Trương Thúy Anh - Nguyễn Thu Thủy: Mang Miêu ra chơi ngày Cá

Có mặt trong Không gian trưng bày nghệ thuật MU Lala vào đúng ngày Cá tháng Tư, nói đùa cùng hai nữ họa sĩ, các chị bày Mèo vào ngày Cá, hẳn phải rất bội thu. Nữ họa sĩ Nguyễn Thu Thủy bật cười thật giòn dưới đôi mắt sáng, cho biết kế hoạch bày Miêu thực ra hoàn toàn là… ngẫu hứng. Mới bàn nhau khoảng ba tuần trước thôi!

Cụ tỉ, vào đầu năm Quý Mão, Nguyễn Thu Thủy cùng người bạn thân đến chúc Tết nữ họa sĩ Trương Thúy Anh tại căn xưởng vẽ xinh xẻo nằm men bờ Hồ Tây. Lúc đó, Thúy Anh đang hí hoáy khai bút bằng một chầu tranh Mèo. Ngộ quá, Thu Thủy và người bạn mua liền hai bức, coi như mở hàng lấy may với bạn vẽ. Hai bức Mèo ấy, sau đã thành bối cảnh của cuộc “mang Miêu ra chơi ngày Cá”.

Nguyễn Thu Thủy thiên về dòng tranh dụng màu acrylic, với kỹ thuật chồng ghép hàng trăm khối hình học cơ bản, chủ yếu là tam giác, để tạo ra hiệu ứng polygon. Đã có người nhận xét, tranh của Thủy phá vỡ nguyên tắc cơ bản của thị giác, đem lại ảo tượng hân hoan như thể khai phá một kho tàng đang ẩn giấu. Nếu những bức tranh có thể cất lên tiếng nói, thì tiếng tranh của Thu Thủy, dường như, tựa tiếng hoan ca đột khởi nơi cuộc đời tươi đẹp. Nữ họa sĩ biết cách lấp đầy cảm nghiệm thị giác của công chúng, làm tươi mới nó, trong không gian của ánh sáng, lấp lánh giữa muôn màu ngàn sắc.

Tranh thì như thế, gốm của Thủy lại ngân nga theo những cung bậc trầm bổng khác biệt. Dù chẳng đi quá xa so với sự chỉn chu, nuột nà, duy mỹ của những bức tranh, nét tinh quái ẩn sau vẻ thông minh rất lành của Thủy giúp chị khai thác, lựa lọc những điều tinh túy từ chất men truyền thống - men vùng Bát Tràng. Không dừng lại ở đó, Thủy làm mới nó, bằng kỹ thuật phối phá và những sáng tạo tự thân. Đã có lúc Nguyễn Thu Thủy thể nghiệm, chơi vẽ, quăng quật cả thảy 20 chất men lên cùng một tác phẩm, để cuối cùng, chị phó mặc ngọn lửa nghiệm thu những ngâm ngợi từ khối óc.

Trương Thúy Anh lại trọng hình. Chị là nữ họa sĩ thiên về kỹ thuật tạo hình mang hơi hướm nghệ thuật điêu khắc. Cái hiểm của Thúy Anh, có lẽ, là việc chối bỏ dáng hình tự nhiên. Chị từng nói không muốn lệ thuộc vào hình dáng vốn có của bất cứ cái gì, dù cho đó là đối tượng chị yêu thích, như con mèo, cô gái. Thông thường, nữ họa sĩ nhìn ngắm rồi quan sát, cố bắt lấy cái tinh thần trong từng mẫu tượng, để những ý đó càng gợi càng tốt.

Tại Miêu, Thúy Anh mang gốm được tạo hình men màu, nhưng tựa như đá tảng triệu năm nơi thiên nhiên hoang dã. Tạo hình cũng được tiết chế qua việc dùng những khối to chồng lên nhau. Gợi hình dáng của loài Mèo đấy, nhưng nhìn kỹ thử xem, có thể suy ra thiên nhiên vạn trạng. Đến đây Thúy Anh lại gặp Thu Thủy, chị thích sự thăng hoa trong lúc làm men, làm màu, được bay cùng các kỹ thuật để rồi chờ đợi những bất ngờ sau màn lửa, mong đạt những áp phe về mặt cảm xúc.

Hoặc thâm trầm lẫn trong khói màu huyền mị, hoặc nhìn thế giới trần trụi với đầy vẻ soi xét, chiếu kiến, những bức Mèo của Trương Thúy Anh trông ngầu ngầu, phản phất vẻ nhân loại. Các tác phẩm của Thúy Anh, từ gốm đến tranh đều gợi mở rất nhiều đến sơn mài, dù chất liệu chị sử dụng là acrylic và sơn dầu.

Trỏ vào một tượng gốm đạt được hiệu ứng sơn mài ẩn tàng dưới làn men, Thúy Anh kể chị có đông bạn làm gốm đủ để biết rằng đây là kỹ thuật do tự mình tìm ra. Dù có thể việc làm sơn mài trên men gốm đã được ghi chép ở đâu đó, được thực hành bởi ai đó, nhưng chị chưa đọc, cũng chưa từng được tiếp cận.

Qua một buổi “mang Miêu ra chơi Cá”, Trương Thúy Anh và Nguyễn Thu Thủy phần nào được thỏa chí. Sáng đầu triển lãm, bè bạn, những giò hoa chuyển tới, chúc mừng hai nữ họa sĩ nườm nượp tới thật nhiều. Lẫn trong những họa sĩ Ta, nhà sưu tập quen mắt là những người bạn Tây đang nghiên cứu, tìm tòi văn hóa và nền mỹ thuật Việt Nam. Thúy Anh, Thu Thủy rôm rả tiếp chuyện, vồn vã chỉ các bạn nhìn sâu vào những hình khối, màu ganh đầy đắc ý.

Ông bạn Julien người Úc và cô học trò Nancy tấm tắc khen ngợi, chụp đủ gần 70 tác phẩm trong không gian trưng bày. Có những tác phẩm, những phong cách, dù đã đi qua nhiều nước, họ mới tìm thấy, được giải đáp ở Miêu. Cô trò nhỏ Nancy rủ rê mọi người chỉ ra đâu là tác phẩm mình thích, thế rồi chỉ còn sót lại vài vật, do không đủ người. Cả gian phòng cùng cười vui vẻ.

Trước khi ra về, hỏi dự định của Trương Thúy Anh và Nguyễn Thu Thủy về một cuộc Miêu khác. Thấy ánh mắt các chị lấp lánh dù không hẹn ngày. Cũng phải, với những người yêu Mèo và mê rượu, một cuộc chơi ngẫu hứng tiếp sau, có lạ gì?

Những tác phẩm của hai nữ họa sĩ tại Miêu:

Hai bức tranh khơi nguồn Miêu của Trương Thúy Anh.