Lý giải và cảnh báo về tình trạng ngộ độc thuốc lá điện tử

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Khác với thuốc lá làm nóng hay thuốc lá điện tử hệ đóng, thuốc lá điện tử hệ mở là sản phẩm mà người dùng có thể tùy ý pha thêm tinh dầu, thậm chí chất cấm vào để sử dụng, rất ảnh hưởng đến sức khỏe.
Thiếu cơ chế quản lý, thuốc lá điện tử lậu trở thành vỏ bọc của việc mua bán và sử dụng chất cấm.
Thiếu cơ chế quản lý, thuốc lá điện tử lậu trở thành vỏ bọc của việc mua bán và sử dụng chất cấm.

Liên tiếp các trường hợp ngộ độc khi hút thuốc lá điện tử trong thời gian qua khiến dư luận đặt câu hỏi về nguyên nhân của các ca ngộ độc này và tình trạng quản lý thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới khác bao gồm thuốc lá làm nóng hiện nay như thế nào.

“Chất lạ” trong thuốc lá điện tử lậu gây ngộ độc là chất gì?

Thử gõ cụm từ khóa “ngộ độc thuốc lá điện tử” sẽ thu được hàng loạt kết quả, trong đó có tới mấy trường hợp xảy ra liên tiếp trong thời gian ngắn, ở các địa phương khác nhau.

Gần đây nhất là trường hợp một nam thanh niên 18 tuổi nhập Bệnh viện 199 Đà Nẵng, được chẩn đoán ngộ độc khi hút thuốc lá điện tử bơm tinh dầu nhưng không rõ tinh dầu và chất được bơm bên trong là gì.

Trước đó, Khoa Điều trị tích cực, Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an tiếp nhận nữ sinh viên 20 tuổi ở quận Thanh Xuân, Hà Nội vào nhập viện trong tình trạng tím tái, vã mồ hôi, chân tay lạnh, suy hô hấp, đồng tử giãn tối đa, huyết áp tụt sâu, mạch nhanh, nguy cơ ngừng tuần hoàn.

Nguyên nhân được xác định bệnh nhân bị ngộ độc một chất ma túy chứa bên trong lớp vỏ của một loại thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc.

Trong khi đó, thực tế hiện nay toàn bộ các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đều chưa được cấp phép kinh doanh tại Việt Nam mà trôi nổi trên thị trường dưới dạng hàng xách tay, nhập lậu, không rõ nguồn gốc xuất xứ và không được kiểm soát chất lượng.

Đối với các trường hợp ngộ độc khi sử dụng thuốc lá điện tử, các chuyên gia cho biết, đều liên quan đến loại thuốc lá điện tử hệ mở (opened system).

Khác với thuốc lá làm nóng hay thuốc lá điện tử hệ đóng (closed system), thuốc lá điện tử hệ mở là sản phẩm mà người dùng có thể tùy ý pha thêm tinh dầu, thậm chí chất cấm vào để sử dụng.

Chính vì đặc điểm này mà thuốc lá điện tử hệ mở, cùng với nhiều loại thực phẩm, nước uống khác đã trở thành công cụ “núp bóng” của người bán và người dùng ma túy.

Các nước tiên tiến cấp phép cho sử dụng loại thuốc lá thế hệ mới nào?

Lấy ví dụ về trường hợp của Mỹ, các chuyên gia cho biết rằng không phải tất cả sản phẩm thuốc lá điện tử mà chỉ có một loại hệ thống đóng đi kèm với tinh dầu hương thuốc lá mới được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) kiểm nghiệm và cho phép thương mại hóa.

Ngoài ra, cơ quan này cũng đã thông qua một sản phẩm thuốc lá làm nóng và một vài sản phẩm thuốc lá thế hệ mới sử dụng qua đường uống.

Dù vẫn không khuyến khích hành vi hút thuốc lá dưới bất kỳ dạng nào nhưng việc cấp phép cho một số loại thuốc lá thế hệ mới nói trên thể hiện sự thừa nhận của FDA đối với khả năng giảm tác hại của một số sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

FDA cũng phân biệt rõ sự khác nhau về mặt cấu tạo và bản chất giữa thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng, đồng thời cẩn trọng trong việc ngăn chặn việc người dùng tự ý pha trộn thêm các chất khác, tránh các rủi ro liên quan đến việc sử dụng sản phẩm sai mục đích, sai đối tượng.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) đã xếp thuốc lá làm nóng thuộc danh mục sản phẩm thuốc lá, bởi đặc tính được làm từ nguyên liệu thuốc lá nhưng khác thuốc lá truyền thống ở điểm chỉ nung nóng nguyên liệu thuốc lá tự nhiên ở mức nhiệt độ dưới 350 độ C, thấp hơn nhiệt độ khi đốt thuốc lá điếu (khoảng 800-900 độ C), không tạo ra khói từ phản ứng đốt cháy, mà tạo ra khí hơi (aerosol) có chứa nicotine.

