bảo vệ sinh môi trường tại địa bàn 2 phường.
Đặc biệt, liên quan đến thông tin phường Hạ Đình ban hành văn bản ngay sau vụ cháy nhằm khuyến cáo người dân, nhưng sau đó bị UBND quận Thanh Xuân thu hồi và kiểm điểm cán bộ, Chánh Văn phòng UBND quận Thanh Xuân Vương Thị Vân Khánh khẳng định đây là thông tin không có căn cứ.
UBND quận Thanh Xuân không yêu cầu UBND phường Hạ Đình thu hồi văn bản, đồng thời không ban hành bất cứ văn bản nào kiểm điểm cán bộ về vụ việc trên.
Phát biểu tại buổi họp báo, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong cho rằng: Xuyên suốt công tác chỉ đạo, thành phố đều quan tâm chăm lo đời sống người dân bằng những việc làm cụ thể, cố gắng ở mức tối đa, đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng của Trung ương để xác định sớm nguyên nhân vụ cháy.
Đặc biệt, ngay sau vụ cháy, các chiến sĩ tham gia dập lửa, người dân đã được thăm khám sức khỏe và kết quả không ai bị nhiễm độc thủy ngân.
Đối với công tác quan trắc môi trường, từ khi xảy ra vụ cháy, Chi cục Bảo vệ môi trường Hà Nội đã quan trắc thường xuyên và có thông báo hàng ngày trên các phương tiện thông tin đại chúng. Thành phố cũng trưng cầu sự tham gia quan trắc đánh giá của Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam để công bố chính thức cho người dân.
Liên quan đến việc di dời nhà máy Bóng đèn phích nước Rạng Đông, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội cho biết, Thành ủy và UBND thành phố Hà Nội đã có chỉ đạo rà soát lại tất cả các cơ sở sản xuất có sử dụng hóa chất đặc biệt là hóa chất độc hại, xử lý nghiêm với các cơ sở vi phạm, đồng thời sớm di dời các cơ sở sản xuất theo quy định tại Quyết định số 130/QĐ-TTg ngày 23/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ.
Nhấn mạnh về công tác thông tin xung quanh vụ cháy, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong mong các cơ quan báo chí lấy thông tin từ các nguồn chính thức, đăng tải cần khách quan đúng sự thật về vụ việc, tránh để các đối tượng thù địch lợi dụng lấy thông tin, phát tán thông tin không chính xác, gây hoang mang trong dư luận.
Thời gian tới, nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng của vụ cháy gây ra, UBND thành phố Hà Nội cũng yêu cầu các đơn vị tham gia hoàn thành sớm việc thu gom, xử lý toàn bộ các chất thải do vụ cháy để lại đúng quy trình, quy định hiện hành, sau đó tổ chức tẩy độc toàn bộ khu vực; Công ty Cổ phần Bóng đèn phích nước Rạng Đông phải tiến hành thủ tục di dời nhà máy đến cơ sở sản xuất mới theo quy định tại Quyết định số 130/QĐ-TTg ngày 23/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ.
UBND thành phố Hà Nội đã cũng giao Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Y tế, UBND quận Thanh Xuân tiếp tục quan trắc môi trường hàng ngày để đánh giá ảnh hưởng của môi trường đến sức khỏe của người dân trong khu vực; tiếp tục tổ chức khám sức khỏe miễn phí theo yêu cầu của người dân trong khu vực; tiếp tục tuyên truyền vận động nhân dân yên tâm, ổn định đời sống sinh hoạt và đề nghị Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam sớm có kết quả giám định độc lập xác định mức độ ô nhiễm về môi trường đất, nước và không khí trong vùng ảnh hưởng xung quanh khu vực cháy để công bố kết quả cho người dân.
