Phát hiện một tiểu hành tinh quay quanh sao Barnard

(Ngày Nay) - Ngôi sao Barnard là một sao lùn đỏ, nhỏ và ít sáng hơn nhiều so với Mặt Trời. Ở khoảng cách 6 năm ánh sáng, đây là ngôi sao đơn lẻ gần nhất - không quay cùng với các ngôi sao khác - so với hệ mặt trời, và nằm gần Trái Đất.
Phát hiện một tiểu hành tinh quay quanh sao Barnard

Các nhà khoa học nghiên cứu các hành tinh ở gần có khả năng sinh sống đã rất phấn khích, khi có phát hiện đầu tiên về hành tinh được xác nhận quay quanh ngôi sao Barnard. Đây là một hành tinh đá có khối lượng khoảng 40% so với Trái Đất. Mặc dù hành tinh này, quay rất gần ngôi sao Barnard, có nhiệt độ bề mặt quá cao để có thể duy trì sự sống, song các nhà nghiên cứu đã tìm thấy những dấu hiệu về ba hành tinh khác có thể là những ứng viên tốt hơn.

Hành tinh đã được xác nhận, được gọi là Barnard b, có đường kính dự đoán khoảng ba phần tư so với Trái Đất, khoảng 6.000 dặm (9.700 km).

"Đây là một trong những hành tinh có khối lượng nhỏ nhất từng được phát hiện ngoài hệ mặt trời", nhà thiên văn học Jonay González Hernandez từ Viện Vật lý thiên văn Canarias tại Tenerife, Tây Ban Nha, tác giả chính của nghiên cứu được công bố trên tạp chí Astronomy & Astrophysics, cho biết. Trước đó, trong số các hành tinh trong hệ mặt trời chỉ có Sao Hỏa và Sao Thủy là nhỏ hơn.

Barnard b, với nhiệt độ bề mặt khoảng 125 độ C, quay quanh ngôi sao Barnard chỉ trong ba ngày Trái Đất ở khoảng cách gần hơn 20 lần so với khoảng cách từ Sao Thủy đến Mặt Trời trong hệ mặt trời của chúng ta.

Các hành tinh ngoài hệ mặt trời được gọi là ngoại hành tinh. Các nhà khoa học tìm kiếm những ngoại hành tinh có khả năng duy trì sự sống thường chú ý đến những hành tinh nằm trong "vùng có sự sống" xung quanh một ngôi sao, nơi không quá nóng cũng không quá lạnh, và có thể có nước trên bề mặt của hành tinh. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng một công cụ gọi là ESPRESSO trên Kính thiên văn rất lớn của Đài quan sát Nam Âu ở Chile để phát hiện ra hành tinh này. Ba hành tinh tiềm năng khác quay quanh ngôi sao Barnard dường như đều là hành tinh đá và nhỏ hơn Trái Đất, với khối lượng từ 20-30% so với khối lượng của Trái Đất. Hy vọng rằng ít nhất một trong số này có thể nằm trong vùng sống được.

Nếu được xác nhận, đây sẽ là ngôi sao duy nhất được biết đến có hệ thống đa hành tinh hoàn toàn bao gồm các hành tinh nhỏ hơn Trái Đất. Ngôi sao Barnard, nằm trong chòm sao Xà Phu (Ophiuchus), có khối lượng khoảng 16% của Mặt Trời, đường kính 19% của nó và ít nóng hơn nhiều. Nó cũng được ước tính có tuổi thọ gấp hơn hai lần Mặt Trời.

"Vì rất lạnh và nhỏ, ngôi sao này khá mờ nhạt, làm cho vùng sống được của nó gần với ngôi sao hơn nhiều so với trường hợp của Mặt Trời”, nhà thiên văn học Alejandro Suárez Mascareño từ Viện Vật lý thiên văn Canarias, đồng tác giả nghiên cứu cho biết. "Nó cũng là một ngôi sao rất yên tĩnh. Trong khi một số sao lùn đỏ khác thường phát nổ, ngôi sao Barnard không làm điều đó”.

Các ngoại hành tinh càng gần chúng ta, càng dễ nghiên cứu. Dễ dàng hơn để phát hiện các hành tinh đá có khối lượng nhỏ quay quanh sao lùn đỏ, ngôi sao phổ biến nhất trong thiên hà Ngân Hà của chúng ta, hơn là quanh các ngôi sao lớn hơn.

