Khuyến nghị xây dựng 'Quyền thần kinh' của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế UNESCO

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Công nghệ thần kinh (neurotechnology) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta. Giới khoa học đã nghiên cứu về não bộ, các thiết bị điện tử có thể sửa chữa hoặc thay thế chức năng não, thiết bị điều biến thần kinh, đưa ra các giải pháp điều trị các bệnh về thần kinh, kết nối và tương tác não bộ con người và máy tính thông minh trong phát triển AI. Tuy nhiên, công nghệ này cũng mở ra cánh cửa cho việc khai thác dữ liệu não bộ một cách vô đạo đức.
Khuyến nghị xây dựng 'Quyền thần kinh' của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế UNESCO

Những vấn đề đạo đức và luật pháp do tiến bộ của khoa học thần kinh đã được đưa vào báo cáo mới nhất của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế (IBC) của UNESCO. Báo cáo đưa ra một loạt khuyến nghị, đồng thời ủng hộ việc tạo ra một bộ nhân quyền mới, được gọi là "quyền thần kinh" (neurorights).

Nguyên nhân là vì, công nghệ thần kinh cho phép ghi và truyền dữ liệu thần kinh, có khả năng mở ra khả năng truy cập vào thông tin được lưu trữ bởi não bộ. Vấn đề càng trở nên nhạy cảm hơn vì dữ liệu này ngày càng được sử dụng nhiều hơn trong ngành y tế, marketing và các ngành công nghiệp khác.

Trong khuôn khổ pháp lý tồn tại để bảo vệ quyền riêng tư và người tiêu dùng, tồn tại một khoảng trống pháp lý ảo khi nói đến các rủi ro đạo đức liên quan đến công nghệ thần kinh. Bản thân hệ thống bảo vệ nhân quyền không bao gồm tất cả các khía cạnh của khoa học thần kinh, chẳng hạn như quyền riêng tư về tinh thần hoặc ý chí tự do. Do đó, báo cáo kêu gọi mỗi quốc gia đảm bảo quyền thần kinh của công dân bằng cách thông qua các luật bảo vệ quyền riêng tư về tinh thần và quyền tự do suy nghĩ của họ. IBC nhấn mạnh sự cần thiết phải quan tâm đặc biệt đến trẻ em và thanh thiếu niên, vì sự dẻo dai của bộ não đang phát triển của các em.

Ủy ban cũng kêu gọi các công ty công nghệ tuân thủ quy tắc ứng xử về nghiên cứu và đổi mới có trách nhiệm, đồng thời yêu cầu các nhà nghiên cứu tôn trọng các nguyên tắc bí mật, bảo mật và không phân biệt đối xử.

Các phương tiện truyền thông cũng có vai trò cụ thể trong việc giải thích một cách khách quan các vấn đề xung quanh công nghệ thần kinh, để công chúng có thể đưa ra quyết định sáng suốt về điều gì được và không được chấp nhận.

Cuối cùng, báo cáo khuyến nghị UNESCO đi đầu trong việc đảm bảo rằng tất cả con người có quyền được bảo vệ hoạt động não bộ của mình, để dữ liệu thu thập được chỉ có thể được sử dụng, xuất bản hoặc giao dịch khi có sự đồng ý rõ ràng và được thông báo đến từng cá nhân. Tổ chức hiện đang dẫn dắt các cuộc thảo luận quốc tế nhằm phát triển một lộ trình làm cơ sở cho một khuôn khổ toàn cầu về quản trị công nghệ thần kinh.

Theo UNESCO
UNESCO công bố cẩm nang mới, tái định hình cách thức quản trị di sản thế giới
UNESCO công bố cẩm nang mới, tái định hình cách thức quản trị di sản thế giới
(Ngày Nay) - Trong bối cảnh các Di sản Thế giới phải đối mặt với sức ép ngày càng gia tăng từ phát triển kinh tế, biến đổi khí hậu đến những hạn chế trong quản trị, UNESCO cùng ba Cơ quan Tư vấn của Ủy ban di sản thế giới là ICCROM, ICOMOS và IUCN đã công bố ấn phẩm mới mang tên Quản lý Di sản Thế giới (Managing World Heritage). Ấn phẩm được xác định là tài liệu nền tảng, định hình khung hệ thống quản lý và bảo tồn không chỉ cho các Di sản Thế giới mà còn cho các địa điểm di sản nói chung.
Bali. Ảnh: Outlook Travel Magazine
Từ Bali nghĩ tới Vân Đồn - Thương cảng đệ nhất Đông Nam Á
(Ngày Nay) - Trong lúc Bali ngột ngạt trong dòng người và hiểm họa ô nhiễm môi trường vẫn là điểm đến của 6,5 triệu du khách mỗi năm, thì Vân Đồn với những lợi thế du lịch tương đồng lại vẫn đang như nàng tiên cá nép mình dưới biển xanh, như viên ngọc quý ẩn trong lớp vỏ trai.
Quang cảnh vòng đàm phán 3 bên giữa Nga, Mỹ và Ukraine tại Geneva, Thụy Sĩ, ngày 17/2/2026
Quan chức Nga xác nhận vẫn duy trì đàm phán với Ukraine
(Ngày Nay) - Thứ trưởng Ngoại giao Nga cho biết tại vòng đàm phán mới vừa diễn ra ở Geneva (Thụy Sĩ), hai bên cũng đã trao đổi tất cả vấn đề trong bối cảnh đang tìm kiếm một giải pháp nhằm chấm dứt xung đột.