Phát biểu tại buổi Lễ, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến đã biểu dương thị xã Sơn Tây cùng với các địa phương của Hà Nội trong thời gian qua đã có nhiều nỗ lực để bảo tồn, phát huy hiệu quả giá trị di tích, văn hóa - lịch sử trên địa bàn, triển khai nhiều hoạt động, chương trình phát động du lịch, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, từng bước khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên văn hóa cho sự phát triển bền vững của Thủ đô.
Nhấn mạnh theo quy hoạch chung phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, thị xã Sơn Tây sẽ phát triển theo hướng trở thành đô thị vệ tinh của Hà Nội với chức năng đô thị văn hóa, lịch sử, sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến cho rằng: Lễ kỷ niệm 200 năm Thành cổ Sơn Tây và Xúc tiến đầu tư phát triển du lịch là một hoạt động ý nghĩa, nằm trong chuỗi hoạt động của “Năm Du lịch Sơn Tây - xứ Đoài”, “Về Sơn Tây - về miền di sản” và đây sẽ là một trong những tiền đề quan trọng nhằm khơi dậy tiềm lực to lớn cho sự phát triển của thị xã trong thời gian tới.
Được hoàn thành vào đời vua Minh Mạng thứ 3 triều Nguyễn năm 1822, Thành cổ Sơn Tây vốn là thủ phủ, nơi đóng trụ sở của quan Tổng đốc vùng Tam tuyên (Sơn - Hưng - Tuyên), quản lý cả ba tỉnh Sơn Tây, Hưng Hóa và Tuyên Quang thời nhà Nguyễn...
Với vai trò là một trong “tứ trấn” thành bảo vệ kinh thành Thăng Long xưa, là di tích trọng điểm trong chuỗi các di sản nổi tiếng của vùng đất Sơn Tây - xứ Đoài, Thành cổ Sơn Tây đã trở thành một trong những biểu tượng của thị xã Sơn Tây nói riêng và vùng đất xứ Đoài nói chung.
Đến nay, trải qua 200 năm thăng trầm, nhiều hạng mục công trình của Thành cổ vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn, đó là: khuôn viên Thành cổ, hào nước, cổng Tây và cổng Nam của Thành… Bên cạnh những dấu ấn đậm nét về hệ thống các công trình kiến trúc, nghệ thuật, quần thể cây xanh trong Thành cổ cũng là điểm nhấn, tạo nên một hệ sinh thái vô cùng độc đáo, một không gian xanh giữa lòng đô thị, tạo nét cổ kính, trầm mặc và lãng mạn của di tích, điểm đến lý tưởng cho du khách hoài cổ, yêu thiên nhiên.
Hơn nữa, Thành cổ Sơn Tây còn có vị thế đặc biệt trong khu vực trung tâm di sản với mật độ di tích lịch sử, văn hóa đậm đặc, là điều kiện thuận lợi cho quy hoạch phát triển du lịch, tạo ra điểm nhấn hội tụ cho văn hóa Xứ Đoài.
Năm tháng trôi qua nhưng thời gian không thể xóa nhòa dấu tích lịch sử. Thành cổ vẫn còn đó uy nghiêm, cổ kính, thể hiện uy thế lịch sử hào hùng của dân tộc. Đáng chú ý, với tính chất quan trọng về văn hóa, lịch sử cùng kỹ thuật xây dựng thành độc đáo, năm 1994, được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích lịch sử và kiến trúc cấp quốc gia.
Với tư duy lấy văn hóa làm nền tảng, là tài nguyên để phát triển kinh tế xã hội, thời gian vừa qua, thị xã Sơn Tây đã triển khai đồng bộ các giải pháp để phát triển đô thị bền vững gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản, phát triển du lịch, trong đó chú trọng các mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, tâm linh, văn hóa và trải nghiệm trên cơ sở khai thác, phát huy một cách hiệu quả các tiềm năng về điều kiện tự nhiên, văn hóa - xã hội, lịch sử truyền thống và nguồn lực con người.