Chỉ có ba ngôi sao trong hệ Alpha Centauri, cách khoảng 4 năm ánh sáng, gần với hệ mặt trời của chúng ta hơn so với ngôi sao Barnard. Một năm ánh sáng là khoảng cách ánh sáng đi được trong một năm, 9,5 nghìn tỷ km. Hai ngoại hành tinh đã được phát hiện trong hệ Alpha Centauri, cả hai đều quay quanh sao lùn đỏ Proxima Centauri. Một trong số đó có khối lượng xấp xỉ Trái Đất. Hành tinh còn lại có khối lượng khoảng 25% khối lượng của Trái Đất.

Trong tiểu thuyết khoa học viễn tưởng, việc du hành với tốc độ ánh sáng là điều phổ biến. Trong thực tế, điều này vượt xa khả năng của con người, mặc dù các dự án nghiên cứu như Breakthrough Starshot đang khám phá tính khả thi của việc du hành giữa các ngôi sao. Ngôi sao Barnard và Alpha Centauri có thể nằm trong danh sách mong muốn của các điểm đến trong tương lai.

"Mặc dù chúng rất gần về mặt thiên văn học, nhưng chúng nằm ngoài tầm với của bất kỳ loại công nghệ nào của con người. Tuy nhiên, nếu các dự án như Breakthrough Starshot thành công, có khả năng đây sẽ là một trong những mục tiêu đầu tiên”, nhà thiên văn học Alejandro Suárez Mascareño nói.

Theo Reuters
Dư địa tăng trưởng hai con số từ đổi mới sáng tạo
Dư địa tăng trưởng hai con số từ đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) -  Sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã tạo dựng nền tảng phát triển quan trọng, đưa quy mô nền kinh tế lên 514 tỷ USD. Tuy nhiên, khi các động lực dựa vào vốn, lao động và lợi thế chi phí thấp dần thu hẹp, trong bối cảnh đó, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đang được coi là động lực cốt lõi để Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Hơn 700 phần quà ý nghĩa đã trao đến những người khiếm thị, người khuyết tật, người có hoàn cảnh khó khăn.
Chăm lo an sinh xã hội cho người yếu thế
(Ngày Nay) - Sáng 7/9, tại phường Phú Thọ Hòa, thành phố Hồ Chí Minh, Viện Phát triển văn hóa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng kết hợp với Hội Từ thiện Tâm An tổ chức chương trình trao tặng quà cho người khiếm thị, người khuyết tật và người có hoàn cảnh khó khăn đang sinh sống ở các tỉnh phía Nam.
Trong 6 giờ tới, mực nước trên sông Đồng Nai tại trạm Tà Lài dao động ở mức trên báo động 1
Báo động lũ trên sông Đồng Nai
(Ngày Nay) - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, trong 6 giờ tới, mực nước trên sông Đồng Nai tại trạm Tà Lài dao động ở mức trên báo động 1.
Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam (26/5/2025). Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Quan hệ Việt - Pháp nhìn từ nền tảng lịch sử và động lực tương lai
(Ngày Nay) - Theo Giáo sư Hugues Tertrais, chuyến thăm chính thức CH Pháp từ ngày 9-12/9 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục phát triển mạnh về kinh tế, trong bối cảnh châu Á và thế giới có nhiều biến động và đối mặt với những nguy cơ mới. Từ góc nhìn lịch sử, ông cho rằng ý nghĩa chuyến thăm cần được nhìn nhận trong những chuyển biến sâu sắc của Việt Nam gần nửa thế kỷ qua, cũng như những thay đổi đang diễn ra tại khu vực.
Ảnh minh họa
Mưa lớn cục bộ ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ
(Ngày Nay) - Chiều và đêm 7/9, nhiều khu vực ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa dông, cục bộ mưa to trên 80 mm. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, ngập úng, cùng các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân bắt đầu thăm chính thức Hàn Quốc
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân bắt đầu thăm chính thức Hàn Quốc
(Ngày Nay) - Chiều 6/9 theo giờ địa phương, chuyên cơ chở Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân Nguyễn Thị Thanh Nga cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới sân bay Seongnam ở thủ đô Seoul, bắt đầu chuyến thăm chính thức Hàn Quốc theo lời mời của Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Cho Jeong Sik và Phu nhân.