Diễn ra từ 18/01 đến 16/03/2025, Lễ hội Ánh sáng Phương Đông được coi là lễ hội Xuân lớn nhất Việt Nam, bao gồm chuỗi 580 hoạt động đa dạng như mua sắm, ẩm thực, giải trí, văn hóa và nghệ thuật. Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Nguyễn Thu Hằng, Tổng Giám đốc Vinhomes khẳng định lễ hội không chỉ là một sự kiện văn hóa nghệ thuật thông thường mà còn là nỗ lực nâng tầm nghệ thuật ánh sáng, tạo cầu nối giữa tinh hoa văn hóa truyền thống và nghệ thuật đương đại.
"Chúng tôi kỳ vọng sự kiện sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong dịp đầu năm, góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ du lịch văn hóa toàn cầu, đồng thời chứng minh khả năng tổ chức các sự kiện văn hóa đẳng cấp thế giới của Việt Nam", bà Thu Hằng cho biết.
Lễ hội được chia thành nhiều không gian với các chủ đề độc đáo lấy cảm hứng từ văn hóa Việt Nam cũng như thế giới. Tham dự sự kiện, khách tham quan có cơ hội chiêm ngưỡng những tác phẩm đèn lồng đặc sắc từ các nghệ nhân nổi tiếng, góp phần quảng bá nghệ thuật truyền thống Việt Nam.
 |
Không khí sôi động tại Lễ hội Ánh sáng Phương Đông |
Cuộc thi đèn lồng quốc tế diễn ra trong khuôn khổ Lễ hội Ánh sáng Phương Đông, là đấu trường giao lưu nghệ thuật độc đáo với sự tham gia của 16 đội thi từ 5 quốc gia: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan và Việt Nam. Tác phẩm “Hồn thiêng Đất Việt” của đội Hội An Craft đã vượt qua những tác phẩm đối thủ nặng ký để đạt giải cao nhất. Tác phẩm này được đánh giá cao nhờ tính sáng tạo, chất liệu thân thiện môi trường và sự kỳ công trong chế tác.
 |
Đại diện nhóm tác giả "Hồn thiêng Đất Việt" lên nhận giải Nhất Cuộc thi đèn lồng quốc tế |
Theo đó, “Hồn thiêng Đất Việt” có chiều dài 70m và rộng 20m, là một tác phẩm đèn lồng khổng lồ đòi hỏi độ kỹ thuật cao. Chất liệu đồng hành trong việc sáng tạo là giấy làm từ cây dừa nước Cẩm Thanh (Hội An) – một loại nguyên liệu độc nhất chỉ có tại Việt Nam. Theo ông Sato Kenichi, thành viên Ban giám khảo, chủ tịch Hiệp hội Lễ hội Nebuda Nhật Bản: “Tác phẩm có sự hoà quyện giữa nghệ thuật truyền thống và hiện đại, mang hai sắc thái đối lập giữa ban ngày và ban đêm khi thắp sáng”.
Bà Chen Jia, Giám đốc Văn hóa của Yuyuan INC, đánh giá cao sự kỳ công và sáng tạo trong cách nghệ nhân Việt Nam sử dụng nghệ thuật ánh sáng để truyền tải những giá trị văn hóa và lịch sử quý báu. Ban giám khảo cũng nhấn mạnh “Hồn thiêng Đất Việt” là sự giao thoa tuyệt vời giữa nghệ thuật truyền thống và ý tưởng mới mẻ.
 |
Hình ảnh Hội An được tái hiện tại lễ hội đèn lồng quốc tế lần đầu tiên tổ chức ở Việt Nam |
Ngoài giải Nhất, Việt Nam còn đạt nhiều giải thưởng khác trong khuôn khổ cuộc thi. Giải Ba được trao cho tác phẩm “Long phượng sum vầy” của đội Sắc màu cuộc sống, trong khi giải Khuyến khích thuộc về tác phẩm “Lạc Long Quân trở về” của đội Sắc màu thành Tuyên. Những tác phẩm này không chỉ mang tính nghệ thuật cao mà còn truyền tải những giá trị văn hóa dân tộc, khẳng định bản sắc Việt trên sân chơi quốc tế.
