Chương trình do Viện Goethe Hà Nội, Đại sứ quán Phần Lan và Quỹ Abilis đồng tổ chức, trong khuôn khổ “Đồng cam cộng hưởng - Tuần lễ Sân khấu và nghệ thuật trình diễn bao hàm” do mạng lưới EUNIC Việt Nam thực hiện. Tọa đàm mở ra cuộc trao đổi về trải nghiệm của người có khuyết tật, những cách họ tiếp cận không gian sáng tạo và cơ hội để họ tham gia sâu hơn vào đời sống nghệ thuật.
Phát biểu tại chương trình, bà Thái Mai Lan, Viện trưởng Viện Goethe Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh: “Cần mở rộng điều kiện để người có khuyết tật tham gia đời sống văn hóa, nghệ thuật. Khi trực tiếp sáng tạo tác phẩm, họ có thể đóng góp những giá trị và ngôn ngữ nghệ thuật mới, đồng thời đưa đến các góc nhìn khác biệt”. Bà kỳ vọng những cuộc đối thoại như vậy sẽ góp phần tìm ra hướng đi phù hợp, khuyến khích người có khuyết tật tham gia nhiều hơn vào lĩnh vực này.
Cùng trao đổi tại tọa đàm là bà Alice Fox, học giả, nghệ sĩ thực hành nghệ thuật bao hàm, từng là Trưởng khoa Nghệ thuật tại Đại học Brighton (Anh); ông Nguyễn Hoàng Tùng, diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất, nhà nghiên cứu nghệ thuật sân khấu, giảng viên Trường đại học Sân khấu-Điện ảnh Hà Nội; và Tiến sĩ Võ Thị Hoàng Yến, nhà sáng lập Trung tâm Nghiên cứu và phát triển năng lực người khuyết tật (DRD). Các diễn giả tập trung bàn về những trở ngại người có khuyết tật gặp phải khi tham gia hoạt động nghệ thuật, đồng thời đề xuất cách cải thiện việc đào tạo và môi trường làm việc trong ngành.
Ở khía cạnh đào tạo, ông Nguyễn Hoàng Tùng cho rằng chương trình chuyên nghiệp dành cho người có khuyết tật cần được thiết kế phù hợp, thay vì áp dụng nguyên các khung chương trình hiện có. Tiến sĩ Võ Thị Hoàng Yến bổ sung rằng giảng viên cũng cần được trang bị kỹ năng và phương pháp làm việc với người khuyết tật. Theo bà, đây là một trong những điều kiện để xây dựng môi trường bình đẳng, giúp người học phát huy khả năng sáng tạo.
 |
Các diễn giả trao đổi về tiềm năng của nghệ thuật bao hàm với người có khuyết tật |
Bên cạnh nội dung đào tạo, bà Alice Fox đề cập đến những điều chỉnh cần thiết để người khuyết tật tiếp cận kiến thức và kỹ năng. Bà cho biết Đại học Brighton đã áp dụng nhiều hình thức giáo dục nhằm cải thiện trải nghiệm học tập cho cả người có khuyết tật và người không khuyết tật. Những thay đổi về cơ sở hạ tầng và phương pháp tiếp cận góp phần tạo nên môi trường học tập thuận tiện, bình đẳng và đáp ứng nhu cầu đa dạng.
Từ những trao đổi này, các diễn giả gợi mở một số hướng hỗ trợ người có khuyết tật sáng tạo, được ghi nhận và làm việc lâu dài trong lĩnh vực nghệ thuật, như phát triển giáo dục nghệ thuật, duy trì các không gian sáng tạo và mở rộng cơ hội tham gia ngành. Các chương trình nghệ thuật và hoạt động gây quỹ cũng có thể tăng cường sự gắn kết, đồng thời tạo điều kiện để người có khuyết tật sáng tạo những tác phẩm truyền cảm hứng.
Không chỉ đề cập đến cơ hội sáng tạo và đào tạo, Tiến sĩ Võ Thị Hoàng Yến còn nhấn mạnh ý nghĩa của việc người có khuyết tật hiện diện trong các tác phẩm văn hóa, nghệ thuật và truyền thông. Theo bà, những hình ảnh và câu chuyện đa dạng có thể góp phần thúc đẩy sự thấu hiểu, giảm định kiến về người có khuyết tật.
Tuần lễ Sân khấu và nghệ thuật trình diễn bao hàm “Đồng Cam Cộng Hưởng” diễn ra từ ngày 20–25/10/2026 tại Hà Nội, với các hoạt động ở Nhà hát Tài năng trẻ, Viện Goethe Hà Nội, ATH Theater, Casa Italia, Rạp Chuông Vàng và Rạp Ngọc Khánh. Chương trình gồm 8 tác phẩm biểu diễn, 2 workshop, 3 tọa đàm và chương trình chiếu phim tài liệu. Các đêm diễn chính gồm “Giấc mộng đêm hè”, “Hợp xướng Hy vọng”, “Lắng nghe điểm chạm”, “Kỳ quan”, “Tiếng rơi…”, “Tôi vẫn mơ (về) những giai điệu không biên giới”, “Bến Tằm” và “Những người mù”.
Chương trình do EUNIC Việt Nam tổ chức, Viện Goethe Hà Nội điều phối. Các đơn vị đồng hành gồm Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam; Đại sứ quán Áo, Italia, Phần Lan; Quỹ Abilis tại Việt Nam; Hội đồng Anh tại Việt Nam, Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội; Sân khấu rối Tòhe; Ơ Kìa Hà Nội, Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển Tài năng Điện ảnh TPD; Varan Vietnam, VYMI, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo.
