Tại Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Công tác kiểm tra giám sát, kiểm soát quyền lực, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn tới cần được đặt trong tổng thể yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước, với cách tiếp cận vừa mang tính hệ thống, vừa có chiều sâu chiến lược. Đây không chỉ là nhiệm vụ cấp bách thường xuyên nhằm làm trong sạch bộ máy, mà còn là điều kiện nền tảng để củng cố niềm tin của nhân dân, bảo đảm sự ổn định chính trị - xã hội và tạo lập môi trường lành mạnh cho phát triển.
Công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong thời gian tới phải được triển khai với quyết tâm chính trị cao, hành động kiên quyết, kiên trì, thường xuyên và liên tục. Xử lý nghiêm minh mọi vi phạm, bảo đảm nguyên tắc "không có vùng cẩm, không có ngoại lệ", nhưng đồng thời phải quán triệt sâu sắc tính nhân văn, thượng tôn pháp luật và mục tiêu phát triển. Trong đó, phải thiết lập và vận hành hiệu quả các cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Phân định rõ ranh giới giữa sai phạm do động cơ vụ lợi với sai sót trong quá trình thử nghiệm, đổi mới.
Theo TS Đinh Văn Minh, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ cho biết, xuyên suốt trong các nhiệm kỳ qua, quan điểm của Đảng và Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là hoàn toàn nhất quán, không thay đổi. Từ chỗ tập trung xử lý các vụ việc nổi cộm, công tác phòng, chống tham nhũng đã từng bước chuyển sang thế chủ động, bài bản hơn với hệ thống thể chế ngày càng hoàn thiện, cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ hơn, và đặc biệt là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.
Những năm gần đây, hàng loạt vụ án kinh tế - tham nhũng lớn được đưa ra ánh sáng đã cho thấy quyết tâm chính trị rất cao. Các vụ việc như sai phạm tại Tập đoàn Việt Á, vụ án xảy ra tại Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao), bê bối tham nhũng tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) hay các đại án liên quan đến lĩnh vực đất đai, tài chính - ngân hàng… không chỉ dừng lại ở xử lý cá nhân vi phạm mà còn làm rõ các "lỗ hổng" thể chế, những điểm yếu trong quản lý nhà nước để kịp thời khắc phục.
Đáng chú ý, nhiều cán bộ cấp cao, kể cả những người đã nghỉ hưu từ lâu, vẫn bị xem xét trách nhiệm và xử lý nghiêm minh. Điều đó khẳng định rõ ràng một nguyên tắc "không có vùng cấm, không có ngoại lệ, không có hạ cánh an toàn”.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, khi nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng, các hình thức tham nhũng cũng trở nên tinh vi, phức tạp hơn. Tham nhũng không chỉ diễn ra trong khu vực công mà còn có sự móc nối với khu vực tư, thậm chí có yếu tố xuyên quốc gia.
Trong bối cảnh đó, TS Đinh Văn Minh cho rằng, thông điệp từ Hội nghị Trung ương 2 là rất rõ ràng: Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải được thực hiện một cách kiên quyết, kiên trì, đồng bộ, vừa có giải pháp trước mắt, vừa có chiến lược lâu dài. Đây không phải là cuộc chiến "một sớm một chiều" mà là quá trình liên tục, lâu dài, đòi hỏi sự bền bỉ và quyết tâm chính trị cao.
Cùng quan điểm, Thiếu tướng Phan Văn Lai, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Chánh Thanh tra Bộ Công an cho rằng, "giặc nội xâm" nguy hiểm không kém giặc ngoại xâm vì nó phá hoại sự đoàn kết, làm suy yếu Đảng và Nhà nước từ bên trong. Vừa qua, một số quốc gia xảy ra Cách mạng màu. Điểm chung của những phong trào này, đó là việc đối tượng phản động lợi dụng sự không liêm chính của các cơ quan đầu não để kêu gọi người dân nổi dậy, gây ra những hậu quả khôn lường.
Nhận thức rõ vấn đề này, trong các văn kiện, nghị quyết, Đảng ta luôn quán triệt quan điểm phải ngăn chặn và xử lý tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Về mặt pháp luật, Nhà nước đã thực hiện nghiêm minh, trừng trị đúng người, đúng tội, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Trong quá trình làm trong sạch đội ngũ, đã nhận được sự đồng thuận, ủng hộ, qua đó củng cố niềm tin của đảng viên và nhân dân.
Bên cạnh đó, chỉ đạo của người đứng đầu Đảng về việc "phải thiết lập và vận hành hiệu quả các cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; phân định rõ ranh giới giữa sai phạm do động cơ vụ lợi với sai sót trong quá trình thử nghiệm, đổi mới" cũng cho thấy tính chất vừa nghiêm minh, vừa nhân văn trong xử lý cán bộ của Đảng ta.
"Qua công tác kiểm tra, giám sát, chúng ta cũng phát hiện được những cán bộ tốt để đưa vào nguồn đào tạo. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói, xử lý cán bộ phải thấu lý, đạt tình. Công tác kiểm tra, giám sát phải vừa nghiêm minh, vừa phòng ngừa, không để gây ra hậu quả nghiêm trọng, nhưng cũng đồng thời sàng lọc, phát hiện những cán bộ tốt để tạo nguồn", Thiếu tướng Phan Văn Lai cho biết thêm.
