Nhãn xuồng cơm vàng là giống bản địa có từ lâu ở Bà Rịa - Vũng Tàu. Chất đất cát giàu hàm lượng kali, số giờ nắng phân bố đều trong năm dao động 2.370- 2.850 giờ, lượng mưa trung bình 1.600 mm kết hợp với gió biển thổi vào đã tạo điều kiện thuận lợi cho loại trái cây này phát triển, cho hương vị đặc trưng. Nhãn có trái to, cơm vàng và dày, vị ngọt thơm nên được nhiều người yêu thích.
Hiện, diện tích trồng nhãn xuồng cơm vàng trên toàn tỉnh đạt 700 ha tập trung tại TP Vũng Tàu và các huyện Tân Thành, Xuyên Mộc, Đất Đỏ. Riêng tại xã Hòa Hiệp, huyện Xuyên Mộc, diện tích canh tác nhãn xuồng đạt 100 ha, trong đó có 6 ha nhãn xuồng cơm vàng của hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ Nhân Tâm được chứng nhận VietGAP từ năm 2013.
Dù chất lượng quả ngon và khả năng hạn chế dịch bệnh tốt nhưng bộ rễ của cây nhãn xuồng, cơm vàng yếu nên cây sinh trưởng chậm. Để nhân rộng giống nhãn này, năm 1997, Sở nông nghiệp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phối hợp và Trung tâm Nghiên cứu cây ăn quả miền Đông Nam bộ thực hiện quy trình ghép cải tạo giống nhãn xuồng cơm vàng trên các cây nhãn tiêu da bò.
Sau một thời gian, các cây ghép chuyển giống nhãn xuồng cơm vàng phát triển mạnh, cho năng suất, chất lượng cao và được trồng đại trà từ năm 1998 tại một số vùng trên địa bàn tỉnh.
Hiện nay, hợp tác xã Nông nghiệp Dịch vụ Nhân Tâm có 6 hộ nông dân tham gia trồng nhãn xuồng theo tiêu chuẩn VietGAP với kinh phí đầu tư ban đầu của mỗi nhà vườn khoảng 200 triệu đồng. Để tạo quả nhãn xuồng cơm vàng sạch, chất lượng cao, các hộ nông dân đều tuân thủ các quy định sản xuất theo VietGAP từ khâu làm đất; kiểm nghiệm đất, nước tưới; xuống giống chăm sóc, bón phân (hữu cơ, phân chuồng chủ yếu) đến hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo đúng chủng loại, liều lượng, thời gian, tần suất... Ngoài ra, họ còn sử dụng lưới để bao phủ khắp vườn cây của mình nhằm hạn chế sâu bệnh cũng như bảo toàn sản lượng nhãn thu hoạch của mình.
 Vườn nhãn xuồng cơm vàng của chủ hộ Lê Văn Tường thuộc Hợp tác xã Nông nghiệp Dịch vụ Nhân Tâm. Ảnh: Bizmedia. |
Bên cạnh đó, bà con xã viên còn tự đóng góp mỗi người 20 triệu đồng để đầu tư xây dựng nhà xưởng sơ chế đóng gói, bảo quản theo đúng tiêu chuẩn, đáp ứng theo yêu cầu của khách hàng nhằm đưa sản phẩm nhãn xuồng cơm vàng sạch của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đến gần với người tiêu dùng hơn nữa. Từ năm 2014 đến nay, nhãn xuồng cơm vàng của hợp tác xã đều được dán tem VietGAP với đầy đủ thông tin về mã vạch, địa chỉ đơn vị sản xuất, số điện thoại...
Sản phẩm nhãn xuồng cơm vàng của hợp tác xã được các siêu thị Co.op Mart, Sài Gòn Mart và Metro nhận bao tiêu với sản lượng khoảng 50 tấn mỗi năm. Giá bán trung bình 60.000 đồng một kg và cao hơn từ 10.000 đến 15.000 đồng so với các loại nhãn khác. Trung bình, mỗi nhà vườn thu lãi khoảng 250 triệu đồng một ha.
"Với mức giá bán cao và ổn định, bà con xã viên không còn lo ngại đến tình trạng được mùa mất giá, đồng thời cải thiện thu nhập. Trong năm nay, hợp tác xã sẽ ra mắt sản phẩm mứt nhãn xuồng cơm vàng", ông Lê Văn Tường - Giám đốc hợp tác xã cho biết.
