Đây là triển lãm thường niên được tổ chức lần thứ hai cũng tại Bảo tàng Gốm Bát Tràng sau Sắc Hạ 2022, là kết quả của hơn 40 ngày tham gia workshop của các nghệ sĩ Câu lạc bộ Gốm nghệ thuật tại Bát Tràng dưới sự hỗ trợ của Công ty Gốm sứ Quang Vinh cũng như Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt.
Tham dự triển lãm có có Nhà phê bình mỹ thuật Mai Thị Ngọc Oanh, Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam; Họa sĩ Nguyễn Nghĩa Phương, Phó Hiệu trường Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam; Họa sĩ lão thành Lê Ngọc Hân, người đã gắn bó hơn 70 năm với làng gốm Bát Tràng; bà Hà Thị Vinh, Giám đốc Trung tâm tinh hoa làng nghề Việt cùng các nghệ nhân làng nghề gốm Bát Tràng, làng nghề Giang Cao và toàn thể các thành viên của Câu lạc bộ Gốm Nghệ thuật – cũng là những nghệ sĩ chủ nhân của Triển lãm.
 |
Toàn cảnh lễ khai mạc Triển lãm trại sáng tác Gốm Sắc Hạ 2023. |
Tại lễ khai mạc Sắc Hạ 2023, ông Nguyễn Nghĩa Phương nhận định trong những năm gần đây gốm, đặc biệt là dòng gốm nghệ thuật đã có sự phát triển bùng nổ hơn hẳn giai đoạn trước. Đây là sự hội tụ tất yếu của quá trình phát triển nghệ thuật trong nước, cho thấy xu hướng tìm về nguồn cội khi các nghệ sĩ bắt đầu đào sâu, khai thác những chất liệu mang tính bản địa, truyền thống.
Triển lãm Sắc Hạ 2023 diễn ra tại Bát Tràng, một trong những cái nôi của gốm cổ truyền miền Bắc càng cho thấy sự cần thiết cũng như tác động tích cực từ mối quan hệ kết nối giữa các nghệ sĩ và nghệ nhân, giữa các ngôi trường đào tạo nghệ thuật với làng nghề.
"Việc Câu lạc bộ Gốm Nghệ thuật tổ chức triển lãm cũng như trại sáng tác tại Bát Tràng giúp cá nhân nghệ sĩ có thể khai thác, học hỏi được những tinh hoa, giá trị truyền thống của gốm cổ truyền. Còn về phía làng nghề, các nghệ nhân cũng sẽ nhận thấy sự quan trọng của yếu tố sáng tạo đối với sản phẩm của từng dòng gốm, gia đình làm nghề", ông Phương chia sẻ.
 |
Không gian triển lãm tại Bảo tàng Gốm Bát Tràng. |
Có chung nhận định như trên, ông Phạm Huy Khôi, Chủ tịch UBND xã Bát Tràng đại diện cho người dân và các gia đình làm gốm tại nơi đây bày tỏ với vị trí là làng nghề gốm sứ có truyền thống lâu đời, tuy nhiên chưa bao giờ Bát Tràng phát triển và hội tụ được những tinh hoa gốm Việt như hiện tại.
Cũng theo ông Khôi, Triển lãm Sắc Hạ 2023 tuy lần thứ hai diễn ra tại Bát Tràng nhưng đã tiếp tục đóng góp những giá trị mới cho gốm sứ làng nghề. Nếu trước đây gốm Bát Tràng được công chúng nhớ đến nhiều với những dòng gốm dân dụng, ít mang tính nghệ thuật, thẩm mỹ thì với sự hiện diện của Câu lạc bộ Gốm Nghệ thuật cùng các nghệ sĩ được đạo tạo căn cơ, với đầy sự sáng tạo đã khiến tư duy làm nghề của các gia đình, nghệ nhân có sự chuyển đổi lớn.
