Điều ít biết về nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn

Di tích Ngọa Vân ngày nay là một quần thể chùa tháp lớn được bố trí thành 3 lớp trên núi Bảo Đài. Lớp thấp nhất là 15 di tích dưới chân núi như: khu rừng già Tàn Lọng, Phủ Am Trà, Đô Kiệu, Thông Đàn, Đá Chồng, Ba Bậc…

Trong chuyến hành phương “Về miền đất Phật” 2018 mới đây, Đại đức Thích Quảng Hiếu cùng hơn 2000 phật tử chùa Tân Hải (Đan Phượng, Hà Nội) đã làm lễ dâng hương và chiêm bái Phật hoàng Trần Nhân Tông tại chùa Ngọa Vân thuộc thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh.

Đây được coi là hoạt động nghi lễ lớn với sự tham gia của nhiều người mang ý nghĩa khép lại năm đại lễ tưởng niệm 710 năm Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập cõi niết bàn tại Khu di tích Chùa – am Ngọa Vân.

Điều ít biết về nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn ảnh 1

Khung cảnh chùa Ngọa Vân - nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn cách đây 710 năm.

Chùa – am Ngọa Vân là một di tích quan trọng nằm trong vùng thánh địa linh thiêng của Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử. Trong đời sống văn hóa tâm linh của người Việt, chùa – am Ngọa Vân có vị trí đặc biệt quan trọng bởi nơi đây chính là điểm dừng chân cuối cùng trong cuộc đời tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, tháng 5 năm 1307, Trúc Lâm Đại Sĩ (tên hiệu của Phật hoàng) đã lên tu tại một am trên đỉnh Ngọa Vân- một đỉnh cao quanh năm mây phủ nằm trên núi Bảo Đài thuộc dãy Yên Tử linh thiêng. Ngày 1 tháng 11 năm 1308, Phật hoàng Trần Nhân Tông đã nhập niết bàn tại am Ngọa Vân (nay thuộc xã An Sinh và xã Bình Khê, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh).

Di tích Ngọa Vân ngày nay là một quần thể chùa tháp lớn được bố trí thành 3 lớp trên núi Bảo Đài. Lớp thấp nhất là 15 di tích dưới chân núi như: khu rừng già Tàn Lọng, Phủ Am Trà, Đô Kiệu, Thông Đàn, Đá Chồng, Ba Bậc…

Những di tích này được kết nối với nhau bằng một con đường uốn lượn chạy dần lên đỉnh núi. Lớp thứ 2 của khu di tích là chùa Ngọa Vân Trung nằm ở sườn phía Nam của núi Bảo Đài.

Điều ít biết về nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn ảnh 2
Điều ít biết về nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn ảnh 3

Tháp Phật hoàng - Nơi chứa một phần xá lợi của Phật hoàng sau khi ngài nhập diệt.

Sau khi được trùng tu xây dựng trên nền chùa cũ vào năm 2014, Ngọa Vân Trung ngày nay là một ngôi chùa khang trang với lối kiến trúc kiểu chữ Nhị (mô phỏng kiến trúc của chùa Ngọa Vân được xây dựng từ thời Lê Trung Hưng) và được tạo thành bởi hai tòa chính: Tiền đường và Hậu đường.

Chùa Ngọa Vân Trung cũng được xem là khu vực trung tâm của lễ hội xuân Ngọa Vân (diễn ra từ mùng 9 tháng Giêng đến hết tháng 3 Âm lịch hàng năm). Những nghi lễ quan trọng của lễ hội như lễ hội khai xuân, lễ cầu quốc thái dân an… đều được tổ chức tại chùa Ngọa Vân Trung.

Lớp thứ 3, cũng là lớp cao nhất của di tích Ngọa Vân, là nơi được người xưa ca tụng: “Vạn cổ anh linh tự/ Tứ thời cảnh sắc tân” (Dịch thơ: “Muôn thuở chùa linh ứng/ Bốn mùa cảnh sắc tươi”).

Điều ít biết về nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn ảnh 4
Điều ít biết về nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn ảnh 5

Chùa Ngọa Vân ngày nay chìm trong sương, mây...

Đỉnh núi huyền ảo, quanh năm mây phủ này chính là nơi còn lưu giữ được nhiều dấu tích thiêng liêng liên quan đến những ngày tháng cuối cùng trong cuộc đời tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông, như chùa Ngọa Vân Thượng, am Ngọa Vân - nơi mà theo truyền thuyết, Phật hoàng Trần Nhân Tông đã nhập cõi niết bàn trên một tảng đá lớn trong dáng nằm sư tử, Phật hoàng Tháp- nơi lưu giữ một phần xá lị của Phật hoàng và Bàn Cờ tiên nằm trên đỉnh cao nhất, nhìn ra xung quanh là một vùng núi non sơn thủy hữu tình.

Không chỉ lưu giữ những dấu tích thiêng liêng về Phật hoàng Trần Nhân Tông, khu di tích Ngọa Vân còn là một nơi có khung cảnh thiên nhiên nguyên sơ và tuyệt đẹp.

