Đó là nhận định ban đầu của Luật sư Lê Trung Phát - Giám đốc Hãng Luật Lê Trung Phát, đoàn Luật sư TP.HCM, khi được hỏi về sự vụ bà Nguyễn Thị Nhành (SN 1922) ở thôn Kim Thạch, xã Nghĩa Hà, TP.Quảng Ngãi (tỉnh Quảng Ngãi) bị mất đất sau khi cho mượn. “Nhưng trước hết, cơ quan công an cần phải vào cuộc điều tra xem có hành vi làm giả sổ đỏ, sử dụng sổ đỏ để mua bán đất hay không”, vị luật sư này nói thêm.
Gia đình bà Nhành gửi đơn tố cáo lên công an
Như Ngày Nay đã thông tin, bà Nhành được cha mẹ cho thừa kế thửa đất số 1177, tờ bản đồ số 7, diện tích 470 m2, ở thôn Kim Thạch, xã Nghĩa Hà, TP.Quảng Ngãi (trước đây thuộc huyện Tư Nghĩa), tỉnh Quảng Ngãi. Năm 1976, ông Mai Ngọc Toản, là đồng đội của chồng bà Nhành trở về sau tập kết, do chưa có chỗ ở nên mượn vợ chồng bà Nhành 50 m2 đất để dựng tạm nhà đất (trại) ở góc tây thửa đất 1177 để ở tạm và được bà Nhành đồng ý.
Năm 1977, ông Toản được cấp đất làm nhà nhưng không trả lại đất cho bà Nhành mà để cho vợ chồng cháu của mình là Phạm Bá Quang (SN 1945) và Mai Thị Tỵ (SN 1953) được tiếp tục ở lại. Sau đó, gia đình bà Nhành liên tục có đơn khiếu nại lên các cấp, yêu cầu ông Quang bà Tỵ trả đất.
Đến năm 2001, ông Trần Văn Nhân - Chủ tịch UBND huyện Tư Nghĩa đã ký ban hành Quyết định số 392/QĐ-UBND ngày 3/10/2001, công nhận quyền sử dụng diện tích 5,5 m x 17 m (tức 93,5 m2) của thửa đất 1177 của bà Nhành cho ông Phạm Bá Quang. Không hài lòng với quyết định đó của huyện Tư Nghĩa, gia đình bà Nhành khiếu nại lên cấp tỉnh.
Ngày 27/12/2006, ông Nguyễn Xuân Huế - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi ký Quyết định số 3389/QĐ-UB, công nhận Quyết định 392 của UBND huyện Tư Nghĩa, bác bỏ khiếu nại của gia đình bà Nhành.
Lí do UBND huyện Tư Nghĩa “cắt” 93,5 m2 đất của bà Nhành cho ông Quang và UBND tỉnh Quảng Ngãi công nhận quyết định đó của UBND huyện Tư Nghĩa, là cho rằng giữa gia đình bà Nhành và phía ông Quang có sự đổi đất. “Nhưng trên thực tế, bà nội tôi có đổi đất với người khác chứ không phải với gia đình ông Toản, ông Quang như các quyết định trên lập luận. Việc này, chúng tôi còn lưu giữ giấy tờ để làm chứng”, ông Đinh Thiên Mai (SN 1979) cháu nội bà Nhành cho biết. Ông Mai là người được bà Nhành ủy quyền theo đuổi vụ việc này.
 |
Ở tuổi gần 100, bà Nhanh mong muốn sớm được giải quyết vụ việc mà bà theo đuổi mấy chục năm qua. Ảnh: Lê Xuân Thọ |
Khi việc đòi đất còn đang xảy ra, thì cuối năm 2020 một người đàn ông tên Trang đến nhà bà Nhành nói đã mua miếng đất này từ ông Quang, yêu cầu nhà bà Nhành không được gây cản trở và giao đất. Ông Trang này cũng đưa cho gia đình bà Nhành một bản photo GCN QSDĐ (sổ đỏ) AM 872805 đối với thửa đất số 1177, tờ bản đồ số 7, có diện tích 277,5 m2, loại đất ở nông thôn, tại thôn Kim Thạch, xã Nghĩa Hà, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi, được cấp ngày 22/5/2008, do ông Huỳnh Văn Tráng - PCT UBND huyện Tư Nghĩa ký cấp cho vợ chồng ông Phạm Bá Quang, Mai Thị Tỵ.