Nói về sự chuyển đổi trong tư duy làng nghề thông qua sự hợp tác với các nghệ sĩ của Câu lạc bộ Gốm Nghệ thuật, từ quan sát cá nhân nghệ nhân ưu tú Trần Đức Tân, vài năm trở lại đây, có thể nhận thấy tính nghệ thuật, khả năng vươn xa về chất lượng rõ nét ở một số nghệ nhân và gia đình sản xuất trong làng nghề. Ở chiều ngược lại, Bát Tràng cũng là ngôi làng có đủ chất liệu, gia vị cung cấp cho các thành viên Câu lạc bộ Gốm nghệ thuật khi về đây những người nghệ sĩ được sáng tác trên mọi chất liệu để tạo nên các món ăn nghệ thuật cho riêng mình.
"Sự giao thoa giữa các nghệ sĩ và nghệ nhân Bát Tràng đang được kỳ vọng tạo ra gu thẩm mỹ mới, xu hướng nghệ thuật mới. Trong đó, các nghệ sĩ san sẻ hình khối, tri thức về nghệ thuật còn nghệ nhân chia sẻ kỹ thuật tạo xương gốm, màu men và lửa đốt từ kinh nghiệm cha truyền con nối hàng trăm năm nay", ông Tân cho biết.
Là một trong những cá nhân có sự đóng góp rất lớn trong công tác tổ chức workshop và triển lãm, bà Hà Thị Vinh chia sẻ: "Người dân Bát Tràng rất chân quý, ngưỡng mộ tinh hoa của các nghệ sĩ trong Câu lạc bộ Gốm Nghệ thuật Việt Nam. Chúng tôi mong Bát Tràng sớm trở thành "tổ ấm" để thu mời các nghệ sĩ của Việt Nam về đây lao động, sáng tạo. Các anh, các chị đã và đang chia sẻ với Bát Tràng nói riêng và các làng gốm trên khắp Việt Nam nói chung tinh hoa thẩm mỹ về gốm, để chúng tôi được tiếp cận, được thẩm thấu, được học hỏi".
Theo đó, bắt đầu từ ngày 11/4, workshop chuẩn bị cho Triển lãm Sắc Hạ 2023 được chia làm ba đợt làm việc, mỗi đợt khoảng 10-15 ngày với sự tham gia của khoảng 10 họa sĩ, nhà điêu khắc, người yêu gốm. Các thành viên câu lạc bộ hiện tại có những nhà điêu khắc đã thành danh như Nguyễn Kim Xuân, Đỗ Bá Quang, Lê Minh Long, Hà Minh Tuấn, Phạm Quốc Anh…; những tác giả am hiểu về chất liệu gốm như Nguyễn Thăng Long, Vũ Thế Kim, Nguyễn Thu Thủy… cho đến những nghệ sĩ ở nhiều lĩnh vực khác nhau như sơn dầu, sơn mài, acrylic, phê bình mỹ thuật như Mai Thị Ngọc Oanh, Đoàn Thị Thu Hương…
Tất cả các nghệ sĩ đã cùng tụ họp về để chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp, học hỏi lẫn nhau họa lên bức tranh ngàn màu rực rỡ, ngân rung lên âm điệu tổng thể gốm Việt. Chất liệu sử dụng chính tại triển lãm là đất samot với sự pha trộn tỷ lệ hài hòa, tạo thuận lợi khi sáng tác. Men gốm sử dụng là kết quả kết tinh tri thức ngàn đời của làng gốm Bát Tràng.
Tất cả tạo nên những bố cục độc đáo, những đường cong, khối hình căng mọng, phô diễn những kĩ thuật tinh xảo và trình làng những dòng men lạ. Nét chung ở “Sắc Hạ 2023” là mỗi tác phẩm đều chắt lọc để đi đến cái đẹp tinh tuý của gốm Việt mà không làm mất đi cái tôi từng chủ thể nghệ sỹ, cùng hướng về chân, thiện, mỹ.
Triển lãm Gốm Sắc Hạ 2023 sẽ kéo dài đến ngày 15/6/2023 tại tầng 4 Bảo tàng Gốm Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội.
Một số tác phẩm tại Sắc Hạ 2023:
 |
 |
 |
 |
 |
 |
