Khuyến nghị xây dựng 'Quyền thần kinh' của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế UNESCO

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Công nghệ thần kinh (neurotechnology) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta. Giới khoa học đã nghiên cứu về não bộ, các thiết bị điện tử có thể sửa chữa hoặc thay thế chức năng não, thiết bị điều biến thần kinh, đưa ra các giải pháp điều trị các bệnh về thần kinh, kết nối và tương tác não bộ con người và máy tính thông minh trong phát triển AI. Tuy nhiên, công nghệ này cũng mở ra cánh cửa cho việc khai thác dữ liệu não bộ một cách vô đạo đức.
Khuyến nghị xây dựng 'Quyền thần kinh' của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế UNESCO

Những vấn đề đạo đức và luật pháp do tiến bộ của khoa học thần kinh đã được đưa vào báo cáo mới nhất của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế (IBC) của UNESCO. Báo cáo đưa ra một loạt khuyến nghị, đồng thời ủng hộ việc tạo ra một bộ nhân quyền mới, được gọi là "quyền thần kinh" (neurorights).

Nguyên nhân là vì, công nghệ thần kinh cho phép ghi và truyền dữ liệu thần kinh, có khả năng mở ra khả năng truy cập vào thông tin được lưu trữ bởi não bộ. Vấn đề càng trở nên nhạy cảm hơn vì dữ liệu này ngày càng được sử dụng nhiều hơn trong ngành y tế, marketing và các ngành công nghiệp khác.

Trong khuôn khổ pháp lý tồn tại để bảo vệ quyền riêng tư và người tiêu dùng, tồn tại một khoảng trống pháp lý ảo khi nói đến các rủi ro đạo đức liên quan đến công nghệ thần kinh. Bản thân hệ thống bảo vệ nhân quyền không bao gồm tất cả các khía cạnh của khoa học thần kinh, chẳng hạn như quyền riêng tư về tinh thần hoặc ý chí tự do. Do đó, báo cáo kêu gọi mỗi quốc gia đảm bảo quyền thần kinh của công dân bằng cách thông qua các luật bảo vệ quyền riêng tư về tinh thần và quyền tự do suy nghĩ của họ. IBC nhấn mạnh sự cần thiết phải quan tâm đặc biệt đến trẻ em và thanh thiếu niên, vì sự dẻo dai của bộ não đang phát triển của các em.

Ủy ban cũng kêu gọi các công ty công nghệ tuân thủ quy tắc ứng xử về nghiên cứu và đổi mới có trách nhiệm, đồng thời yêu cầu các nhà nghiên cứu tôn trọng các nguyên tắc bí mật, bảo mật và không phân biệt đối xử.

Các phương tiện truyền thông cũng có vai trò cụ thể trong việc giải thích một cách khách quan các vấn đề xung quanh công nghệ thần kinh, để công chúng có thể đưa ra quyết định sáng suốt về điều gì được và không được chấp nhận.

Cuối cùng, báo cáo khuyến nghị UNESCO đi đầu trong việc đảm bảo rằng tất cả con người có quyền được bảo vệ hoạt động não bộ của mình, để dữ liệu thu thập được chỉ có thể được sử dụng, xuất bản hoặc giao dịch khi có sự đồng ý rõ ràng và được thông báo đến từng cá nhân. Tổ chức hiện đang dẫn dắt các cuộc thảo luận quốc tế nhằm phát triển một lộ trình làm cơ sở cho một khuôn khổ toàn cầu về quản trị công nghệ thần kinh.

Theo UNESCO
Lần đầu Đông Nam Á, vắc xin cúm, não mô cầu, 6 trong 1 của Pháp sắp được sản xuất tại Việt Nam
Lần đầu Đông Nam Á, vắc xin cúm, não mô cầu, 6 trong 1 của Pháp sắp được sản xuất tại Việt Nam
(Ngày Nay) -  Ngày 10/9/2026, trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Pháp tại Paris, Tập đoàn dược phẩm Sanofi (Pháp) và Công ty Vắc xin Việt Nam (VNVC) đã báo cáo tiến độ triển khai tích cực hợp tác sản xuất vắc xin thế hệ mới đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á. Hai bên cũng trao tuyên bố chung chính thức công bố ưu tiên sản xuất 3 loại vắc xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu cho trẻ em và người lớn.
Nhà thiết kế Việt kiều Thái Nguyễn mang ký ức về Áo dài từ Việt Nam theo mình trong hành trình tại Mỹ.
Áo dài và sợi dây kết nối với quê hương
(Ngày Nay) - Có những thứ người ta mang theo khi rời quê hương không nằm trong hành lý. Đó có thể là món ăn vẫn được nấu trong gia đình, một ngôn ngữ cha mẹ cố gắng giữ lại cho con cái, hay một phong tục chỉ trở về vài lần trong năm. Với nhiều người Việt sống ở nước ngoài, Áo dài cũng là một phần của mối liên hệ ấy.
Quảng Trị: Người dân phản ánh xe chở vật liệu gây nguy hiểm giao thông tại xã Trường Sơn
Quảng Trị: Người dân phản ánh xe chở vật liệu gây nguy hiểm giao thông tại xã Trường Sơn

(Ngày Nay) - Công tác vận chuyển đá tại xã Trường Sơn (Quảng Trị) hiện đang bộc lộ một số bất cập như: hàng hóa chất vượt thành thùng, có dấu hiệu quá khổ, quá tải; vật liệu rơi vãi trên đường; xe tải dừng đỗ gây ách tắc giao thông... Thực trạng này đặt ra yêu cầu phải nâng cao quản lý, hướng tới mục tiêu xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh và bền vững.

Tôn vinh các cá nhân và tập thể được trao tặng giải thưởng Trần Văn Khê 2026 (lần II) - Ảnh: Linh Bảo
“Di sản từ trái tim” Trần Văn Khê tiếp tục lan tỏa
(Ngày Nay) -Tối 10/9, bất chấp cơn mưa nặng hạt, đông đảo chuyên gia, người làm công tác nghiên cứu và người yêu thích âm nhạc dân tộc đã có mặt tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang (phường Bến Thành, TPHCM) thưởng thức chương trình giao lưu, nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Di sản từ trái tim”.