“Người nhậm chức vào 20/1 có lẽ là Joe Biden”
Gần 2 tuần sau khi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ diễn ra, có những dấu hiệu cho thấy đảng Cộng hòa đang bắt đầu chấp nhận thực tế.
Chiến dịch pháp lý của Tổng thống Trump nhằm đảo ngược thất bại của ông đang dần sụp đổ và gần như không có khả năng ông có thể đảo ngược cách biệt từ 10.000 phiếu trở lên ở 5 bang mà ông từng chiến thắng năm 2016 nhưng hiện đang thất bại trước ông Biden. Trong khi việc chuyển giao sang cho ông Biden vẫn "dậm chân tại chỗ" thì Tổng thống Trump gần như không giải quyết việc số ca mắc Covid-19 tăng vọt trên toàn nước Mỹ, chứ chưa nói tới việc hợp tác với chính quyền kế nhiệm về những nỗ lực phân phối vaccine.
Hầu hết các thành viên đảng Cộng hòa đều ngần ngại đi ngược lại những tuyên bố của Tổng thống Trump. Dù vậy, một số nghị sĩ đảng Cộng hòa đã bác bỏ những nhận định chưa có bằng chứng của ông Trump rằng ông đã bị những kẻ gian lận cướp đi cơ hội chiến thắng.
Sau khi Tổng thống Trump viết trên Twitter hôm 16/11 rằng: "Tôi đã thắng cử", Thượng nghị sĩ Roger Wicker đã nhận định với báo giới rằng: "Tôi lẽ ra không nên khuyên ông ấy để mọi thứ diễn ra theo cách đó".
Thượng nghị sĩ John Cornyn cũng nhận định rằng ông Trump có thể và nên tiếp tục các thách thức pháp lý nhưng nghị sĩ này tin rằng vào ngày 20/1, sẽ có một tổng thống nhậm chức và "người đó có lẽ là ông Joe Biden".
Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Kevin Cramer cũng cho rằng:"Đảo ngược kết quả bầu cử theo cách này ngày càng khó có khả năng xảy ra".
Còn với thượng nghị sĩ Mike Pounds: "Chúng tôi phải khẳng định rằng, hiện nay, dựa trên việc kiểm phiếu, chúng ta đang tiến gần đến thời điểm mà sự thực sẽ được xác minh. Hiện nay, có thể sẽ có Tổng thống Biden. Chúng tôi hiểu điều đó".
Đảng Cộng hòa hiện lo ngại việc thừa nhận sớm thực tế ông Biden trở thành tổng thống sẽ khiến Tổng thống Trump và những người ủng hộ ông giận dữ, bao gồm cả những người mà đảng Cộng hòa cần lá phiếu của họ ở Georgia để quyết định đâu là bên kiểm soát Thượng viện. Hầu hết các lãnh đạo đảng Cộng hòa vẫn chưa làm bất kỳ điều gì để hối thúc ông Trump chấp nhận thực tế không thể tránh khỏi này.
Nghị sĩ Rubio là một trong số ít các thành viên đảng Cộng hòa tin rằng Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp (GSA) nên chính thức xác nhận ông Biden là người chiến thắng, để giúp ứng viên đảng Dân chủ có thể tiếp cận các báo cáo tình báo của Tổng thống và các nguồn quỹ hỗ trợ cho đội ngũ chuyển giao của ông. Nghị sĩ Rubio cho rằng điều này "sẽ tốt cho đất nước chúng ta".
Vấn đề trên có thể trở thành một phép thử trong đảng Cộng hòa. Khi các ứng viên tranh cử để lãnh đạo đảng Cộng hòa trong Hạ viện phát biểu ở Tòa nhà Quốc hội, họ chỉ được hỏi duy nhất 1 câu hỏi do thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa có lập trường cứng rắn Louie Gohmert đặt ra rằng: Liệu ông Trump có nên chấp nhận kết quả bầu cử hay không?
Tất cả các lãnh đạo hàng đầu đảng Cộng hòa đều trả lời rằng họ ủng hộ quyết định của Tổng thống Trump khi tiến hành các cuộc chiến pháp lý.
Chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng hòa
Các ứng viên đảng Cộng hòa khác đã hành động một cách cụ thể hơn. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham xác nhận ông đã trao đổi với Người đứng đầu Ban bầu cử bang Georgia Brad Raffensperger về quy trình xác minh chữ ký của bang này, song từ chối trả lời khi được hỏi rằng liệu ông có thể đảo ngược kết quả bầu cử một cách hợp pháp hay không, mà chỉ gọi đây là một cuộc trao đổi khiến ông "rất hài lòng".
Với câu hỏi liệu ông Biden có phải tổng thống đắc cử hay không, ông Graham trả lời: "Không, sẽ không phải cho tới khi các tòa án đưa ra phán quyết về các đơn kiện của Tổng thống Trump".
Nghị sĩ Francis Rooney thì cho rằng "không thể tránh khỏi" việc phần còn lại của đảng Cộng hòa bắt đầu thừa nhận chiến thắng của ông Biden, đặc biệt sau khi các bang hoàn thành việc kiểm phiếu và tiến hành kiểm lại phiếu.
Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Jim Risch đã thừa nhận về sự chuyển giao tiếp theo sang chính quyền ông Biden trong một cuộc trả lời phỏng vấn trong khi cố vấn an ninh quốc gia của chính ông Trump là Robert O'Brien cũng nói rằng chiến thắng của ông Biden là điều có thể xảy ra.
Dù vậy, vẫn có những rủi ro khi đảng Cộng hòa làm bất kỳ điều gì nhằm "đường ai nấy đi" với ông Trump. Tổng thống đã công kích Thống đốc bang Ohio Mike DeWine - một thành viên đảng Cộng hòa hôm 16/11 sau khi ông chỉ ra rằng ông Biden đã giành chiến thắng.
Đảng Cộng hòa đã sống trong lo sợ về những cuộc công kích như vậy trong 4 năm qua và không có dấu hiệu nào cho thấy điều đó sẽ thay đổi. Ông Trump vẫn là một động lực mạnh mẽ của đảng Cộng hòa khi ông rời Nhà Trắng, cho dù ông tái tranh cử năm 2024, bắt đầu một công ty truyền thông riêng hay can thiệp vào các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa sớm nhất là năm 2022.
Ngay tại thời điểm này, đảng Cộng hòa cần ông Trump và nền tảng cử tri của ông để giành chiến thắng trong cuộc đua ở Georgia ngày 5/1/2021.
Lãnh đạo Phe đa số tại Thượng viện Mitch McConnell đã ủng hộ nỗ lực pháp lý của ông Trump nhằm thách thức kết quả bầu cử, mặc dù luôn thận trọng để không bình luận về những cáo buộc gian lận bầu cử mà ông Trump đưa ra. Ông McConnell cũng từ chối trả lời các câu hỏi hôm 16/11 rằng liệu ông Biden có là tổng thống đắc cử hay không.
Tuy nhiên, có một số nhân tố buộc đảng Cộng hòa phải sớm chấp nhận kết quả bầu cử. Việc trì hoãn quá trình chuyển giao không chỉ đe dọa đến an ninh quốc gia mà còn cản trở khả năng đối phó với dịch Covid-19 và việc phân phối vaccine của chính quyền ông Biden. Đại dịch hiện đang lan rộng và có thể sẽ tồi tệ hơn trong mùa đông này.
Dù vậy, có một số người ủng hộ trung thành của Tổng thống Trump có lẽ không bao giờ công nhận ông Biden là một tổng thống hợp pháp. "Bạn sẽ không thể chấp nhận cách mà đảng Dân chủ yêu cầu đảng Cộng hòa chấp nhận lễ nhậm chức của ông Joe Biden", thượng nghị sĩ Andy Biggs cho hay.
Điều đó có thể trở thành một ranh giới chia rẽ mới - một khoảnh khắc quyết định cho đảng Cộng hòa hậu Trump.
"Đảng Cộng hòa đang bị chia rẽ. Tôi không biết đảng Cộng hòa sẽ đứng về phía ông Trump trong bao lâu nhưng điều này sẽ khiến họ bị ảnh hưởng", Thượng nghị sĩ Paul Mitchell nhận định.
Hiện đã hơn 1 tuần kể từ khi các hãng truyền thông gọi tên chiến thắng cho ông Biden nhưng việc đảng Cộng hòa nên giữ quan điểm như thế nào vẫn còn được tiếp tục thảo luận trong một vài tuần tới.
