Nghiên cứu được tiến hành tại Trung Quốc với 210 bệnh nhân ung thư phổi, được chia ngẫu nhiên thành 2 nhóm điều trị vào buổi sáng hoặc buổi chiều trong 4 chu kỳ đầu tiên. Kết quả cho thấy bệnh nhân điều trị vào buổi sáng có thời gian kiểm soát bệnh trung bình khoảng 11,3 tháng, gần gấp đôi so với 5,7 tháng ở nhóm điều trị buổi chiều. Đồng thời, thời gian sống trung bình của nhóm điều trị buổi sáng cũng cao hơn đáng kể, đạt khoảng 28 tháng, so với 16,8 tháng ở nhóm còn lại.
Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, tại Israel, các chuyên gia ung thư đánh giá kết quả này là đáng chú ý, song cần thận trọng khi diễn giải. Giáo sư Yair Bar - Trưởng Đơn vị Ung thư phổi thuộc Trung tâm Ung thư của Trung tâm Y tế Sheba - cho rằng đây là nghiên cứu tiền cứu đầu tiên so sánh trực tiếp thời điểm điều trị, giúp giảm các yếu tố gây nhiễu thường gặp trong các nghiên cứu hồi cứu trước đây. Tuy nhiên, ông lưu ý số lượng bệnh nhân tham gia còn hạn chế và vẫn tồn tại những khác biệt đặc điểm lâm sàng giữa các nhóm. “Liệu pháp miễn dịch được truyền qua máu và duy trì nồng độ ổn định trong nhiều tuần. Do đó, vẫn còn câu hỏi về cơ chế chính xác khiến thời điểm trong ngày tạo ra khác biệt lớn như vậy”, ông lý giải cho nghi ngờ của mình.
Các nhà khoa học cho rằng hiện tượng này có thể liên quan đến nhịp sinh học (circadian rhythm) – đồng hồ sinh học 24 giờ điều phối nhiều quá trình sinh lý của cơ thể, bao gồm hoạt động của hệ miễn dịch. Giáo sư Guy Hazan tại Trung tâm Y tế Soroka cho biết nhiều nghiên cứu đã chứng minh hệ miễn dịch cũng có “các giờ cao điểm” hoạt động. Tế bào T – lực lượng chủ chốt trong tiêu diệt tế bào ung thư – có mức hoạt động khác nhau tùy theo thời điểm trong ngày. Theo Giáo sư Hazan, “việc kích hoạt hệ thốnng miễn dịch khi ở trạng thái sẵn sàng cao nhất có thể mang lại hiệu quả điều trị tốt hơn”.
Những quan sát tương tự cũng từng được ghi nhận trong các nghiên cứu tại Israel về hiệu quả tiêm vaccine và điều trị CAR-T cho bệnh nhân ung thư máu, cho thấy thời điểm can thiệp y tế có thể ảnh hưởng đến đáp ứng miễn dịch.
Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh cần có thêm các thử nghiệm quy mô lớn trước khi thay đổi thực hành lâm sàng. Giới nghiên cứu cho rằng việc tích hợp yếu tố thời gian sinh học vào phác đồ điều trị – còn gọi là “chronotherapy” – có thể mở ra hướng tiếp cận mới trong cá thể hóa điều trị ung thư.
