Khuyến nghị xây dựng 'Quyền thần kinh' của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế UNESCO

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Công nghệ thần kinh (neurotechnology) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta. Giới khoa học đã nghiên cứu về não bộ, các thiết bị điện tử có thể sửa chữa hoặc thay thế chức năng não, thiết bị điều biến thần kinh, đưa ra các giải pháp điều trị các bệnh về thần kinh, kết nối và tương tác não bộ con người và máy tính thông minh trong phát triển AI. Tuy nhiên, công nghệ này cũng mở ra cánh cửa cho việc khai thác dữ liệu não bộ một cách vô đạo đức.
Khuyến nghị xây dựng 'Quyền thần kinh' của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế UNESCO

Những vấn đề đạo đức và luật pháp do tiến bộ của khoa học thần kinh đã được đưa vào báo cáo mới nhất của Ủy ban Đạo đức Sinh học Quốc tế (IBC) của UNESCO. Báo cáo đưa ra một loạt khuyến nghị, đồng thời ủng hộ việc tạo ra một bộ nhân quyền mới, được gọi là "quyền thần kinh" (neurorights).

Nguyên nhân là vì, công nghệ thần kinh cho phép ghi và truyền dữ liệu thần kinh, có khả năng mở ra khả năng truy cập vào thông tin được lưu trữ bởi não bộ. Vấn đề càng trở nên nhạy cảm hơn vì dữ liệu này ngày càng được sử dụng nhiều hơn trong ngành y tế, marketing và các ngành công nghiệp khác.

Trong khuôn khổ pháp lý tồn tại để bảo vệ quyền riêng tư và người tiêu dùng, tồn tại một khoảng trống pháp lý ảo khi nói đến các rủi ro đạo đức liên quan đến công nghệ thần kinh. Bản thân hệ thống bảo vệ nhân quyền không bao gồm tất cả các khía cạnh của khoa học thần kinh, chẳng hạn như quyền riêng tư về tinh thần hoặc ý chí tự do. Do đó, báo cáo kêu gọi mỗi quốc gia đảm bảo quyền thần kinh của công dân bằng cách thông qua các luật bảo vệ quyền riêng tư về tinh thần và quyền tự do suy nghĩ của họ. IBC nhấn mạnh sự cần thiết phải quan tâm đặc biệt đến trẻ em và thanh thiếu niên, vì sự dẻo dai của bộ não đang phát triển của các em.

Ủy ban cũng kêu gọi các công ty công nghệ tuân thủ quy tắc ứng xử về nghiên cứu và đổi mới có trách nhiệm, đồng thời yêu cầu các nhà nghiên cứu tôn trọng các nguyên tắc bí mật, bảo mật và không phân biệt đối xử.

Các phương tiện truyền thông cũng có vai trò cụ thể trong việc giải thích một cách khách quan các vấn đề xung quanh công nghệ thần kinh, để công chúng có thể đưa ra quyết định sáng suốt về điều gì được và không được chấp nhận.

Cuối cùng, báo cáo khuyến nghị UNESCO đi đầu trong việc đảm bảo rằng tất cả con người có quyền được bảo vệ hoạt động não bộ của mình, để dữ liệu thu thập được chỉ có thể được sử dụng, xuất bản hoặc giao dịch khi có sự đồng ý rõ ràng và được thông báo đến từng cá nhân. Tổ chức hiện đang dẫn dắt các cuộc thảo luận quốc tế nhằm phát triển một lộ trình làm cơ sở cho một khuôn khổ toàn cầu về quản trị công nghệ thần kinh.

Theo UNESCO
Thủ tướng Phạm Minh Chính với học sinh Trường phổ thông vùng cao Việt Bắc, Thái Nguyên. Ảnh: Dương Giang/TTXVN.
Thủ tướng: Xây dựng trường học khu vực miền núi, đồng bào dân tộc để gieo chữ, giữ nước
(Ngày Nay) - Ngày 11/1, tại tỉnh Thái Nguyên, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự Lễ khởi công dự án đầu tư cơ sở vật chất cho Trường phổ thông vùng cao Việt Bắc và các trường dự bị đại học thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo – những công trình chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.
VREF 2026: “Định hình chuẩn mực để thị trường BĐS phát triển bền vững”
VREF 2026: “Định hình chuẩn mực để thị trường BĐS phát triển bền vững”
(Ngày Nay) -Tại Diễn đàn Thị trường Bất động sản Việt Nam 2026 - VREF 2026 với chủ đề: “Định hình chuẩn mực để thị trường BĐS phát triển bền vững”, VARS khẳng định: thị trường BĐS Việt Nam đã khép lại năm 2025 với nhiều tín hiệu tích cực, thể hiện qua sự cải thiện rõ nét cả về nguồn cung lẫn thanh khoản.
Liên kết giáo dục tại TP.HCM - Bài 7: Trường ĐH KHXH&NV “treo chứng chỉ, cấp cái gì?”
Liên kết giáo dục tại TP.HCM - Bài 7: Trường ĐH KHXH&NV “treo chứng chỉ, cấp cái gì?”
(Ngày Nay) - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM thời gian qua mở nhiều khoá học bồi dưỡng Phương pháp giảng dạy STEAM, Giá trị sống - Kỹ năng sống cho giáo viên các trường phổ thông, kèm lời giới thiệu sẽ cấp Chứng chỉ cho người học nếu hoàn thành tối thiểu 80% - 90% thời lượng.
NSƯT Lê Trung Thảo đảm nhận vai trò “3 trong 1” khi là tác giả, đạo diễn và diễn viên chính của vở diễn - Ảnh: Minh Khang
Lòng tự tôn dân tộc trong vở cải lương "Lưu vong - Khí tiết một trung thần"
(Ngày Nay) -Tối 10/1, Đoàn 1 Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang và NSƯT Lê Trung Thảo tái diễn vở cải lương lịch sử "Lưu vong - Khí tiết một trung thần" - tác phẩm mà Trung Thảo đảm nhận cả 3 vai trò tác giả - đạo diễn - diễn viên chính, từng gây ấn tượng tại Liên hoan Cải lương toàn quốc 2024 ở Cần Thơ.
 Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tham vọng ở Mỹ Latinh của chính quyền Trump
(Ngày Nay) - Từ cảnh báo can thiệp quân sự, gây áp lực kinh tế đến thao túng chính trường, chiến lược của chính quyền Trump đang đẩy 3 quốc gia Mỹ Latinh khác vào thế khó giữa bảo vệ chủ quyền và phụ thuộc kinh tế Mỹ.