Tình trạng các đối tượng lợi dụng nền tảng mạng xã hội để kinh doanh rùa quý hiếm hiện nay đang diễn biến rất phức tạp, với nhiều thủ đoạn tinh vi hòng qua mặt các cơ quan chức năng. Bên cạnh các nhóm kín trên Facebook, Zalo chuyên mua bán các loại rùa, trong đó có nhiều loài ngoại lai quý hiếm; thì còn có những hội nhóm lợi dụng danh nghĩa trao đổi kinh nghiệm nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo vệ các loại rùa, nhưng bản chất lại chính là nơi cổ suý mạnh mẽ cho việc nuôi nhốt rùa quý hiếm.
Đáng chú ý, đứng đầu những nhóm này hầu hết đều là những người có tầm hiểu biết pháp luật nhất định, thậm chí có cả người nổi tiếng, với tầm ảnh hưởng nhất định tới công chúng. Quá trình tìm hiểu cho thấy, tại nhóm kín có tên Hội Đam Mê & Yêu Thương Rùa Cạn (hiện đã đổi tên và chuyển chế độ lưu trữ - PV), một trong số những quản trị viên của nhóm này là tài khoản Facebook tích xanh mang tên “Kiều Minh Tuấn”, có hình đại diện là một diễn viên điện ảnh khá nổi tiếng có cùng tên; được nhiều người biết đến qua các bộ phim: Bụi đời Chợ Lớn, Em chưa 18, Tiệc trăng máu…
 |
 |
Những bài viết giới thiệu tài khoản "Kiều Minh Tuấn" là Quản trị viên của Hội Đam Mê & Yêu Thương Rùa Cạn được Ban quản trị nhóm này đăng tải. |
Thời điểm năm 2020, trang Facebook “Kiều Minh Tuấn” được Ban quản trị Hội Đam Mê & Yêu Thương Rùa Cạn đăng tải bài viết giới thiệu là Quản trị viên mới của nhóm. Trên thực tế, Quản trị viên “Kiều Minh Tuấn” hoạt động trong nhóm rất tích cực, khi thường xuyên đăng tải rất nhiều bài viết thể hiện việc nuôi nhốt các cá thể rùa bản địa và rùa ngoại lai quý hiếm như rùa núi vàng, rùa sao Ấn Độ, rùa sao Srilanka, rùa Sulcata… và đặc biệt là rùa bức xạ - một loài động vật hoang dã vô cùng quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng.
“Kiều Minh Tuấn” cùng những Quản trị viên khác của nhóm cũng có rất nhiều bài đăng với nội dung ủng hộ, cổ suý việc nuôi nhốt một số loài rùa quý hiếm để làm thú cưng. Với sự nổi tiếng, tầm ảnh hưởng khá lớn và uy tín của mình, tài khoản “Kiều Minh Tuấn” cũng chính là người khởi xướng và phát động việc xây dựng nhóm kín này hoạt động mạnh hơn, bài bản hơn bằng việc thường xuyên tổ chức các buổi “offline” gặp mặt, giao lưu và in áo đồng phục nhóm. Mỗi hoạt động do “Kiều Minh Tuấn” khởi xướng đều nhận được sự ủng hộ rất mạnh từ các thành viên trong nhóm.
Những nhóm này hoạt động càng mạnh đồng nghĩa với việc vấn nạn buôn bán, nuôi nhốt động vật hoang dã nói chung và rùa quý hiếm nói riêng sẽ càng trở nên nhức nhối hơn bao giờ hết. Điều này sẽ gây ra hệ luỵ vô cùng nghiêm trọng đối với môi trường sinh thái.
