Tọa lạc trên Quảng trường Hồ Chí Minh, quận Akademichesky, thủ đô Moskva, quần thể tượng đài Hồ Chí Minh được khánh thành vào ngày 18/5/1990, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Người. Công trình này không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật ấn tượng mà còn là biểu tượng của mối quan hệ hữu nghị bền chặt giữa Việt Nam và Liên bang Nga.
Tượng đài do nhà điêu khắc Vladimir Efimovich Tsigal và kiến trúc sư Roman Grigoryevich Kananin thiết kế. Năm 1985, ông Tsigal đã đến Việt Nam để tìm hiểu về cuộc đời và tư tưởng của Hồ Chí Minh. Sau chuyến đi này, ý tưởng về tượng đài đã thay đổi so với dự án ban đầu, từ hình ảnh một lãnh tụ cầm súng thành một biểu tượng mạnh mẽ về sự vươn lên của dân tộc Việt Nam trong thời bình.
 |
 |
Quần thể tượng đài được làm bằng đồng và đá hoa cương, với thiết kế đầy tính biểu tượng. Phần chính của tượng đài là chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh mỉm cười hiền hậu, nằm trong một vòng tròn khổng lồ – hình ảnh gợi nhớ mặt trời Việt Nam, tượng trưng cho ánh sáng, sự dẫn đường và niềm tin vào tương lai. Dưới vòng tròn là bức tượng một chàng trai Việt Nam tràn đầy sức sống, đang bật đứng lên, thể hiện tinh thần kiên cường, mạnh mẽ của dân tộc.
Phía sau hình tròn là hai cây tre uốn cong, loài cây quen thuộc của làng quê Việt Nam, tượng trưng cho sự bền bỉ, dẻo dai, không dễ khuất phục – như chính tinh thần và ý chí của người Việt.
Dưới chân đế của tượng đài có khắc dòng chữ nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng tiếng Nga: "Нет ничего дороже независимости, свободы" (Không có gì quý hơn độc lập, tự do). Câu nói này không chỉ là kim chỉ nam cho cuộc đấu tranh giành độc lập của Việt Nam mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc, phù hợp với tinh thần yêu chuộng hòa bình của nhân loại.
 |
Từ khi được khánh thành, Quảng trường Hồ Chí Minh và quần thể tượng đài đã trở thành điểm đến quen thuộc của cộng đồng người Việt Nam tại Nga. Đây là nơi bà con kiều bào thường xuyên lui tới vào những dịp lễ, Tết, ngày hội hay những ngày kỷ niệm quan trọng. Việc đặt hoa trước tượng đài vào ngày Quốc khánh, sinh nhật Bác hay các sự kiện lớn khác đã trở thành truyền thống, thể hiện lòng biết ơn và kính trọng đối với Người.
 |
 |
Không chỉ có ý nghĩa đối với người Việt, tượng đài Hồ Chí Minh tại Moskva còn thu hút sự quan tâm của người dân Nga. Nhiều sinh viên, nhà nghiên cứu và du khách quốc tế đã đến đây để tìm hiểu về Hồ Chí Minh và tình hữu nghị Việt - Nga. Đây cũng là minh chứng cho mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước, được vun đắp từ thời Liên Xô đến nay.
Sau 35 năm (1990-2025), tượng đài Hồ Chí Minh tại Moskva vẫn đứng vững như một biểu tượng của tình hữu nghị Việt - Nga, là điểm tựa tinh thần cho cộng đồng người Việt xa xứ. Công trình này không chỉ thể hiện sự kính trọng đối với một vĩ nhân mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về hòa bình, độc lập và tinh thần kiên cường của dân tộc Việt Nam.
Ngày nay, mỗi khi có dịp ghé thăm thủ đô nước Nga, du khách Việt Nam đều không quên dừng chân tại Quảng trường Hồ Chí Minh, lặng lẽ ngắm nhìn nụ cười hiền hậu của Bác – một hình ảnh bất diệt trong lòng người Việt Nam và bạn bè quốc tế.
