Cuộc khai quật do Cơ quan Cổ vật Israel (IAA) thực hiện trong khuôn khổ dự án xây dựng của Công ty Hạ tầng Giao thông Netivei Ayalon. IAA cho biết kết quả khai quật vượt xa những dự đoán ban đầu. Các nhà khảo cổ phát hiện một khu phức hợp được quy hoạch bài bản, với những con đường thẳng giao nhau. Dọc hai bên đường là nhiều căn phòng được sử dụng làm cửa hàng hoặc kho chứa, các cơ sở công nghiệp được trát vữa, lò nung gốm cùng nhiều hạng mục sản xuất khác.
Theo các nhà nghiên cứu, quy mô và cách bố trí cho thấy khu phức hợp có thể đã được các kỹ sư quy hoạch chi tiết từ trước, với sự hiểu biết, thậm chí có thể có sự chỉ đạo và tài trợ của chính quyền địa phương thời đó.
Vị trí của khu phức hợp cũng được cho là có ý nghĩa quan trọng. Địa điểm nằm gần tuyến đường chính nối Jaffa với Ramla - khi đó là thủ phủ hành chính của khu vực - và Jerusalem. Các nhà khảo cổ cho rằng khu phức hợp có thể nằm trên một tuyến đường phụ nối với trục giao thông quan trọng này. Khu vực xung quanh cũng có đất nông nghiệp màu mỡ và nguồn nước thuận lợi.
Các nhà nghiên cứu nhận định khu phức hợp có thể từng là một trung tâm thương mại và sản xuất quy mô lớn. Một khả năng khác là nơi đây thuộc về một khu dân cư lớn hơn chưa được phát hiện ở vùng lân cận.
Khu phức hợp được xây dựng vào khoảng thế kỷ VII hoặc VIII, dưới thời Umayyad và Abbasid, và hoạt động trong khoảng 150 năm trước khi bị bỏ hoang vì những nguyên nhân hiện chưa được xác định. Đến thế kỷ X, khu vực được tái định cư. Những ngôi nhà và cơ sở sản xuất được xây dựng, cùng nhiều tabun - loại lò nướng bằng đất sét phổ biến ở khu vực Trung Đông - được lắp đặt.
Đến cuối thế kỷ XI, trước cuộc chinh phục của quân Thập tự chinh, khu vực này một lần nữa bị bỏ hoang và không được tái định cư sau đó.
Ngoài các dấu tích kiến trúc, cuộc khai quật còn phát hiện hàng chục bình và đồ đựng bằng gốm, nhiều đèn dầu còn nguyên vẹn, các vật dụng bằng đồng dùng trên bàn ăn và đồ dùng mỹ phẩm. Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy đầu cuốc bằng sắt, một lưỡi liềm, nhiều đinh, hàng chục đồng tiền cùng số lượng lớn mảnh vỡ của đồ gốm và đồ thủy tinh sản xuất tại địa phương hoặc nhập khẩu từ nơi khác.
Theo IAA, tập hợp hiện vật này cung cấp những bằng chứng sinh động về đời sống văn hóa, hoạt động thương mại và nền kinh tế của khu vực cách đây khoảng 1.300 năm.
Bộ trưởng Di sản Israel Amichai Eliyahu cho rằng việc phát hiện các di tích cổ ngay trong một khu dân cư ở Ramat Gan một lần nữa cho thấy sự phong phú về lịch sử và khảo cổ của Israel. Theo ông, những phát hiện như vậy cho thấy “những cánh cửa nhìn vào các giai đoạn xa xưa của lịch sử có thể được mở ra ở bất cứ đâu”.