Nhiều ý kiến cho rằng, là một người nổi tiếng, có tầm ảnh hưởng tới cộng đồng, có khả năng tác động tới suy nghĩ và hành vi của một nhóm người; nếu như tài khoản Facebook tích xanh nói trên đúng là của nam diễn viên Kiều Minh Tuấn thì những việc làm của anh thực sự đã vì thú vui nhất thời mà cổ suý cho trào lưu nuôi nhốt rùa quý hiếm lan rộng, khiến vấn nạn mua bán, nuôi nhốt các loài động vật hoang dã trở nên nhức nhối hơn bao giờ hết.
 |
 |
Tài khoản "Kiều Minh Tuấn" thường xuyên đăng tải trong nhóm kín rất nhiều bài viết thể hiện việc nuôi nhốt các cá thể rùa bản địa và rùa ngoại lai quý hiếm như rùa núi vàng, rùa sao Ấn Độ, rùa sao Srilanka, rùa Sulcata… và đặc biệt là rùa bức xạ - một loài động vật hoang dã vô cùng quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng. |
Trao đổi với PV Ngày Nay, đại diện Trung tâm Giáo dục thiên nhiên (ENV) cho biết, đối với các loài rùa ngoại lai quý hiếm nếu có giấy tờ xuất - nhập khẩu đầy đủ thì vẫn được nuôi nhốt, tuy nhiên, hầu hết các trường hợp nuôi nhốt loài này tạ Việt Nam hiện nay là không có giấy tờ; để xác minh tính hợp pháp cần tiến hành kiểm tra đối với từng trường hợp.
Theo đại diện ENV, phần lớn bài đăng trên các hội nhóm nói trên chủ yếu thể hiện việc nuôi nhốt rùa thuộc Sách đỏ Việt Nam và Phụ lục I và Phụ lục II Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES I và CITES II). Hiện ENV đang chờ phía Facebook phản hồi để vô hiệu hóa các hội nhóm này. Đối với trường hợp tài khoản Facebook mang tên "Kiều Minh Tuấn" được cho là của nam diễn viên cùng tên, hiện tại ENV chưa liên hệ được để xác minh tính hợp pháp của các cá thể rùa thuộc mà người này đang nuôi nhốt.
Theo ENV, rùa bức xạ (Astrochelys radiata), rùa sao Myanmar (Geochelone platynota), rùa sao Ấn Độ và rùa sao Srilanka thuộc Phụ lục I Công ước CITES (CITES I); rùa Sulcata (Centrochelys sulcata), rùa da báo (Stigmochelys pardalis) và rùa núi vàng thuộc Phụ lục II Công ước CITES (CITES II). Việc mua bán và nuôi nhốt các loài rùa đã và đang ảnh hưởng đáng kể đến công tác bảo tồn, bảo vệ các loài động vật hoang dã trên toàn cầu.
Việc nuôi nhốt, mua bán rùa không có đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp và không đáp ứng các điều kiện khác theo quy định là hành vi vi phạm pháp luật. Người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức hình phạt tù tối đa đối với cá nhân lên đến 15 năm tù theo quy định, tùy theo loài bị vi phạm, số lượng hoặc giá trị các cá thể bị vi phạm, hành vi nuôi nhốt, buôn bán trái phép các cá thể rùa.
 |
| Cận cảnh hai cá thể rùa bức xạ và rùa Sulcata mà chủ nhân Facebook "Kiều Minh Tuấn" đang nuôi nhốt. |
Hành vi quảng cáo trái phép các loài rùa bị cấm đầu tư, kinh doanh theo quy định của pháp luật như rùa phóng xạ, rùa sao Myanmar và rùa sao Ấn Độ cũng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 70-100 triệu đồng theo quy định tại Điều 33 Nghị định 38/2021/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo.
“Việc vi phạm nuôi nhốt, mua bán, vận chuyển các loài động vật thuộc CITES I và CITES II, tùy theo tính chất mức độ nghiêm trọng có thể truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 244 Bộ luật Hình sự hoặc phạt hành chính lên đến 400 triệu đồng theo Điều 21, 22, 23 Nghị định 35/2019/NĐ-CP của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực nông nghiệp”, đại diện ENV nói.
Để làm rõ hơn về những vấn đề có liên quan, PV Ngày Nay cũng đã liên hệ nam diễn viên Kiều Minh Tuấn nhưng hiện vẫn chưa nhận được phản hồi.
Ngày Nay sẽ tiếp tục thông tin vụ việc!
