So với mức trung bình, diện tích băng trong giai đoạn "đạt đỉnh" năm nay đã bốc hơi khoảng 1,3 triệu km2 để lại một khoảng trống khổng lồ lớn gấp đôi diện tích bang Texas (Mỹ).
Đây là tín hiệu vô cùng quan ngại phát đi từ nóc nhà thế giới. Khu vực này không chỉ là nạn nhân trực tiếp của cuộc khủng hoảng khí hậu do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch, mà còn đang dần biến thành một điểm nóng địa chính trị, khi tình trạng băng tan lại vô tình mở ra những cơ hội mới về thương mại và quân sự.
Mùa đông vốn là thời điểm băng Bắc Cực tích tụ và thường đạt diện tích lớn nhất vào tháng 3. Tuy nhiên, khi các nhà khoa học thuộc Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cùng Trung tâm Dữ liệu Băng tuyết Quốc gia Mỹ (NSIDC) tiến hành đo đạc vào ngày 15/3, diện tích băng chỉ dừng lại ở mức 14,3 km2 thấp hơn khoảng 9% so với mức trung bình của giai đoạn 1981-2010.
Con số này nhỉnh hơn đôi chút so với mức đỉnh 14,32 triệu km2 của năm 2025, nhưng khoảng cách mong manh đó đủ để giới chuyên môn coi là tương đương. Đáng chú ý, đây là mức đỉnh thấp nhất từng được ghi nhận kể từ khi dữ liệu vệ tinh bắt đầu được thu thập vào năm 1979.
Ông Walt Meier, Chuyên gia nghiên cứu băng đá tại NSIDC, nhận định: "Một hoặc hai năm diện tích băng suy giảm, nếu nhìn độc lập, chưa hẳn mang nhiều ý nghĩa". Tuy nhiên, khi đặt trong bối cảnh đà lao dốc đã kéo dài nhiều thập kỷ, ông nhấn mạnh rằng thực trạng này "củng cố thêm minh chứng về sự biến đổi khốc liệt của băng biển Bắc Cực diễn ra xuyên suốt các mùa".
Giới khoa học hiện đang bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về những hệ lụy của hiện tượng này đối với chu kỳ băng tan vào mùa xuân và mùa hè sắp tới. Trong suốt 19 năm qua, toàn cầu đã liên tục chứng kiến lượng băng biển sụt giảm xuống các mốc thấp kỷ lục.
Nghiên cứu công bố năm 2023 chỉ ra rằng: Bắc Cực sẽ hoàn toàn tan sạch băng vào mùa hè vào trước năm 2050, kể cả khi con người ngay lập tức dừng mọi hoạt động xả thải gây biến đổi khí hậu.
Tình trạng suy giảm băng biển để lại những hệ lụy sâu rộng trên quy mô toàn cầu. Lớp băng này vốn đóng vai trò như một tấm gương khổng lồ, dội ngược bức xạ mặt trời trở lại vũ trụ. Khi thảm băng co ngót, các vùng nước biển sẫm màu sẽ hấp thụ lượng nhiệt lớn hơn, qua đó đẩy nhanh tốc độ nóng lên của Trái Đất.
Theo bà Jennifer Francis, Chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Khí hậu Woodwell, kỷ lục mới này không nằm ngoài dự đoán do lượng băng Bắc Cực đã liên tục duy trì ở mức thấp kỷ lục trong suốt mùa đông. Tuy nhiên, sự kiện này vẫn gióng lên thêm một hồi chuông báo động khẩn thiết.
"Giống như việc huyết áp của một người tăng giảm thất thường là tín hiệu cảnh báo về sức khỏe, tình trạng mất băng biển đang diễn ra là một triệu chứng rõ ràng cho thấy hệ thống khí hậu Trái Đất đang lâm vào tình trạng nguy cấp," bà Francis phân tích.
Vị chuyên gia nhấn mạnh nguyên nhân của hiện tượng này đã quá rõ ràng: "Việc không ngừng xả thải khí giữ nhiệt từ hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch đang làm ấm các đại dương, nung nóng không khí, làm tan băng và làm trầm trọng thêm các hình thái thời tiết cực đoan trên toàn thế giới."
