Theo dữ liệu do World Weather Attribution (WWA), một nhóm nghiên cứu chuyên tìm hiểu vai trò của hiện tượng nóng lên toàn cầu đối với các sự kiện thời tiết cực đoan, tổng hợp, các vụ cháy rừng từ tháng 1 đến tháng 4/2026 đã gây ra mức độ thiệt hại chưa từng thấy. Ngọn lửa đã thiêu rụi hơn 150 triệu hecta diện tích tự nhiên, cao hơn 20% so với kỷ lục trước đó.
Các nhà nghiên cứu nhận định, các kỷ lục về nhiệt độ có thể bị phá vỡ trong năm 2026, gây ra tình trạng hạn hán diện rộng cũng như hỏa hoạn, khi tác động của biến đổi khí hậu do con người gây ra kết hợp cùng hiệu ứng "El Nino" vô cùng khốc liệt.
"Mặc dù ở nhiều khu vực trên toàn cầu, mùa cháy rừng vẫn chưa đến giai đoạn đỉnh điểm, nhưng sự khởi đầu dồn dập này, kết hợp với dự báo về El Nino, cho thấy chúng ta đang phải đối mặt với một năm đặc biệt khắc nghiệt sắp diễn ra", ông heodore Keeping, chuyên gia về cháy rừng tại Đại học Imperial College London, đồng thời là thành viên của nhóm WWA, cho biết.
Theo vị chuyên gia này, tính đến thời điểm hiện nay, đã có tới 85 triệu hecta rừng bị thiêu rụi tại châu Phi, cao hơn 23% so với kỷ lục 69 triệu hecta trước đó.
Ông Keeping giải thích, tình trạng hỏa hoạn gia tăng bất thường ở châu Phi bắt nguồn từ sự chuyển đổi nhanh chóng từ điều kiện cực kỳ ẩm ướt sang cực kỳ khô hạn.
Lượng mưa lớn đã thúc đẩy thảm thực vật phát triển mạnh trong mùa sinh trưởng trước đó, tạo ra nguồn nhiên liệu dồi dào nuôi dưỡng các đám cháy xavan, hiện tượng hỏa hoạn bùng phát với tốc độ chóng mặt trên các đồng cỏ khô, do hạn hán và nắng nóng gây ra trong vài tháng qua.
Nguy cơ El Nino đổ bộ ngay trong tháng 5
Theo chuyên gia Keeping, các vụ hỏa hoạn tại châu Á đã thiêu rụi tới 44 triệu hecta từ đầu năm 2026 đến nay, cao hơn gần 40% so với năm kỷ lục trước đó là năm 2014. Trong đó, Ấn Độ, Myanmar, Thái Lan, Lào và Trung Quốc nằm trong số những quốc gia chịu thiệt hại nặng nề nhất.
Ông cảnh báo nguy cơ cháy rừng có thể diễn biến tồi tệ hơn vào cuối năm nay, khi El Nino làm tăng khả năng xảy ra nắng nóng khắc nghiệt và hạn hán tại Australia, Canada, Mỹ và rừng mưa Amazon.
Chuyên gia Keeping nhấn mạnh: "Khả năng xảy ra các vụ cháy lớn nguy hiểm có thể đạt mức cao nhất mà chúng ta từng chứng kiến trong lịch sử gần đây nếu một đợt El Nino mạnh thực sự hình thành".
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) hồi tháng 4/2026 cho biết, điều kiện thời tiết El Nino, do sự nóng lên của nhiệt độ mặt nước biển ở Thái Bình Dương gây ra, dự kiến sẽ bắt đầu vào tháng 5/2026.
Cơ quan trực thuộc Liên hợp quốc này cảnh báo, hiện tượng trên có thể gây ra hạn hán ở Australia, Indonesia và một số khu vực thuộc Nam Á, cũng như lũ lụt ở nhiều khu vực khác, đồng thời có nguy cơ đẩy nền nhiệt độ lên cao.
Nhà khoa học khí hậu Friederike Otto tại Đại học Imperial College London, đồng thời là nhà đồng sáng lập tổ chức World Weather Attribution, nhận định: "Nếu có một đợt El Nino mạnh vào cuối năm nay, thì nguy cơ nghiêm trọng là tác động của biến đổi khí hậu và El Nino... sẽ dẫn đến những hiện tượng thời tiết cực đoan chưa từng có".
