Phóng viên: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sắp thăm cấp Nhà nước New Zealand. Thứ trưởng cho biết ý nghĩa và tầm vóc của chuyến thăm lần này?
Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Nhận lời mời của Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước New Zealand.
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước có ý nghĩa đặc biệt khi đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ta thăm cấp Nhà nước tới New Zealand trên cả hai cương vị và cũng là chuyến thăm đầu tiên của Lãnh đạo chủ chốt Việt Nam kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện tháng 2/2025.
Chuyến thăm khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam coi trọng quan hệ với New Zealand - một đối tác thân thiện, giàu tiềm năng và chia sẻ nhiều điểm đồng với Việt Nam tại khu vực Nam Thái Bình Dương, đồng thời là dấu mốc quan trọng đưa khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa Việt Nam và New Zealand phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn nữa trong giai đoạn mới.
Trong suốt hơn 50 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, hai bên đã không ngừng vun đắp nền tảng vững chắc cho quan hệ song phương. Năm 2025, đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, hai nước đã quyết định nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Hai dấu mốc cùng diễn ra trong một năm phản ánh độ chín của quan hệ và sự tin cậy được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Chuyến thăm cũng diễn ra vào thời điểm Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó ưu tiên phát triển chất lượng nguồn nhân lực, nông nghiệp giá trị cao và tăng trưởng xanh. Đây là những lĩnh vực New Zealand có kinh nghiệm và uy tín hàng đầu và hai bên cũng đang triển khai rất hiệu quả hợp tác trong những lĩnh vực này. Bên cạnh đó, hai bên đều nhận thấy còn nhiều tiềm năng to lớn cần được tiếp tục khai thác mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.
Do đó, chương trình chuyến thăm hướng mục tiêu làm quan hệ sâu sắc và thực chất hơn nữa, trong đó hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác cụ thể về giáo dục, nông nghiệp, thương mại và phát triển bền vững; góp phần biến những cam kết chính trị thành lợi ích thực tiễn, những chương trình, dự án để phục vụ các mục tiêu phát triển của mỗi nước, cũng như đóng góp chung vào hòa bình, ổn định, phát triển bền vững và tự cường khu vực.
Phóng viên: Nhìn lại thời gian qua, đâu là những dấu ấn nổi bật nhất trong quan hệ Việt Nam - New Zealand?
Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Điểm nổi bật của quan hệ Việt Nam - New Zealand là tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế, tạo dư địa rộng lớn cho hợp tác vì sự phát triển bền vững của mỗi nước.
Dấu ấn trước hết là tin cậy chính trị và hiểu biết lẫn nhau giữa hai nước ngày càng được củng cố. Hai nước duy trì tiếp xúc cấp cao và cơ chế tham vấn thường niên giữa hai Bộ Ngoại giao, đồng thời phối hợp chặt chẽ tại ASEAN, APEC và Liên hợp quốc. Trên cương vị Điều phối viên quan hệ ASEAN - New Zealand giai đoạn 2024-2027, Việt Nam đã cùng New Zealand thúc đẩy nâng cấp quan hệ ASEAN - New Zealand lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, góp phần gắn kết New Zealand chặt chẽ hơn với Đông Nam Á.
Kim ngạch thương mại song phương đang hướng tới mục tiêu 3 tỷ USD. Hai bên đang triển khai các biện pháp để sớm đạt cột mốc này, thông qua mở cửa thị trường nông sản, tháo gỡ rào cản kỹ thuật và khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do mà hai nước cùng tham gia như Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Hiệp định thành lập Khu vực thương mại tự do ASEAN-Australia-New Zealand (AANZFTA). Cơ cấu hàng hóa hai nước ít cạnh tranh trực tiếp mà bổ sung cho nhau.
New Zealand có thế mạnh về giống, công nghệ sau thu hoạch, quản trị chuỗi giá trị và nông nghiệp phát thải thấp. Đây là những thứ Việt Nam đang cần đúng lúc. Hai bên đang mở rộng hợp tác về nông nghiệp thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu và thị trường carbon, gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam.
Giáo dục là mạch nối lâu bền nhất. Từ những năm 1990, khi Việt Nam vừa mở cửa, New Zealand đã hỗ trợ đào tạo tiếng Anh cho cán bộ Việt Nam qua Chương trình ELTO; nhiều thế hệ cán bộ Việt Nam trưởng thành từ các chương trình học bổng của New Zealand. Hợp tác hiện đã mở rộng sang giáo dục nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng và nhân lực trình độ cao.
New Zealand cũng luôn là đối tác hợp tác phát triển hiệu quả, tập trung vào những lĩnh vực có tác động lâu dài như giáo dục, đào tạo nhân lực, nông nghiệp công nghệ cao và ứng phó biến đổi khí hậu. Quy mô không lớn, nhưng cách làm thiết thực và bền bỉ.
Phóng viên: Thứ trưởng có kỳ vọng gì ở chuyến thăm lần này?
Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Chuyến thăm lần này tập trung vào chính những thế mạnh đó. Bên cạnh hội đàm, hội kiến, hai bên dự kiến tổ chức Tọa đàm Bàn tròn Doanh nghiệp và Diễn đàn Giáo dục Việt Nam - New Zealand, ký Thỏa thuận hợp tác giáo dục mới cùng nhiều văn kiện quan trọng.
Kỳ vọng trước hết là khai thác triệt để tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế: mở rộng tiếp cận thị trường nông sản, thúc đẩy nông nghiệp xanh và tạo bước chuyển mới trong hợp tác giáo dục, đào tạo nghề. Mục tiêu 3 tỷ USD kim ngạch cần được nhìn nhận như một cột mốc gần, chứ không phải một đích đến xa.
Tiếp đó là mở thêm những lĩnh vực mới bên cạnh các trụ cột truyền thống: khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi năng lượng.
Trên hết, chuyến thăm là dịp khẳng định vai trò tiên phong của đối ngoại trong huy động nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước. Điều quan trọng nhất không nằm ở số lượng văn kiện được ký kết, mà ở việc các cam kết sớm được hiện thực hóa thành dự án cụ thể, thành tri thức và nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.
Trên nền tảng hơn nửa thế kỷ tin cậy và khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện, chúng tôi tin tưởng rằng chuyến thăm sẽ tạo thêm xung lực làm sâu sắc hơn quan hệ Việt Nam - New Zealand, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Phó Bí thư Thường trực, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường.
