Đây là lần đầu tiên, một viện nghiên cứu của Việt Nam đạt được thỏa thuận hợp tác về công nghệ lõi y sinh với viện nghiên cứu hàng đầu của Australia. Giá trị của hợp tác không chỉ nhằm tiếp nhận chuyển giao công nghệ như trước đây mà đột phá ở việc hai bên sẽ cùng đầu tư nhân lực và vật lực để nghiên cứu, cùng tạo ra dữ liệu và giải pháp phù hợp với đặc điểm sức khỏe, bệnh tật của con người, trong đó có chú trọng người Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
 |
| Lễ ký kết MoU diễn ra tại Đại học New South Wales (UNSW), Australia với sự chứng kiến của Tổng Lãnh sự Việt Nam. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh |
Lễ ký kết diễn ra vào thời điểm quan trọng trong hợp tác giữa 2 quốc gia ngay trong thời gian chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia (9-12/8), trong bối cảnh Việt Nam và Australia đang tiếp tục cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập từ tháng 3/2024.
 |
| Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney Nguyễn Thanh Tùng đánh giá cao thỏa thuận hợp tác giữa Viện Nghiên cứu Tâm Anh và Viện RNA UNSW, góp phần cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Australia. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh |
RNA (axit ribonucleic) là phân tử sinh học có vai trò truyền tải thông tin di truyền trong tế bào. Nếu DNA được ví như “bản thiết kế” thì RNA là “người đưa bản thiết kế vào sản xuất”, hướng dẫn tế bào tạo ra các protein cần thiết cho hoạt động sống. Chính cơ chế này giúp RNA trở thành nền tảng công nghệ của nhiều loại vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới.
Từ nền tảng RNA, các nhà khoa học có thể phát triển nhiều công nghệ khác nhau. Chẳng hạn, mRNA được sử dụng để tạo vắc xin và một số liệu pháp điều trị; siRNA giúp “tắt” các gene gây bệnh; còn gRNA hỗ trợ các công nghệ chỉnh sửa gene. Nhờ đó, RNA đang mở ra nhiều hướng điều trị mới cho ung thư, bệnh di truyền, bệnh miễn dịch, bệnh hiếm và nhiều lĩnh vực y sinh học khác.
 |
| Viện Nghiên cứu Tâm Anh trang bị hệ thống máy tự động cho các xét nghiệm toàn diện nhiều lĩnh vực tim mạch, tiêu hóa, thần kinh, nội tiết, chuyển hóa, các bệnh miễn dịch, ung thư… Ảnh:Viện Nghiên cứu Tâm Anh |
Giáo sư Pall Thordarson, Giám đốc Viện RNA UNSW, cho rằng Việt Nam đang có cơ hội trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy cuộc cách mạng công nghệ RNA tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Giáo sư Pall Thordarson cho rằng đây là một trong những lợi thế khoa học đặc biệt của Việt Nam. Số lượng bệnh nhân và đặc điểm sinh học bệnh tật tại Việt Nam có thể bổ sung những dữ liệu hiện còn thiếu trong các cơ sở dữ liệu quốc tế đang được sử dụng để phát triển các liệu pháp RNA. Một hướng nghiên cứu được Viện RNA UNSW quan tâm là xây dựng bản đồ đột biến ung thư phổi và ung thư đại trực tràng - những bệnh đang tạo gánh nặng lớn tại Việt Nam.
 |
| Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh phát triển hệ sinh thái y tế công nghệ cao, tích hợp các hệ thống robot hiện đại và AI phục vụ chẩn đoán, điều trị hiệu quả, nhất là bệnh ung thư phức tạp. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh |
Trước mắt, Viện RNA UNSW đề xuất hai hướng chương trình trọng điểm: phát triển vắc xin RNA phòng cúm cho Việt Nam và phát triển mẫu vắc xin ung thư cá thể hóa cho bệnh nhân ung thư phổi hoặc đại trực tràng. Đây là những hướng nghiên cứu có thể tạo ra giá trị trực tiếp cho Việt Nam, đồng thời mở rộng dữ liệu và năng lực nghiên cứu RNA của hai bên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
 |
| Các thành tựu nghiên cứu, hợp tác quốc tế của Viện Nghiên cứu Tâm Anh được ứng dụng tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh |
Bác sĩ Phương Lễ Trí, Giám đốc Điều hành Viện Nghiên cứu Tâm Anh, cho biết đây là lần đầu tiên Việt Nam tiếp cận mô hình phát triển RNA theo chuỗi hoàn chỉnh, kết nối từ nghiên cứu nền tảng, phát triển công nghệ, đánh giá tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng đến chuẩn bị năng lực sản xuất trong nước.
Hợp tác mở ra cơ hội để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ RNA - nền tảng chiến lược của nhiều loại vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới - qua đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của một trong những công nghệ sinh học phát triển nhanh trên thế giới.
Trong giai đoạn đầu, hai bên dự kiến triển khai các chương trình đào tạo thực hành tại Australia, trao đổi chuyên gia, xây dựng quy trình nghiên cứu. Từng bước phát triển năng lực thiết kế, tổng hợp, tinh sạch, kiểm soát chất lượng và đóng gói RNA. Trên cơ sở đó, các nghiên cứu tiền lâm sàng và thử nghiệm lâm sàng đối với sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA có thể từng bước được triển khai tại Việt Nam.
Nếu trước đây Việt Nam chủ yếu tiếp cận các vắc xin và thuốc sinh học khi công nghệ đã hoàn thiện thì hợp tác với Viện RNA UNSW mở ra chân trời mới khi các nhà khoa học trong nước cùng nghiên cứu công nghệ lõi ngay từ giai đoạn đầu, phát triển các vắc xin và thuốc mới an toàn hơn, từng bước làm chủ công nghệ RNA, củng cố an ninh y tế quốc gia và đóng góp vào chuỗi đổi mới sáng tạo y sinh toàn cầu.