Người dùng cũng không thể tự ý pha trộn bất kỳ chất gì khác khi sử dụng thuốc lá làm nóng.

Từ thực tế về thuốc lá điện tử và các loại thuốc lá thế hệ mới hiện nay đặt ra yêu cầu về việc cần có tiêu chuẩn quốc gia cho tất cả các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới để chấp thuận các sản phẩm đạt tiêu chuẩn và kiểm soát tất cả các sản phẩm thuốc lá.

Dưới góc nhìn của giới luật sư, xét về định nghĩa của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá Việt Nam, thì thuốc lá làm nóng chính là sản phẩm thuốc lá “dạng khác” và cần phải được đưa vào khuôn khổ quản lý, cần có quy định pháp luật để áp dụng khi có vi phạm xảy ra trong lĩnh vực này.

Chia sẻ quan điểm về vấn đề này, nhiều chuyên gia y tế đầu ngành cũng cho rằng, Việt Nam cần sớm đưa thuốc lá thế hệ mới vào quản lý dưới luật hiện hành.

Việc này không chỉ nhằm hạn chế sự mất kiểm soát của thị trường buôn lậu làm phát sinh nhiều hệ lụy ảnh hưởng đến sức khỏe của người dùng và cộng đồng, mà còn là một giải pháp mang tính nhân văn cho người hút thuốc lá điếu chưa hoặc không thể cai nghiện.

Trước một số quan ngại rằng nếu đưa thuốc lá thế hệ mới vào quản lý sẽ gây phát sinh một số hệ luỵ khác, Phó Giáo sư-Tiến sỹ-Bác sỹ Trần Văn Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Phổi Việt Nam, Chủ tịch Liên chi hội Hô hấp Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng “chúng ta nên tham khảo những chính sách quản lý tốt trên thế giới. Vấn đề quản lý chặt chẽ chừng nào là do trình độ của chúng ta”.

Hơn 200.000 lao động ở Đồng Nai bị ảnh hưởng do thiếu đơn hàng
Hơn 200.000 lao động ở Đồng Nai bị ảnh hưởng do thiếu đơn hàng
(Ngày Nay) - Ngày 30/11, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội tỉnh Đồng Nai cho biết, hiện trên địa bàn tỉnh có 100 doanh nghiệp sử dụng khoảng hơn 200.000 lao động bị ảnh hưởng thu nhập, mất việc làm. Nguyên nhân do nhiều doanh nghiệp đang thiếu đơn hàng sản xuất.
Ảnh chụp tại Van Gogh Expo, London, tháng 11/2022.
Trải nghiệm nhập vai thực tế ảo London: Bước vào tranh của Van Gogh
(Ngày Nay) - Bạn đã bao giờ mơ ước được bước vào một bức tranh, được tận mắt chứng kiến những sắc màu làm say lòng người, dạo bước giữa đồng hoa hướng dương, lắng nghe tiếng sóng biển rì rào, ngắm vầng trăng bạc trên cao? Triển lãm “vô thực” Van Gogh – The Immersive Experience chính là tấm vé giúp bạn đặt chân đến một xứ sở diệu kỳ
Masterise Homes chính thức giới thiệu Sales Gallery kiêm lifestyle hub lớn nhất Việt Nam với quy mô lên đến 10.000 m2.
Masterise Homes chính thức khai trương Sales Gallery
(Ngày Nay) - Sáng 29 tháng 11 năm 2022, Masterise Homes chính thức khai trương Sales Gallery của dự án The Global City. Đây được xem là Sales Gallery lớn nhất Việt Nam với quy mô 10.000 m 2 , được thiết kế độc đáo và quy mô kết hợp với công nghệ tiên tiến lần đầu tiên xuất hiện tại dự án Khu đô thị The Global City , được thiết kế bởi công ty kiến trúc hàng đầu thế giới Foster + Partners .
Nguy cơ của phi toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới
Nguy cơ của phi toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới
(Ngày Nay) - Lãnh đạo Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã cảnh báo ảnh hưởng tiêu cực của phi toàn cầu hóa đối với kinh tế thế giới, đồng thời cho rằng cần áp dụng các biện pháp thông minh để đa dạng hóa nguồn cung.
Jack Ma đang sống tại Tokyo
Jack Ma đang sống tại Tokyo
(Ngày Nay) - Tờ Financial Times cho biết tỷ phú Jack Ma đang sinh sống ở Tokyo cùng gia đình, sau khi ông có những phát biểu mang tính công kích chính phủ Trung Quốc.