Khuyến nghị xây dựng 'Quyền thần kinh' của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế UNESCO

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Công nghệ thần kinh (neurotechnology) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta. Giới khoa học đã nghiên cứu về não bộ, các thiết bị điện tử có thể sửa chữa hoặc thay thế chức năng não, thiết bị điều biến thần kinh, đưa ra các giải pháp điều trị các bệnh về thần kinh, kết nối và tương tác não bộ con người và máy tính thông minh trong phát triển AI. Tuy nhiên, công nghệ này cũng mở ra cánh cửa cho việc khai thác dữ liệu não bộ một cách vô đạo đức.
Khuyến nghị xây dựng 'Quyền thần kinh' của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế UNESCO

Những vấn đề đạo đức và luật pháp do tiến bộ của khoa học thần kinh đã được đưa vào báo cáo mới nhất của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế (IBC) của UNESCO. Báo cáo đưa ra một loạt khuyến nghị, đồng thời ủng hộ việc tạo ra một bộ nhân quyền mới, được gọi là "quyền thần kinh" (neurorights).

Nguyên nhân là vì, công nghệ thần kinh cho phép ghi và truyền dữ liệu thần kinh, có khả năng mở ra khả năng truy cập vào thông tin được lưu trữ bởi não bộ. Vấn đề càng trở nên nhạy cảm hơn vì dữ liệu này ngày càng được sử dụng nhiều hơn trong ngành y tế, marketing và các ngành công nghiệp khác.

Trong khuôn khổ pháp lý tồn tại để bảo vệ quyền riêng tư và người tiêu dùng, tồn tại một khoảng trống pháp lý ảo khi nói đến các rủi ro đạo đức liên quan đến công nghệ thần kinh. Bản thân hệ thống bảo vệ nhân quyền không bao gồm tất cả các khía cạnh của khoa học thần kinh, chẳng hạn như quyền riêng tư về tinh thần hoặc ý chí tự do. Do đó, báo cáo kêu gọi mỗi quốc gia đảm bảo quyền thần kinh của công dân bằng cách thông qua các luật bảo vệ quyền riêng tư về tinh thần và quyền tự do suy nghĩ của họ. IBC nhấn mạnh sự cần thiết phải quan tâm đặc biệt đến trẻ em và thanh thiếu niên, vì sự dẻo dai của bộ não đang phát triển của các em.

Ủy ban cũng kêu gọi các công ty công nghệ tuân thủ quy tắc ứng xử về nghiên cứu và đổi mới có trách nhiệm, đồng thời yêu cầu các nhà nghiên cứu tôn trọng các nguyên tắc bí mật, bảo mật và không phân biệt đối xử.

Các phương tiện truyền thông cũng có vai trò cụ thể trong việc giải thích một cách khách quan các vấn đề xung quanh công nghệ thần kinh, để công chúng có thể đưa ra quyết định sáng suốt về điều gì được và không được chấp nhận.

Cuối cùng, báo cáo khuyến nghị UNESCO đi đầu trong việc đảm bảo rằng tất cả con người có quyền được bảo vệ hoạt động não bộ của mình, để dữ liệu thu thập được chỉ có thể được sử dụng, xuất bản hoặc giao dịch khi có sự đồng ý rõ ràng và được thông báo đến từng cá nhân. Tổ chức hiện đang dẫn dắt các cuộc thảo luận quốc tế nhằm phát triển một lộ trình làm cơ sở cho một khuôn khổ toàn cầu về quản trị công nghệ thần kinh.

Theo UNESCO
Đình công gây gián đoạn dịch vụ tàu điện ngầm London
Đình công gây gián đoạn dịch vụ tàu điện ngầm London
(Ngày Nay) - Ngày 21/4, các thành viên Công đoàn Đường sắt, Hàng hải và Vận tải Anh (RMT) đã tiến hành đình công trong 24 giờ, tính từ 12h giờ cùng ngày, để phản đối kế hoạch của Cơ quan Giao thông Vận tải London (TfL) về việc rút ngắn tuần làm việc xuống còn 4 ngày.
Phát hiện mây băng trên hành tinh khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời
Phát hiện mây băng trên hành tinh khổng lồ ngoài hệ Mặt Trời
(Ngày Nay) - Các nhà thiên văn học vừa phát hiện những đám mây băng nước đầy bất ngờ trên một ngoại hành tinh khí khổng lồ cách xa Trái Đất. Khám phá này được thực hiện nhờ Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST), làm thay đổi những hiểu biết hiện tại về bầu khí quyển của các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời và đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình tìm kiếm sự sống trong vũ trụ.
Khởi đầu dự án “Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện”
Khởi đầu dự án “Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện”
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 - lần V, được Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM chủ trì, phát xuất từ ý tưởng của Quỹ Hoa Sen, dự án “Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện” đã chính thức ra mắt tại Đường Sách TPHCM vào ngày 22/4, gặp gỡ Cécile Ngọc Sương Perdu với câu chuyện “Đi tuốt luốt bên Tây rồi dìa miền Tây bày trò Lộn Xộn”