Ban giám khảo đánh giá cao tinh thần giao lưu và học hỏi của các nghệ nhân Việt Nam, đặc biệt khi có sự tham gia của các quốc gia có truyền thống làm đèn lồng lâu đời như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Chia sẻ với Ngày Nay, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, cho biết: “Chúng tôi đánh giá cao tầm quan trọng của Lễ hội Ánh sáng phương Đông và coi đây là dịp để người dân cũng như các quốc gia giao lưu văn hóa".
Theo ông Baker, đèn lồng là sản phẩm văn hóa phi vật thể của nhiều nước không phải chỉ có Việt Nam. Những cuộc thi xoay quanh nghệ thuật đèn lồng là cơ hội để người dân các quốc gia giao lưu, làm quen, tận hưởng không khí của lễ hội và tăng tình đoàn kết. Đặc biệt ở Việt Nam, có rất nhiều lễ hội với sự tham gia của các tác phẩm đèn lồng được đánh giá cao, thu hút sự quan tâm của người dân và du khách, như lễ hội đèn lồng ở Hội An.
Hiện tại, Việt Nam có 16 Di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh, chứng minh cho sự quan tâm đến lĩnh vực văn hóa từ chính quyền và cộng đồng. Đồng thời, Việt Nam cũng rất quan tâm đến việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Những lễ hội như Lễ hội Ánh sáng Phương Đông được UNESCO ghi nhận là lễ hội liên văn hóa, tạo ra những đối thoại cũng như thông điệp liên văn hóa giữa các quốc gia trên thế giới.
"Mang thông điệp “Thắp sáng vì cuộc sống” – lễ hội Ánh sáng Phương Đông là một trong những hoạt động có thể đẩy mạnh thông điệp hòa bình và đoàn kết giữa các quốc gia, bởi di sản văn hóa phi vật thể là một phần của văn hóa và cũng là một phần xây đắp nên nền hòa bình", ông Jonathan Wallace Baker nhận định.
Một số tác phẩm tại Lễ hội Đèn lồng Quốc tế Ocean 2025:
 |
Tác phẩm Chử Đồng Tử - Tiên Dung của đội thi Hưng Yên |
 |
 |
 |
Các tác phẩm của những đội thi đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản... |
 |
Tác phẩm Thánh Gióng của đội thi đến từ Tuyên Quang |
Cuộc thi thiết kế đèn lồng quốc tế Ocean với chủ đề "Ánh sáng phương Đông - Oriental Light" đã nhận được sự hưởng ứng từ hàng chục đội thi, đến từ nhiều quốc gia như: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Việt Nam… Thông qua các tác phẩm với nhiều chủ đề đa dạng, các nghệ nhân nổi tiếng đã gửi gắm thông điệp nhân văn "Thắp sáng vì sự sống – Shine for Life".
Sau vòng sơ khảo diễn ra nghiêm túc, công bằng, Ban Giám khảo đã chọn 15 tác phẩm xuất sắc tham dự vòng Chung kết. Tại cuộc thi, Việt Nam có 9 đội thi xuất sắc góp mặt vào chung kết là Hội An Craft, Sắc màu Thành Tuyên, Sắc màu Cuộc sống, Quang Minh Tuyên Quang, Văn Giang - Miền quê đáng sống, Lung linh lễ hội thành Tuyên, Di sản văn hóa Kinh Bắc, bà Dương Thị Nga (Tuyên Quang), ông Nguyễn Tấn Phát - Đường Lâm Sơn Tây. Các tác phẩm từ các đội thi Việt Nam đều có điểm chung là tôn vinh giá trị văn hóa dân tộc, tái hiện lịch sử 4.000 năm bằng nghệ thuật ánh sáng. Những vị thần thân thuộc với người dân Việt như: Thánh Gióng, Lạc Long Quân, Chử Đổng Tử đã trở thành niềm cảm hứng khơi nguồn sáng tạo cho các nghệ nhân trẻ tuổi.
