Chính phủ Nhật Bản dự kiến triển khai chính sách sớm nhất từ nửa cuối năm tài khóa 2027, tức từ tháng 10/2027 đến tháng 3/2028. Theo Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi hồi tháng 5/2026, cơ chế hỗ trợ mới phải được áp dụng chậm nhất vào tháng 6/2028. Tuy nhiên, Chính phủ đang tìm cách đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Hiện nay, chi phí sinh thường tại Nhật Bản không thuộc phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế công, ngoại trừ một số trường hợp cần can thiệp y tế như sinh mổ. Thay vào đó, Chính phủ cấp khoản trợ cấp cố định 500.000 yên (khoảng 3.100 USD) cho mỗi trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, tại các đô thị lớn, khoản trợ cấp này thường không đủ trang trải toàn bộ chi phí sinh nở, khiến các gia đình phải tự thanh toán phần chênh lệch.
Theo cơ chế mới, bảo hiểm y tế công sẽ thanh toán trực tiếp cho các cơ sở y tế theo mức giá thống nhất do Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi quy định. Mức chi trả cụ thể chưa được quyết định, song dự kiến cao hơn khoản trợ cấp 500.000 yên hiện nay đối với một ca sinh thường.
Chính phủ cũng dự kiến bổ sung khoản hỗ trợ tiền mặt cố định cho tất cả phụ nữ mang thai, sử dụng nguồn tài chính từ bảo hiểm y tế công. Khoản hỗ trợ này nhằm giảm thêm chi phí cho các gia đình, kể cả những trường hợp sinh mổ vốn đã thuộc diện bảo hiểm chi trả nhưng người bệnh vẫn phải thanh toán 30% chi phí trong phạm vi bảo hiểm. Mức hỗ trợ cụ thể dự kiến được xác định trước cuối năm 2026.
Tuy nhiên, mở rộng chính sách hỗ trợ cũng làm gia tăng áp lực tài chính đối với hệ thống bảo hiểm y tế. Trong năm tài khóa 2023, Nhật Bản đã chi khoảng 372 tỷ yên (2,31 tỷ USD) để hỗ trợ khoảng 770.000 ca sinh. Tổng chi dự kiến tăng khi cơ chế mới được triển khai, đặt ra yêu cầu cân đối nguồn quỹ và mức đóng bảo hiểm của người dân.
Trong khi đó, Hiệp hội các bác sĩ sản phụ khoa Nhật Bản cho biết khoảng 40% phòng khám sản khoa đang hoạt động thua lỗ theo cơ chế hiện hành. Hiệp hội đề nghị nâng mức thanh toán cơ bản cho mỗi ca sinh lên ít nhất 750.000 yên (khoảng 4.650 USD) để bảo đảm khả năng duy trì hoạt động của các cơ sở y tế. Tuy nhiên, nhiều quan chức Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi tỏ ra thận trọng trước đề xuất này.
Hỗ trợ chi phí sinh con là một trong những biện pháp Nhật Bản triển khai nhằm giảm áp lực kinh tế đối với các gia đình trẻ và ứng phó tình trạng tỷ lệ sinh thấp kéo dài. Tuy nhiên, việc xây dựng cơ chế mới vẫn đòi hỏi Chính phủ cân bằng giữa mở rộng phúc lợi, bảo đảm hoạt động của các cơ sở y tế và kiểm soát gánh nặng tài chính đối với người tham gia bảo hiểm.
