Tin từ Tổng cục Đất đai cho biết Bộ TN&MT sẽ có văn bản đề nghị Hà Nội dừng việc thu hồi sổ đỏ đã cấp cho người mua nhà thuộc các dự án của Tập đoàn Mường Thanh.
Liên quan đến vấn đề thu, cấp sổ đỏ cho các căn hộ nằm trong phần sai phạm, trong diễn biến mới nhất chiều 18-7, Sở TN&MT TP Hà Nội đã cho tạm dừng việc cấp sổ đỏ tại ba dự án chung cư do Công ty Bemes làm chủ đầu tư để thanh tra, kiểm tra từng trường hợp cụ thể.
Cấp sổ vì đảm bảo lợi ích người mua nhà
Theo tìm hiểu của chúng tôi, phần lớn các sổ đỏ bị thu hồi, hủy này được Sở TN&MT TP Hà Nội cấp cho các hộ dân vào giai đoạn 2016-2017. Các hộ bị thu hồi sổ đều là những căn hộ nằm trong phần sai phạm của các dự án nhà ở, như nằm ở tầng mà chủ đầu tư tự ý xây thêm so với quy hoạch được duyệt hoặc thuộc tầng đã bị chuyển đổi công năng (tầng thương mại chuyển thành nhà ở). Trao đổi với chúng tôi, một lãnh đạo Sở TN&MT TP Hà Nội phụ trách công tác cấp sổ đỏ giai đoạn này (nay đã nghỉ hưu) cho hay thời điểm đó, Hà Nội thực hiện việc cấp sổ đỏ cho các căn hộ ở các dự án có sai phạm theo tinh thần chỉ đạo từ Chính phủ và hướng dẫn của Bộ TN&MT tại Văn bản số 2070/Bộ TNMT-TCQLĐT năm 2012.
Theo đó, TP vừa tiến hành việc xử lý sai phạm của chủ đầu tư, yêu cầu khắc phục hậu quả, vừa cấp sổ đỏ để đảm bảo quyền lợi cho người mua nhà. “Sở đã báo cáo, xin ý kiến các cơ quan có thẩm quyền. Quan điểm khi đó là việc cấp sổ đỏ cho người mua nhà tách riêng với việc xử lý sai phạm của chủ đầu tư” - vị này thông tin.
Trình tự thu hồi sổ đỏ có vấn đề
Theo báo cáo của UBND TP Hà Nội, TP có 2.518 dự án chung cư, trong đó có 232 dự án có sai phạm về trật tự xây dựng, sai công năng thiết kế. Nhiều dự án trong số này đã được Hà Nội xem xét cấp sổ đỏ vào giai đoạn 2016-2017. Tuy nhiên, từ đầu năm 2019 đến nay, Sở TN&MT đã thu hồi, hủy hàng loạt sổ đỏ như trên. Trong số này có các dự án do Tập đoàn Mường Thanh đầu tư. Theo ghi nhận của PV, đến thời điểm này, nhiều hộ dân bị thu hồi, hủy sổ đỏ vẫn chưa nhận được bất kỳ thông báo nào về việc này. Một số người khi mang sổ đỏ đi công chứng, giao dịch mới biết giấy tờ hợp lệ của căn hộ mình mua đã vô giá trị.
Bày tỏ quan điểm của mình, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT, cho rằng việc thu hồi sổ đỏ là đúng, tuy nhiên trình tự, cách thức thực hiện của Sở TN&MT là có vấn đề.
“Việc thu hồi sổ đỏ phải thông báo với chủ căn hộ để họ nộp lại sổ. Ở đây, sở thu hồi mà người dân không biết, chắc chắn trình tự thủ tục của việc này là không đúng pháp luật” - ông Võ nói.
Ông Võ trấn an người dân không nên lo lắng vì pháp luật về dân sự hiện hành có quy định bảo vệ những giao dịch khi người dân mua căn hộ trong trường hợp họ không biết căn hộ đó vi phạm pháp luật (giao dịch ngay tình).
Về việc này, Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội cho biết Sở TN&MT đang kiểm tra, rà soát lại các trường hợp trên để báo cáo cơ quan có thẩm quyền. Hiện toàn bộ hồ sơ cấp sổ đỏ cho các trường hợp trên sẽ được đơn vị này lưu trữ. Sau khi có ý kiến chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền, văn phòng sẽ cấp lại sổ đỏ cho các hộ dân.
Trách nhiệm thuộc về ai?
Trước sai sót trong việc cấp sổ đỏ cho các căn hộ trên của cơ quan chức năng, GS Đặng Hùng Võ cho rằng cần xem xét, xử lý trách nhiệm những tập thể, cá nhân liên quan.
“Người ký quyết định cấp giấy chứng nhận cho người dân phải chịu trách nhiệm đầu tiên. Từ đó truy ra trách nhiệm của những người chuẩn bị dữ liệu, điều kiện cấp sổ có gì sai không, cụ thể là Văn phòng Đăng ký đất đai của Hà Nội” - ông Võ nói.
Đồng tình, luật sư Nguyễn Thế Truyền, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho hay vụ việc trên có trách nhiệm của nhiều bên. Chủ đầu tư thì có những vi phạm nghiêm trọng. Chính quyền địa phương đã buông lỏng quản lý, để xảy ra sai phạm, sau đó cấp sổ đỏ có sai sót, sai quy định.
“Người dân hoàn toàn có thể khởi kiện theo quy định về trách nhiệm bồi thường nhà nước đối với hành vi hành chính gây thiệt hại cho họ” - luật sư Truyền hướng dẫn.
Chiều tối 18-7, nguồn tin từ Tổng cục Đất đai cho biết Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà vừa yêu cầu cơ quan này báo cáo về một số vấn đề pháp lý liên quan đến quyền sở hữu nhà ở trong một số dự án bất động sản của Tập đoàn Mường Thanh.
“Bộ trưởng yêu cầu Tổng cục sớm có văn bản đề nghị UBND TP Hà Nội kiểm tra lại việc cấp, thu hồi sổ đỏ đã cấp. Quan điểm của Bộ là Nhà nước bảo hộ sự toàn vẹn về quyền, lợi ích hợp pháp của người dân trong việc sở hữu nhà ở. Việc thanh tra hay điều tra sai phạm của chủ đầu tư cũng như của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng, quy hoạch không nên ảnh hưởng tiêu cực tới các quyền, lợi ích hợp pháp của người dân được pháp luật quy định, bảo vệ” - nguồn tin cho biết.
