Với ý kiến của đại biểu Trương Trọng Nghĩa về tình trạng các công trình xây dựng được chỉ định thầu gây kéo dài thời gian thi công, lãng phí, thất thoát khiến dư luận bức xúc, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cho biết, quan điểm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ là yêu cầu thanh tra, kiểm tra tất cả các công trình đầu tư xây dựng, xem việc chỉ thầu có đúng quy định của pháp luật hay không; xem việc thực hiện đầu tư xây dựng các công trình đó có đúng quy trình pháp luật về đầu tư xây dựng quy định không; xem có việc thông đồng giữa nhà thầu, nhà tư vấn, thẩm định, thiết kết, cán bộ cơ quan Nhà nước để tăng khống khối lượng, tổng đầu tư gây thất thoát vốn nhà nước. Tất cả sai phạm được xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.
Liên quan đến việc thực hiện đầu tư hạ tầng các công trình giao thông bằng hình thức BOT, Phó Thủ tướng cho rằng, bên cạnh những dự án BOT phát huy hiệu quả tốt, không ít dự án bộc lộ hạn chế như chất lượng đầu tư còn thấp, mức phí cao, thời gian thu phí dài, đặc biệt là vị trí đặt trạm chưa hợp lý đã gây bức xúc trong dư luận, nhiều nơi có phản ứng mạnh mẽ của người dân.
Trước tình hình trên, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có nhiều chỉ đạo lập lại trật tự kỷ cương trong đầu tư xây dựng nói chung, đặc biệt là xây dựng hạ tầng giao thông bằng hình thức BOT như yêu cầu Bộ GT-VT rà soát lại tất cả các dự án BOT để xác định đúng tổng mức đầu tư, kiểm soát chất lượng công trình, từ đó xác định chi phí và thời gian thu phí hợp lý, giải pháp khắc phục bất cập về vị trí trạm thu phí, nhằm đảm bảo hài hòa lợi nhà nước, nhà đầu tư, đặc biệt là lợi ích người dân sử dụng dịch vụ đường bộ.
Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Thủ tướng cho hay, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến đầu tư xây dựng nói chung, đặc biệt là đầu tư xây dựng theo hình thức hợp tác công tư nhằm huy động các nguồn lực để đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, đảm bảo công khai minh bạch, khắc phục kẽ hở làm thất thoát vốn và tài sản nhà nước.
Tiếp đến, tiếp tục rà soát các dự án BOT, xử lý, khắc phục tồn tại, xử lý nghiêm sai phạm theo đúng quy định của pháp luật.
Trên cơ sở quy hoạch phát triển hạ tầng giao thông của từng giai đoạn, phải tiến hành xây dựng kế hoạch đầu tư để cân đối nguồn lực cho phát triển, trong đó xác định rõ tuyến đường, các công trình đầu tư theo hình thức BOT, từ đó công bố công khai để nhà đầu tư, người dân biết, từ đó tiến hành lựa chọn nhà đầu tư theo hình thức đấu thầu, người dân biết để kiểm tra, giám sát.
“Chỉ đầu tư BOT trên các tuyến đường mới, không đầu tư trên các tuyến đường độc đạo, đảm bảo người dân có đủ sự lựa chọn trong việc sử dụng kết cấu hạ tầng giao thông”, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng khẳng định.
Ngoài ra, theo Phó Thủ tướng, cần tăng cường công tác quản lý đối với dự án BOT, từ khâu quy hoạch, kế hoạch, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư, thiết kế kỹ thuật, đến thi công, nghiệm thu, bàn giao, đưa công trình vào khai thác để giảm giá phí, giảm thời gian thu phí, đảm bảo chất lượng công trình, chống tiêu cực, thất thoát.
Thực hiện lựa chọn các nhà đầu tư bằng hình thức đấu thầu, đảm bảo công khai minh bạch, cạnh tranh, trước hết là các tuyến đường bộ Bắc Nam. Cùng với đó, xử lý nghiêm mọi vi phạm trong quá trình thực hiện các công trình BOT theo đúng quy định của pháp luật.
Vấn đề tiếp theo mà đại biểu cũng rất quan tâm là hình thức đầu tư BT gây thất thoát vốn và tài sản nhà nước gây bức xúc trong dư luận thời gian qua. Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cho rằng, để khắc phục tình trạng này, Chính phủ yêu cầu tất cả các bộ, ngành, địa phương liên quan rà soát tất cả các dự án BT đang triển khai, xem xét việc quản lý thực hiện đầu tư dự án BT trong tuân thủ các quy định pháp luật như xác định giá trị quyền sử dụng đất giao cho nhà đầu tư tại thời điểm giao đất, giá trị công trình BT xem có đúng với đầu tư không hay nâng khống khối lượng; hoàn thiện pháp luật liên quan đến đầu tư xây dựng, trong đó có quy định về đầu tư theo hướng kiểm soát chặt quá trình đầu tư xây dựng, đảm bảo công khai minh bạch trong lự chọn nhà đầu tư, đảm bảo xác định đúng giá trị tài sản, giá trị quyền sử dụng đất, chống thất thoát, lãng phí vốn và tài sản nhà nước.
Song song với đó, có cơ chế khuyến khích các địa phương chủ động bố trí nguồn vốn để giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch ở dự án đô thị để đấu giá, thay vì chỉ thầu hoặc đầu tư bằng hình thức BT, tạo nguồn vốn trực tiếp để xây dựng các công trình hạ tầng giao thông.
