Chiều 26/10, triển lãm ảnh “Các di sản thế giới của Việt Nam” khai mạc tại Nhà Triển lãm 29 Hàng Bài, Hà Nội. Sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm chủ trì tổ chức. Đây là hoạt động văn hoá, nghệ thuật hướng tới Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.
Di sản qua lăng kính nhiếp ảnh
Với 100 tác phẩm nhiếp ảnh giới thiệu 30 di sản được UNESCO ghi danh, triển lãm mang đến cái nhìn đa dạng về tài sản văn hóa và thiên nhiên của Việt Nam. Các tác phẩm được giới thiệu thông qua 7 nhóm nội dung: Di sản văn hóa thế giới; Di sản thiên nhiên thế giới; Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới; Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp và Di sản tư liệu thế giới, cùng nhóm di sản truyền khẩu và phi vật thể được UNESCO vinh danh.
Từ những quần thể di tích, danh lam thắng cảnh nổi tiếng đến nghệ thuật trình diễn, lễ hội, tín ngưỡng, nghề thủ công truyền thống và tư liệu lịch sử, mỗi hình ảnh góp phần kể câu chuyện về sự sáng tạo, sức sống văn hóa và mối quan hệ gắn bó giữa con người với thiên nhiên.
 |
 |
Các tác phẩm khắc họa vẻ đẹp đa dạng của di sản thiên nhiên và danh lam thắng cảnh trên khắp Việt Nam |
Không gian trưng bày khắc hoạ vẻ đẹp Việt Nam qua hệ thống di sản đa dạng: từ các di tích lịch sử kiến trúc như Hoàng thành Thăng Long, Cố đô Huế, Hội An, Mỹ Sơn đến danh thắng Vịnh Hạ Long, Phong Nha - Kẻ Bàng, Tràng An. Đời sống tinh thần và tri thức dân tộc được khắc họa đậm nét qua các di sản phi vật thể (Nhã nhạc, Quan họ, Hát Xoan, Đờn ca tài tử, Bài chòi, Xòe Thái) cùng hệ thống di sản tư liệu giá trị như Mộc bản, Châu bản triều Nguyễn, bia Tiến sĩ Văn Miếu và bộ sưu tập nhạc sĩ Hoàng Vân.
Sự đa dạng về nội dung giúp người xem tiếp cận nhiều loại hình di sản trong cùng một không gian. Thay vì chỉ tìm hiểu từng địa danh riêng lẻ, công chúng có thể nhận diện mối liên hệ giữa cảnh quan, kiến trúc, nghệ thuật và đời sống cộng đồng.
Giữ hồn di sản qua từng khuôn hình
Trong số các tác phẩm được trưng bày, hai bức ảnh của nghệ sĩ nhiếp ảnh Phạm Công Thắng ghi lại hình ảnh chùa Thiên Mụ và lăng Khải Định ở Huế. Là người con xứ Huế, ông có hơn 40 năm gắn bó với nhiếp ảnh, dành nhiều thời gian ghi lại hình ảnh các di tích lịch sử và không gian văn hóa cổ.
 |
Tác phẩm “Điện thờ vua Khải Định” của nghệ sĩ Phạm Công Thắng |
Chia sẻ về hành trình sáng tác, nghệ sĩ Phạm Công Thắng cho biết việc chụp ảnh di sản đòi hỏi người cầm máy phải thấu hiểu đặc điểm và nét riêng của đối tượng. Theo ông, nhiệm vụ của nhiếp ảnh gia không chỉ dừng ở việc phản ánh cái đẹp mà còn góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, giúp bạn bè quốc tế hiểu hơn về một Việt Nam giàu bản sắc.
Câu chuyện sáng tác của nghệ sĩ cho thấy nhiếp ảnh di sản không đơn thuần là ghi lại hình ảnh một địa điểm. Để thể hiện được nét đặc trưng của di sản, người chụp cần quan sát, tìm hiểu bối cảnh và lựa chọn cách thể hiện phù hợp. Mỗi khuôn hình vì thế vừa lưu giữ một khoảnh khắc, vừa chuyển tải góc nhìn của người nghệ sĩ về đối tượng được ghi lại.
 |
 |
Du khách thưởng lãm các tác phẩm nhiếp ảnh tại không gian nghệ thuật |
Trực tiếp ngắm nhìn các tác phẩm, bạn Thu Thảo (20 tuổi, Hà Nội) chia sẻ: "Dù từng ghé thăm một số địa danh nhưng khi xem qua ống kính nhiếp ảnh, mình vẫn thấy rất bất ngờ. Cách các nghệ sĩ bắt trọn từng khoảnh khắc, từ ánh sáng đến biểu cảm nhân vật. Xem xong triển lãm, mình càng muốn có cơ hội đến tận nơi trải nghiệm và cảm nhận rõ hơn những di sản ấy”.
Khơi gợi ý thức bảo tồn và trao truyền giá trị
Phát biểu tại lễ khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nhấn mạnh, mỗi di sản đều lưu giữ những câu chuyện về lịch sử, bản sắc, trí tuệ và sức sáng tạo của dân tộc. Theo ông, bảo tồn và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ thành quả của quá khứ mà còn là bảo vệ bản sắc dân tộc, bồi đắp niềm tự hào và trao truyền những giá trị tốt đẹp cho các thế hệ mai sau.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, việc đổi mới phương thức truyền thông cũng mở ra thêm cơ hội để di sản tiếp cận công chúng. Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, các hoạt động triển lãm góp phần kết nối công tác bảo tồn với sáng tạo nghệ thuật, giáo dục, quảng bá văn hóa và phát triển công nghiệp văn hóa.
Từ góc độ tiếp nhận, hình ảnh có thể giúp người xem bước đầu nhận diện những di sản chưa có dịp tìm hiểu trực tiếp. Các tác phẩm cũng gợi mở nhu cầu khám phá sâu hơn về lịch sử, kiến trúc, phong tục và những giá trị văn hóa gắn với từng địa danh.
 |
Từng tác phẩm hiện lên với vẻ đẹp riêng, gợi mở những giá trị lịch sử, văn hoá và thiên nhiên |
Triển lãm “Các di sản thế giới của Việt Nam” mở cửa phục vụ khách tham quan đến hết ngày 3/11 tại Nhà Triển lãm 29 Hàng Bài, Hà Nội. Với 100 tác phẩm giới thiệu 30 di sản, triển lãm không chỉ giới thiệu vẻ đẹp của đất nước mà còn gợi nhắc trách nhiệm gìn giữ và trao truyền những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế hệ.
