Cách đây chưa đầy hai thập kỷ, truyền hình vẫn là phương tiện thông tin giải trí chính, chiếm lĩnh thị phần khán giả áp đảo. Nhưng giờ đây, với sự phát triển như vũ bão của Internet, truyền hình truyền thống không còn là lựa chọn duy nhất. Người xem có thể tiếp cận nội dung ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào, trên bất kỳ thiết bị nào.
Sự thay đổi chóng mặt này khiến truyền hình rơi vào trạng thái bị động, thậm chí bối rối. Áp lực đến từ mọi phía: từ công nghệ, hành vi khán giả, đến sự cạnh tranh khốc liệt của các nền tảng truyền thông mới. Nhưng chính trong thách thức đó, cơ hội để tái sinh và định hình lại mình cũng mở ra.
Trong bối cảnh truyền thông toàn cầu thay đổi nhanh chóng, phiên thảo luận không chỉ là cuộc gặp gỡ giữa các chuyên gia, nhà báo và lãnh đạo cơ quan báo chí, mà còn là diễn đàn học thuật và thực tiễn quý giá, nơi những trăn trở, kinh nghiệm và sáng kiến đã được chia sẻ, thảo luận một cách thẳng thắn và sâu sắc.
Những chia sẻ thực tiễn
Phiên thảo luận có sự tham gia của những gương mặt giàu kinh nghiệm và am hiểu sâu sắc về truyền hình trong thời đại số: Nhà báo Ngô Thanh, Giám đốc Trung tâm các chương trình giải trí Đài PTTH Hà Nội; nhà báo Thu Uyên, người gắn bó lâu năm với các chương trình điều tra, nhân văn; PGS.TS Nguyễn Ngọc Oanh, Trưởng khoa Quan hệ quốc tế, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; ông Huỳnh Tấn Phát, Phó Giám đốc Báo và Đài PT-TH Vĩnh Long; bà Lã Cẩm Vân, Giám đốc điều hành AMI Group. Phiên thảo luận được điều phối bởi nhà báo Nguyễn Thu Hà, Trưởng ban Chuyên đề Khoa giáo, Đài Truyền hình Việt Nam.
Dưới góc nhìn đa chiều, các diễn giả đã cùng nhau phân tích và lý giải quá trình thích nghi của truyền hình trong một môi trường truyền thông hoàn toàn mới, nơi mà quyền kiểm soát nội dung không còn nằm trong tay các đài truyền hình lớn, mà được phân tán mạnh mẽ nhờ sự bùng nổ của công nghệ số.
Một trong những nội dung được nhấn mạnh là sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các nền tảng số như YouTube, TikTok, Facebook, OTT (Over The Top), và gần đây là các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI). Những nền tảng này không chỉ hấp dẫn lượng lớn thị phần người xem mà còn thu hút mạnh mẽ dòng ngân sách quảng cáo,
Cùng lúc, hành vi người dùng cũng thay đổi đáng kể: khán giả muốn xem nội dung mọi lúc, mọi nơi, và thường chọn những nền tảng nhanh – tiện – cá nhân hóa thay vì ngồi cố định trước màn hình tivi theo khung giờ định sẵn. Truyền hình truyền thống, nếu không chuyển mình, sẽ bị tụt lại phía sau không chỉ về công nghệ, mà cả trong tâm thế phục vụ khán giả.
 |
| Các đại biểu tham gia thảo luận tại phiên số 6, Diễn đàn báo chí năm 2025. |
Đổi mới nội dung, làm chủ nền tảng, giữ vững giá trị cốt lõi
Trong phần trao đổi về giải pháp, các khách mời đã nhấn mạnh vai trò của việc đổi mới chiến lược nội dung. Truyền hình không thể chạy theo thị hiếu tức thời, mà cần giữ vững những chương trình chính luận có giá trị định hướng, đồng thời phát triển các format sáng tạo, nội dung ngắn gọn, linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của khán giả số.
Nhiều ý kiến đồng thuận rằng, việc sản xuất các chương trình “may đo” cho từng nền tảng, từng nhóm đối tượng cụ thể, như thanh thiếu niên, người cao tuổi, khán giả địa phương hay quốc tế chính là chìa khóa để truyền hình lấy lại vị thế và giành lại khán giả.
Đặc biệt, cần tận dụng sự phát triển của công nghệ để chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình truyền hình đa nền tảng. Theo đó, truyền hình không còn bị bó hẹp trên màn ảnh nhỏ, mà được mở rộng ra website, ứng dụng di động, mạng xã hội, các nền tảng phát trực tuyến… Các nhà đài cũng đầu tư mạnh vào phát triển ứng dụng thân thiện với người dùng, giao diện đẹp, tốc độ truy cập nhanh và hỗ trợ nhiều thiết bị.
Một điểm nhấn đặc biệt của phiên thảo luận là tầm quan trọng của việc đổi mới tư duy lãnh đạo và tổ chức. Các khách mời thống nhất rằng: động lực bắt nguồn từ sự đổi mới, sức mạnh bắt nguồn từ nhân dân, mà ở đây là khán giả. Truyền hình cần lấy người xem làm trung tâm, từ đó phát triển chiến lược nội dung, phân khúc khán giả, xây dựng thể chế huy động nguồn lực hiệu quả.
Việc đầu tư vào hạ tầng công nghệ, chuyển giao kỹ thuật, và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cũng được nhấn mạnh như trụ cột để các đài truyền hình chuyển mình thực chất, không chỉ là hình thức.
Kết nối truyền thống và hiện đại
Phiên thảo luận khẳng định, trong môi trường truyền thông mới, truyền hình không mất đi vai trò mà ngược lại, vẫn có ưu thế nếu biết chuyển đổi đúng hướng. Truyền hình sẽ tiếp tục là một kênh quan trọng trong việc lan tỏa thông tin chính xác, nhân văn, có chiều sâu, điều mà không phải nền tảng nào cũng có thể thay thế.
Tương lai của truyền hình phụ thuộc vào khả năng kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, giữa công nghệ và giá trị cốt lõi. Chỉ khi biết giữ mình, giữ “hồn cốt” của báo chí truyền hình chính thống, đồng thời cởi mở với đổi mới và sáng tạo, truyền hình mới có thể phát triển bền vững trong làn sóng truyền thông mới.