Nằm trong khu vực vòng cung Đông Triều, Ngọa Vân như được bao bọc, ôm ấp bởi những ngọn núi xanh mướt, trùng trùng điệp điệp. Thảm thực vật nơi đây gần như còn nguyên vẹn với rất nhiều loài thực vật và động vật quý hiếm. Đến với Ngọa Vân, người ta có dịp được chiêm người những cây thông trăm tuổi, những rừng trúc bạt ngàn.

Điều ít biết về nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn ảnh 6

Hơn 2000 Phật tử chùa chùa Tân Hải (Đan Phượng, Hà Nội) cùng Đại đức Thích Quảng Hiếu làm lễ dâng hương và chiêm bái Phật hoàng Trần Nhân Tông tại chùa Ngọa Vân.

Hành hương lên đỉnh Ngọa Vân, thắp một nén nhang chiêm bái Phật hoàng rồi bước ra sân tiền đường, cả một vùng núi non tuyệt đẹp nằm xen lẫn trong mây trắng mở ra trước mắt như một bức tranh thủy mặc. Đó là lúc con người ta như được trở về với tất cả những gì đẹp đẽ, nguyên sơ nhất trong tâm hồn cũng là món quà mà đất Phật Ngọa Vân ban tặng cho mỗi người.

Theo Dân Trí
TIN LIÊN QUAN
Nhiều bạn trẻ và người yêu thích văn hóa Nam bộ đến với chương trình Thư viện Người số 2 - Ảnh: Minh Khang
Gia đình 3 thế hệ cùng giữ gìn văn hóa Khmer Nam bộ
(Ngày Nay) -Ở số thứ 2 của dự án "Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện", đông đảo bạn trẻ đã có mặt tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM (phường Bến Thành) vào sáng 21/11, lắng nghe câu chuyện về “Hành trình gìn giữ và tiếp nối di sản văn hóa Khmer Nam Bộ” ở một gia đình 3 thế hệ gắn bó với văn hóa và nghệ thuật truyền thống.
Trần Trí Khang (phải) chinh phục Hội đồng giám khảo lẫn chuyên môn với vai ông Hai Hương, trích đoạn "Đời cô Lựu" - Ảnh: Minh Khang
Trần Trí Khang “gặt” Bông Lúa Vàng 2026
(Ngày Nay) -Chiều 21/11, tại Nhà hát VOH (TPHCM), vòng Lúa vàng - Chung kết xếp hạng và trao giải cuộc thi Bông Lúa Vàng 2026 - lần thứ 33 với chủ đề “Hạt ngọc phương Nam” đã diễn ra đầy hào hứng. Vượt qua 4 đối thủ nặng ký, thí sinh Trần Trí Khang xuất sắc giành ngôi vị Quán quân với 9,58 điểm, đồng thời nhận thêm giải thưởng “Thí sinh Phong cách” lần đầu được trao.
Thảo Cầm Viên Sài Gòn là nơi nhiều gia đình, thiếu nhi và bạn trẻ lui tới để vui chơi giải trí và thưởng thức không gian yên bình. Ảnh triển lãm của nhiếp ảnh gia Trung Nghĩa
Thảo Cầm Viên - Yêu thương đong đầy
(Ngày Nay) -Ngày 21/11, tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn, khai mạc không gian triển lãm ảnh “Thảo Cầm Viên - Yêu thương đong đầy” với gần 200 tác phẩm ảnh đa dạng của các phó nháy chuyên nghiệp và của sinh viên.
Làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam – Azerbaijan
Làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam – Azerbaijan
(Ngày Nay) - Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev và Phu nhân đã kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Việt Nam, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã trả lời phỏng vấn báo chí về kết quả chuyến thăm.
Honda và Toyota triệu hồi 1,6 triệu xe ô tô do nguy cơ lỗi túi khí
Honda và Toyota triệu hồi 1,6 triệu xe ô tô do nguy cơ lỗi túi khí
(Ngày Nay) - Ngày 20/11, hai hãng ô tô Nhật Bản Honda và Toyota thông báo triệu hồi tổng cộng khoảng 1,6 triệu xe do bộ bơm túi khí do nhà cung cấp phụ tùng xe hơi Takata sản xuất có nguy cơ bị vỡ khi túi khí bung. Hai hãng ô tô sẽ thay thế bộ phận này trên các xe thuộc diện triệu hồi. Đến nay, chưa ghi nhận trường hợp bộ bơm túi khí bị vỡ, tai nạn hay thương tích liên quan đến số xe này.
Kết nối, lan tỏa giá trị di sản văn hóa
Kết nối, lan tỏa giá trị di sản văn hóa
(Ngày Nay) - Ngày 21/11, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư và Bảo tàng tỉnh Ninh Bình, Cục Di sản văn hóa phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình tổ chức Chương trình triển lãm, tọa đàm, tuyên truyền, giao lưu, trình diễn và thực hành di sản văn hóa.