Kết nối di sản, nghệ thuật và công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc

Ngày 3/11, tại Hà Nội, Hội thảo Giao lưu văn hóa Việt Nam – Hàn Quốc với chủ đề “Kết nối di sản, nghệ thuật và công nghệ” được tổ chức, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nghệ sĩ, đại diện cơ sở giáo dục, tổ chức văn hóa và doanh nghiệp công nghệ hai nước.

Chương trình do Unipath Training khởi xướng, phối hợp với Trường Đại học Dankook (Hàn Quốc), Sàn Giao dịch Công nghệ Hà Nội HanoTEX, Viện Nghiên cứu Phát triển và Bảo tồn Văn hóa Đông Nam Á cùng các đơn vị liên quan tổ chức.

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Văn Thăng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển và Bảo tồn Văn hóa Đông Nam Á nhấn mạnh ý nghĩa của việc tăng cường kết nối giữa các chủ thể hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và công nghệ. Theo đó, di sản không chỉ là những giá trị được lưu giữ từ quá khứ mà cần tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại, được cộng đồng thực hành, sáng tạo và lan tỏa đến các thế hệ tiếp theo.

Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là chuyên đề “Văn hóa số – cơ hội kết nối văn hóa, nghệ thuật và công nghệ”, với sự tham gia trao đổi của GS. Lee Geon-seok, Trưởng Khoa Âm nhạc Nghệ thuật, Trường Đại học Dankook và TS. Nguyễn Đức Tài, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Công nghệ Văn hóa sáng tạo và Bản quyền số CTDC.

Các ý kiến tại hội thảo tập trung làm rõ tiềm năng của công nghệ trong việc tái hiện, lưu trữ và quảng bá di sản. Những phương thức như số hóa tư liệu, ứng dụng công nghệ thực tế ảo hay khai thác nền tảng số có thể giúp các giá trị văn hóa tiếp cận công chúng rộng rãi hơn, vượt qua giới hạn về không gian và thời gian.

Đáng chú ý, kinh nghiệm phát triển công nghiệp văn hóa của Hàn Quốc được đặt trong mối liên hệ với tiềm năng và lợi thế riêng của Việt Nam. Việc đưa văn hóa trở thành sản phẩm có sức cạnh tranh không chỉ đòi hỏi nền tảng công nghệ mà còn cần sự phối hợp giữa nghiên cứu, sáng tạo nghệ thuật, đào tạo nhân lực và hoạt động của doanh nghiệp.

Từ góc nhìn này, di sản cần được tiếp cận như một nguồn lực sáng tạo, có khả năng chuyển hóa thành những sản phẩm văn hóa mới, vừa bảo đảm giá trị nguyên bản, vừa phù hợp với nhu cầu thưởng thức của công chúng hiện đại.

Bên cạnh các phiên thảo luận, chương trình dành thời lượng cho hoạt động giao lưu nghệ thuật Việt Nam – Hàn Quốc, giới thiệu những loại hình nghệ thuật truyền thống của Việt Nam.

Các đại diện Hàn Quốc hào hứng với các tiết mục nghệ thuật, văn hóa Việt Nam

Khán giả được thưởng thức ca khúc mang âm hưởng dân ca ví, giặm “Điệu ví giặm là em” qua phần thể hiện của nghệ sĩ Minh Thông; tiết mục độc tấu sáo của GS. Lee Geon-seok; độc tấu đàn nhị “Kể chuyện ngày mùa” của tài năng trẻ Vương Ngọc Hiếu đến từ Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, cùng phần trình diễn hát văn và diễn xướng hầu đồng “Chầu Bé Bắc Lệ”.

Đặc biệt, tiết mục diễn xướng hầu đồng “Cô đôi Thượng Ngàn” tiếp tục giới thiệu đến đại biểu những nét đặc sắc của Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh năm 2016.

Thông qua các tiết mục, chương trình không chỉ tôn vinh bản sắc nghệ thuật truyền thống mà còn gợi mở khả năng kết hợp giữa di sản và những hình thức biểu đạt đương đại. Đây được xem là một hướng tiếp cận để nghệ thuật dân tộc có thêm cơ hội xuất hiện trên các sân khấu quốc tế, tiếp cận khán giả trẻ, trong đó có những công chúng vốn quen thuộc với văn hóa đại chúng Hàn Quốc.

Từ các trao đổi chuyên môn và hoạt động biểu diễn, hội thảo tiếp tục tập trung vào chuyên đề “Thảo luận hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc”, xác định ba hướng ưu tiên gồm phát triển hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật Việt Nam tại Hàn Quốc; phối hợp tổ chức các chương trình đào tạo dành cho nghệ sĩ, sinh viên; và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực văn hóa số.

Các bên cũng đặt ra yêu cầu tăng cường nghiên cứu chung về bảo tồn, phát huy giá trị di sản; trao đổi chuyên gia, nghệ sĩ và xây dựng những sản phẩm văn hóa sáng tạo trên cơ sở ứng dụng công nghệ.

Trong định hướng này, các cơ sở giáo dục và viện nghiên cứu có vai trò cung cấp nền tảng học thuật, chuyên môn; nghệ sĩ và tổ chức văn hóa đóng góp năng lực sáng tạo, thực hành; trong khi doanh nghiệp công nghệ tham gia phát triển giải pháp và chuyển hóa giá trị văn hóa thành các sản phẩm có khả năng tiếp cận thị trường.