“Tuy nhiên, khi chúng tôi yêu cầu cho xem bản chính sổ đỏ trên thì ông Trang nhiều lần lờ đi. Vì nghi ngờ sổ đỏ này, chúng tôi đến Văn phòng ĐKĐĐ tỉnh Quảng Ngãi - Chi nhánh TP.Quảng Ngãi đề nghị cung cấp dữ liệu liên quan. Kết quả, không có hồ sơ cấp sổ đỏ cho vợ chồng ông Quang bà Tỵ như cuốn sổ photo trên”, ông Mai cho biết thêm.
Đồng thời, ngày 10/3, ông Mai đã nộp đơn tố cáo ông Quang bà Tỵ lên Công an TP.Quảng Ngãi với hai nội dung: Điều tra nguồn gốc “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” có số hiệu: AM 872805, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: H00930 được UBND huyện Tư Nghĩa cấp cho vào 22/5/2008 đối với thửa đất 1177, tờ bản đồ số 7, mang tên ông Phạm Bá Quang và bà Mai Thị Tỵ, do ông Huỳnh Văn Tráng - PCT. UBND huyện Tư Nghĩa ký cấp ngày 22/5/2008; có thật sự diễn ra sự việc 277,5 m2 đất của gia đình bà Nhành đang đòi nhưng vợ chồng ông Quang bà Tỵ hành đem bán cho người khác.
Cùng ngày, đơn tố cáo này được Công an TP.Quảng Ngãi tiếp nhận.
“Có thể khởi tố hình sự hai tội danh”
Liên quan đến hai nội dung mà gia đình bà Nhành tố cáo ông Quang bà Tỵ lên Công an TP.Quảng Ngãi. Luật sư Lê Trung Phát cho rằng trong trường hợp này, cơ quan công an cần sớm vào cuộc để điều tra sự việc, bởi có dấu hiệu của việc vi phạm pháp luật về hình sự.
Theo luật sư Phát, Luật Đất đai quy định có hai trường hợp được cấp sổ đỏ, đó là cấp lần đầu và khi có sự biến động. Hồ sơ cấp sổ đỏ phải lưu tại cơ quan có thẩm quyền cấp.
“Với kết quả trả lời của Văn phòng ĐKĐĐ tỉnh Quảng Ngãi - Chi nhánh TP.Quảng Ngãi, thì có thể xác định rằng hồ sơ liên quan đến việc cấp sổ đỏ cho ông Quang và bà Tỵ là không có, đồng nghĩa với việc có thể là cơ quan chức năng chưa từng cấp GCN QSDĐ đối với thửa đất 1177 cho hai người này. Như vậy, về mặt pháp lý, hai người này không phải là người được cấp quyền sử dụng đất hợp pháp”, luật Phát cho biết.
 |
Dữ liệu của Văn phòng ĐKDDĐ tỉnh Quảng Ngãi - Chi nhánh TP.Quảng Ngãi cho thấy không có hồ sơ cấp GCN QSDĐ đối với thông tin theo bản photo giấy GCN QSDĐ này. Ảnh: Lê Xuân Thọ |
Luật sư Phát giải thích thêm: “Thế nhưng, cuối năm 2020, ông Trang đến nhà bà Nhành nói đã mua thửa đất trên từ ông Quang bà Tỵ. Thời điểm này đang áp dụng Luật Đất đai 2013 và theo luật, hợp đồng chuyển nhượng phải có GCN QSDĐ bản chính, phải được công chứng hoặc chứng thực. Nhưng ông Trang mãi không cho nhà bà Nhành xem bản chính GCN QSDĐ, thì khả năng cao là ông Quang và và Tỵ đã làm giả GCN QSDĐ để giao dịch với ông Trang”.
Từ đó, luật sư Phát đi đến nhận định đây là hành vi có yếu tố vi phạm pháp luật hình sự, mà cụ thể là “Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Nếu quá trình điều tra của cơ quan công an, kết luận rằng GCN QSDĐ mà ông Quang bà Tỵ dùng để giao dịch với ông Trang là giả. Thì ngoài tội lừa đảo, họ còn bị khởi tố “Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức” theo Điều 267 Bộ Luật Hình sự 1999 hoặc các điều luật tương đương tại Bộ Luật Hình sự năm 2015. Việc áp dụng điều luật của bộ luật nào, phụ thuộc vào việc xác định thời điểm là sổ giả và thời điểm chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
Luật sư Phát cũng cho biết thêm, với “Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, tùy thuộc vào giá trị chiếm đoạt, mà người chiếm đoạt sẽ bị khởi tố và đối mặt với khung hình phạt tù từ 6 tháng đến tử hình; với “Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức” thì có thể bị xử phạt từ 6 tháng đến 7 năm tù giam.
