Phát hiện một tiểu hành tinh quay quanh sao Barnard

(Ngày Nay) - Ngôi sao Barnard là một sao lùn đỏ, nhỏ và ít sáng hơn nhiều so với Mặt Trời. Ở khoảng cách 6 năm ánh sáng, đây là ngôi sao đơn lẻ gần nhất - không quay cùng với các ngôi sao khác - so với hệ mặt trời, và nằm gần Trái Đất.
Phát hiện một tiểu hành tinh quay quanh sao Barnard

Các nhà khoa học nghiên cứu các hành tinh ở gần có khả năng sinh sống đã rất phấn khích, khi có phát hiện đầu tiên về hành tinh được xác nhận quay quanh ngôi sao Barnard. Đây là một hành tinh đá có khối lượng khoảng 40% so với Trái Đất. Mặc dù hành tinh này, quay rất gần ngôi sao Barnard, có nhiệt độ bề mặt quá cao để có thể duy trì sự sống, song các nhà nghiên cứu đã tìm thấy những dấu hiệu về ba hành tinh khác có thể là những ứng viên tốt hơn.

Hành tinh đã được xác nhận, được gọi là Barnard b, có đường kính dự đoán khoảng ba phần tư so với Trái Đất, khoảng 6.000 dặm (9.700 km).

"Đây là một trong những hành tinh có khối lượng nhỏ nhất từng được phát hiện ngoài hệ mặt trời", nhà thiên văn học Jonay González Hernandez từ Viện Vật lý thiên văn Canarias tại Tenerife, Tây Ban Nha, tác giả chính của nghiên cứu được công bố trên tạp chí Astronomy & Astrophysics, cho biết. Trước đó, trong số các hành tinh trong hệ mặt trời chỉ có Sao Hỏa và Sao Thủy là nhỏ hơn.

Barnard b, với nhiệt độ bề mặt khoảng 125 độ C, quay quanh ngôi sao Barnard chỉ trong ba ngày Trái Đất ở khoảng cách gần hơn 20 lần so với khoảng cách từ Sao Thủy đến Mặt Trời trong hệ mặt trời của chúng ta.

Các hành tinh ngoài hệ mặt trời được gọi là ngoại hành tinh. Các nhà khoa học tìm kiếm những ngoại hành tinh có khả năng duy trì sự sống thường chú ý đến những hành tinh nằm trong "vùng có sự sống" xung quanh một ngôi sao, nơi không quá nóng cũng không quá lạnh, và có thể có nước trên bề mặt của hành tinh. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng một công cụ gọi là ESPRESSO trên Kính thiên văn rất lớn của Đài quan sát Nam Âu ở Chile để phát hiện ra hành tinh này. Ba hành tinh tiềm năng khác quay quanh ngôi sao Barnard dường như đều là hành tinh đá và nhỏ hơn Trái Đất, với khối lượng từ 20-30% so với khối lượng của Trái Đất. Hy vọng rằng ít nhất một trong số này có thể nằm trong vùng sống được.

Nếu được xác nhận, đây sẽ là ngôi sao duy nhất được biết đến có hệ thống đa hành tinh hoàn toàn bao gồm các hành tinh nhỏ hơn Trái Đất. Ngôi sao Barnard, nằm trong chòm sao Xà Phu (Ophiuchus), có khối lượng khoảng 16% của Mặt Trời, đường kính 19% của nó và ít nóng hơn nhiều. Nó cũng được ước tính có tuổi thọ gấp hơn hai lần Mặt Trời.

"Vì rất lạnh và nhỏ, ngôi sao này khá mờ nhạt, làm cho vùng sống được của nó gần với ngôi sao hơn nhiều so với trường hợp của Mặt Trời”, nhà thiên văn học Alejandro Suárez Mascareño từ Viện Vật lý thiên văn Canarias, đồng tác giả nghiên cứu cho biết. "Nó cũng là một ngôi sao rất yên tĩnh. Trong khi một số sao lùn đỏ khác thường phát nổ, ngôi sao Barnard không làm điều đó”.

Các ngoại hành tinh càng gần chúng ta, càng dễ nghiên cứu. Dễ dàng hơn để phát hiện các hành tinh đá có khối lượng nhỏ quay quanh sao lùn đỏ, ngôi sao phổ biến nhất trong thiên hà Ngân Hà của chúng ta, hơn là quanh các ngôi sao lớn hơn.

Chỉ có ba ngôi sao trong hệ Alpha Centauri, cách khoảng 4 năm ánh sáng, gần với hệ mặt trời của chúng ta hơn so với ngôi sao Barnard. Một năm ánh sáng là khoảng cách ánh sáng đi được trong một năm, 9,5 nghìn tỷ km. Hai ngoại hành tinh đã được phát hiện trong hệ Alpha Centauri, cả hai đều quay quanh sao lùn đỏ Proxima Centauri. Một trong số đó có khối lượng xấp xỉ Trái Đất. Hành tinh còn lại có khối lượng khoảng 25% khối lượng của Trái Đất.

Trong tiểu thuyết khoa học viễn tưởng, việc du hành với tốc độ ánh sáng là điều phổ biến. Trong thực tế, điều này vượt xa khả năng của con người, mặc dù các dự án nghiên cứu như Breakthrough Starshot đang khám phá tính khả thi của việc du hành giữa các ngôi sao. Ngôi sao Barnard và Alpha Centauri có thể nằm trong danh sách mong muốn của các điểm đến trong tương lai.

"Mặc dù chúng rất gần về mặt thiên văn học, nhưng chúng nằm ngoài tầm với của bất kỳ loại công nghệ nào của con người. Tuy nhiên, nếu các dự án như Breakthrough Starshot thành công, có khả năng đây sẽ là một trong những mục tiêu đầu tiên”, nhà thiên văn học Alejandro Suárez Mascareño nói.

Theo Reuters
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
(Ngày Nay) - Công ty công nghệ OpenAI của Mỹ vừa thông báo phát hiện thêm một vụ xâm nhập trái phép vào hệ thống của một cơ quan chính phủ tại Australia, đánh dấu lỗ hổng an ninh mạng nghiêm trọng thứ hai được xác nhận chỉ trong vòng vài tuần qua.
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
(Ngày Nay) - Trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long, tối 2/10 những làn điệu cải lương, chèo, dân ca cùng âm nhạc đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh nghệ thuật đa sắc màu. Qua chuỗi chương trình “Hòa nhạc Năm Châu”, nghệ thuật hiện diện gần gũi với cộng đồng, để người dân và du khách trực tiếp thưởng thức, giao lưu và cảm nhận những giá trị văn hóa của Việt Nam và thế giới.