Có thể thấy rằng, trong khi phần còn lại của thế giới đang bận tâm tới với những biến động chính trị và kinh tế, các quốc gia Đông Nam Á đã suy nghĩ và chuẩn bị cho tương lai.
Với quy mô 600 triệu dân và GDP đạt 2,5 nghìn tỷ USD, các nền kinh tế Asean trở thành một trong những khu vực có nền dân số trẻ nhất và tăng trưởng nhanh nhất trên thế giới. Thành công của ASEAN kể từ những năm 1960 đã được xây dựng dựa trên thương mại, hòa bình và ổn định, cũng như cống hiến cho tăng trưởng kinh tế hơn là chính trị.
Thành công trong tương lai của tổ chức này phụ thuộc vào tính trung lập chính trị của nó, bất chấp những nỗ lực bành trướng sức ảnh hưởng tới khu vực này của các cường quốc.
Tại một hội nghị của Chương trình Sáng kiến Học giả trẻ (YSI) diễn ra ở Hà Nội, nước chủ nhà Việt Nam đã gây ấn tượng khi lên kế hoạch cho nền kinh tế kỹ thuật số vào năm 2030 và 2045. Việt Nam là nước hưởng lợi lớn khi Trung Quốc từ bỏ các ngành công nghiệp chi phí thấp và đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu châu Á.
Trong năm 2010, Việt Nam đã được xếp vào nhóm các quốc gia thu nhập trung bình, theo Ngân hàng Thế giới và với quỹ đạo hiện tại, họ có thể vượt qua Singapore vào năm 2029, theo một nghiên cứu của ngân hàng DBS.
Để duy trì đà tăng trưởng và cung cấp việc làm cho lực lượng lao động trẻ, Việt Nam đã dự tính 4 tương lai kỹ thuật số, với tư cách là người mua hoặc người bán các sản phẩm và dịch vụ kỹ thuật số.
"Kịch bản di sản" sử dụng các động lực tăng trưởng truyền thống với chuyển đổi kỹ thuật số thấp, mức tăng trưởng bổ sung có thể là tối thiểu. Kịch bản thứ hai - "nhà xuất khẩu kỹ thuật số", với các công ty nước ngoài thuê công nhân Việt Nam để xuất khẩu, dự báo cho thấy lợi ích cận biên.
Kịch bản thứ ba "người tiêu dùng kỹ thuật số" thúc đẩy thị trường tiêu dùng lớn của Việt Nam, nhưng khiến việc làm hiện tại tổn hại 1/3 so với hai kịch bản đầu. Kịch bản thứ tư- "chuyển đổi kỹ thuật số" tại các ngành công nghiệp và dịch vụ nhà nước, dự kiến tăng trưởng 1,1% GDP hằng năm, nhưng 38,1% việc làm hiện tại sẽ có nguy cơ bị chuyển đổi hoặc gián đoạn.
Về bản chất, Việt Nam nhận ra rằng các ngành công nghiệp của mình có thể rơi vào suy thoái nếu chỉ dựa vào các doanh nghiệp nước ngoài và do đó cần phải có một sự chuyển đổi hoàn toàn, buộc quốc gia này hòa nhập với nền kỹ thuật số với phần còn lại của thế giới.
 Dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam. Nguồn: World Bank |
Kịch bản đó đưa ra một lộ trình ưu tiên cho cơ sở hạ tầng, an ninh mạng, tăng cường kỹ năng và khả năng kỹ thuật số, hiện đại hóa chính phủ, kế hoạch đổi mới công nghiệp 4.0 và quốc gia, cũng như cải cách thuế và các quy định quan trọng.
Một hội nghị về tài chính kỹ thuật số được tổ chức tại Jakarta mới đây cũng gây bất ngờ bởi cách mọi người tập trung vào việc chuyển đổi kỹ thuật số, công bằng xã hội và biến đổi khí hậu sẽ rất quan trọng đối với tương lai của Indonesia.
Quyết định chuyển thủ đô khỏi Jakarta và xây dựng thủ đô mới ở Kalimantan sẽ tiêu tốn 33 tỷ USD. Nhưng 40 tỷ USD Mỹ khác sẽ được chi cho việc chuyển đổi Jakarta trong 10 năm tới, vì 2/5 thành phố nằm dưới mực nước biển và các phần còn lại đang có nguy cơ chìm xuống biển do mực nước dâng và quá tải đô thị.
Indonesia đang tiến nhanh vào không gian kỹ thuật số, với tốc độ tăng trưởng người dùng internet nhanh gấp 3 lần so với mức trung bình toàn cầu và số lượng người tiếp cận Internet chiếm 56% tổng dân số. Tổng thống Widodo hiểu rõ rằng "dữ liệu là loại tài sản mới của đất nước, giờ đây nó có giá trị hơn dầu lửa".
Nhưng vì Indonesia là một trong những thị trường lớn nhất của Google, Facebook, YouTube và WhatsApp, chìa khóa cho sự phát triển trong tương lai sẽ là quyền truy cập dữ liệu. Liệu các công ty, chính phủ và các start-up tại Indonesia có quyền truy cập dữ liệu để họ có thể cạnh tranh bình đẳng với các công ty đa quốc gia sẵn sàng trả tiền để tiếp cận kho dữ liệu khổng lồ hay không?
Nếu chúng ta, với tư cách cá nhân, nhượng lại dữ liệu riêng tư của mình cho các công ty nền tảng này, sau đó bán chúng dưới dạng "thu nhập cá nhân", thì khi nào dữ liệu sẽ trở thành lợi ích chung cho tăng trưởng?
Một lý do lạc quan về các nền kinh tế kỹ thuật số Asean là chúng thực sự đổi mới hơn các chỉ số hiện tại cho thấy. Chỉ số đổi mới toàn cầu mới nhất xếp Thụy Sĩ ở vị trí số 1, Mỹ đứng thứ 3 và thứ 8 là Singapore, trong khi Trung Quốc và Nhật Bản lần lượt ở mức 14 và 15, vượt xa Malaysia (35), Việt Nam (42), Thái Lan ( 43) và Philippines (54).
Trong không gian kỹ thuật số, sự đổi mới và khả năng nắm bắt thị trường chiếm vị trí quan trọng trong công thức "tốc độ x quy mô x phạm vi". Trung Quốc đã có thể cạnh tranh nhanh chóng với Mỹ nhờ quy mô của thị trường nội bộ (800 triệu người dùng Internet), cơ sở hạ tầng băng thông rộng tốc độ cao và phạm vi dịch vụ lai trên nhiều lĩnh vực (Alibaba và WeChat).
Indonesia, Việt Nam và Philippines đang nắm giữ quy mô, với nền tảng là dân số đông. Nhưng sức mạnh thực sự của Asean là dân số trẻ, có vốn hiểu biết kỹ thuật số và nhanh chóng được xếp vào tầng lớp có thu nhập trung bình và cao.
Các quốc gia Asean có dân số trẻ, sự đa dạng về văn hóa và tiếp cận nhanh nhạy với thế giới, cũng như vị trí địa lý chiến lược, trong tương lai chắc chắn sẽ trở thành các nền kỹ thuật số tiên tiến
