Kính thiên văn James Webb phát hiện các cụm sao thời sơ khai của vũ trụ

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Kính viễn vọng không gian James Webb mới đây đã phát hiện 5 cụm sao khổng lồ tồn tại từ thời sơ khai của vũ trụ, mở ra cơ hội giúp các nhà khoa học hiểu thêm về cách thức các thiên hà hình thành. Nghiên cứu đã được đăng trên tạp chí Nature.
Những cụm sao nằm trong thiên hà Cosmic Gems Arc. Ảnh: ESA
Những cụm sao nằm trong thiên hà Cosmic Gems Arc. Ảnh: ESA

Năm cụm sao này là những cụm sao cổ xưa nhất từng được quan sát thấy, xuất hiện 460 triệu năm sau vụ nổ Big Bang, thời điểm tuổi của vũ trụ bằng 3% tuổi hiện tại. Những cụm sao này nằm trong Cosmic Gems Arc - một thiên hà do kính thiên văn Hubble phát hiện vào năm 2018.

Đồng tác giả nghiên cứu đến từ Đại học Stockholm (Thụy Điển), Adelaide Claeyssens cho biết việc phát hiện 5 cụm sao hình cầu cổ xưa đánh dấu lần đầu tiên các nhà khoa học có thể quan sát nhưng vật thể như vậy ở khoảng cách này. Điều này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn việc hình thành các cụm sao có thể quan sát thấy ở vũ trụ lân cận, cũng như ảnh hưởng của các cụm sao đối với việc hình thành các thiên hà.

Bà Angela Adamo, người đứng đầu nhóm nghiên cứu cũng đến từ Đại học Stockholm, nhận định những cụm sao này hoàn toàn khác với những gì các nhà khoa học nhìn thấy trong vũ trụ hiện nay.

Theo nhà khoa học này, Ngân Hà hiện có khoảng 170 cụm sao hình cầu. Từng có hàng nghìn cụm sao như vậy trước khi chúng tan rã và phân tán khi Ngân Hà giãn nở. Những cụm sao sống sót tương đối nhẹ, có khối lượng không đáng kể so với toàn bộ các ngôi sao khác trong Ngân Hà. Tuy nhiên, 5 cụm sao trong Cosmic Gems Arc thực sự nặng, chiếm gần 1/3 tổng khối lượng Ngân Hà.

Một nghiên cứu khác gần đây cho rằng các ngôi sao gần trung tâm của các cụm sao này nặng hơn Mặt Trời 10.000 lần. Theo nhà nghiên cứu Adamo, các ngôi sao này tạo ra bức xạ khổng lồ, góp phần định hình cách thức các thiên hà tạo ra các ngôi sao và cách thức phân bố khí xung quanh các thiên hà. Bà nêu rõ vào cuối cuộc đời ngắn ngủi, một số ngôi sao khổng lồ này tạo ra những hố đen, thậm chí những hố đen siêu nặng nằm ở trung tâm các thiên hà.

Để mở rộng hiểu biết, các nhà nghiên cứu muốn tìm hiểu thêm các cụm sao hình cầu còn tồn tại từ thời vũ trụ sơ khai và kính thiên văn James Webb sẽ hỗ trợ các nhà khoa học trong cuộc tìm kiếm này. Tuy nhiên, bà Adamo nhấn mạnh Kính thiên văn cực lớn của Đài quan sát Nam Âu dự kiến bắt đầu quét bầu trời vào năm 2028, mới giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn quá trình vật lý bên trong Ngân Hà. Do đó, các nhà khoa học sẽ phải chờ thêm vài năm nữa để hiểu hơn về sự hình thành các thiên hà cách đây hơn 13,2 tỷ năm.

Lần đầu Đông Nam Á, vắc xin cúm, não mô cầu, 6 trong 1 của Pháp sắp được sản xuất tại Việt Nam
Lần đầu Đông Nam Á, vắc xin cúm, não mô cầu, 6 trong 1 của Pháp sắp được sản xuất tại Việt Nam
(Ngày Nay) -  Ngày 10/9/2026, trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Pháp tại Paris, Tập đoàn dược phẩm Sanofi (Pháp) và Công ty Vắc xin Việt Nam (VNVC) đã báo cáo tiến độ triển khai tích cực hợp tác sản xuất vắc xin thế hệ mới đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á. Hai bên cũng trao tuyên bố chung chính thức công bố ưu tiên sản xuất 3 loại vắc xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu cho trẻ em và người lớn.
Nhà thiết kế Việt kiều Thái Nguyễn mang ký ức về Áo dài từ Việt Nam theo mình trong hành trình tại Mỹ.
Áo dài và sợi dây kết nối với quê hương
(Ngày Nay) - Có những thứ người ta mang theo khi rời quê hương không nằm trong hành lý. Đó có thể là món ăn vẫn được nấu trong gia đình, một ngôn ngữ cha mẹ cố gắng giữ lại cho con cái, hay một phong tục chỉ trở về vài lần trong năm. Với nhiều người Việt sống ở nước ngoài, Áo dài cũng là một phần của mối liên hệ ấy.
Quảng Trị: Người dân phản ánh xe chở vật liệu gây nguy hiểm giao thông tại xã Trường Sơn
Quảng Trị: Người dân phản ánh xe chở vật liệu gây nguy hiểm giao thông tại xã Trường Sơn

(Ngày Nay) - Công tác vận chuyển đá tại xã Trường Sơn (Quảng Trị) hiện đang bộc lộ một số bất cập như: hàng hóa chất vượt thành thùng, có dấu hiệu quá khổ, quá tải; vật liệu rơi vãi trên đường; xe tải dừng đỗ gây ách tắc giao thông... Thực trạng này đặt ra yêu cầu phải nâng cao quản lý, hướng tới mục tiêu xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh và bền vững.

Tôn vinh các cá nhân và tập thể được trao tặng giải thưởng Trần Văn Khê 2026 (lần II) - Ảnh: Linh Bảo
“Di sản từ trái tim” Trần Văn Khê tiếp tục lan tỏa
(Ngày Nay) -Tối 10/9, bất chấp cơn mưa nặng hạt, đông đảo chuyên gia, người làm công tác nghiên cứu và người yêu thích âm nhạc dân tộc đã có mặt tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang (phường Bến Thành, TPHCM) thưởng thức chương trình giao lưu, nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Di sản từ trái tim”.